Thứ Ba, 23/04/2019 - 14:08
1
1
12/11/2018 15:27

Biển Đông: Hợp tác vì an ninh và phát triển khu vực

PGS.TS. Nguyễn Vũ Tùng, Giám đốc Học viện Ngoại giao đánh giá cao những chia sẻ, đóng góp tích cực từ các diễn giả và đại biểu tham dự Hội thảo. Sau 10 năm tổ chức, Hội thảo đã chứng tỏ tầm quan trọng, thể hiện tính lan toả trong tăng cường nhận thức vấn đề Biển Đông.
  Chiều 09/11/2018, tại Đà Nẵng, sau hai ngày làm việc tích cực, trong không khí hữu nghị, thẳng thắn với 8 phiên thảo luận, 36 tham luận và hơn 200 ý kiến thảo luận, trao đổi sôi nổi, Hội thảo khoa học quốc tế về Biển đông lần thứ 10 với chủ đề “Biển Đông: Hợp tác vì an ninh và phát triển khu vực” do Học viện Ngoại giao (DAV), Quỹ Hỗ trợ Nghiên cứu Biển đông (FESS) và Hội Luật gia Việt Nam (VLA) tổ chức, đã kết thúc tốt đẹp.
Qua 2 ngày với 8 phiên làm việc, 36 bài tham luận được trình bày và hơn 200 ý kiến được thảo luận và bình luận sôi nổi.
Đặc biệt, sự kiện lần này đánh dấu một thập kỷ sáng kiến được khởi động, nên các thảo luận sẽ tập trung kiểm điểm những chuyển biến ở Biển đông trong suốt 10 năm qua trên nhiều khía cạnh khác nhau từ địa chính trị, an ninh, quốc phòng, cho đến chính trị, ngoại giao, công nghệ và luật pháp quốc tế.
Trong phiên khai mạc diễn ra ngày 08/11, bốn chủ đề lớn được thảo luận bao gồm Biển đông: Trung tâm của khu vực Ấn Độ - Thái Bình Dương; Biển đông tiêu điểm: 10 năm nhìn lại; Lập trường và yêu sách của các bên: Tiếp nối và điều chỉnh; Các nước lớn: Can dự hay không can dự?.

Các Đại biểu điều hành Phiên thứ nhất của hội thảo.
Thẩm phán Kriangsak Kittichairasee, Toà án Luật biển quốc tế ITLOS cho rằng, hợp tác vì hòa bình, ổn định và phát triển tại khu vực biển đông cần dựa trên bốn thành tố: ngăn ngừa xung đột, quản lý khủng hoảng, giải quyết tranh chấp và các cơ chế giám sát; khẳng định giải pháp cơ bản để giải quyết tranh chấp là các bên tìm kiếm các sáng kiến hợp tác cụ thể, thực chất, đồng thời kiềm chế, không có các hành động làm phức tạp tình hình.

Các đại biểu tham dự hội thảo
Ngày làm việc thứ hai, các đại biểu cùng thảo luận về tình hình xây dựng lực lượng trên Biển đông; kiến nghị nhiều giải pháp về xây dựng lòng tin, ngoại giao phòng ngừa và giải quyết tranh chấp; Các nhân tố mới có thể tạo bất ổn trên Biển đông; Trật tự và bất ổn trên Biển Đông: Tổng kết quá khứ và định hình tương lai.
Nhiều học giả cho rằng việc các nước gia tăng xây dựng lực lượng và quân sự hóa Biển đông là nguy cơ bất ổn lớn nhất hiện nay và đang diễn ra nhanh chóng, không chỉ bởi sự gia tăng hiện diện các lực lượng trên mặt biển, mà cả dưới đáy biển và trên không. Nhiều ý kiến bày tỏ lo ngại việc mở rộng triển khai các cơ sở lưỡng dụng dưới danh nghĩa các công trình dân sự, như đài khí tượng ở Biển Đông.
Các chuyên gia pháp lý nhấn mạnh các quy định của luật pháp quốc tế về giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình, nghiêm cấm việc đe doạ hoặc sử dụng vũ lực trong luật pháp quốc tế.

Các diễn giả trao đổi tại hội thảo
Việc các phương tiện không người lái được sử dụng ngày càng nhiều đang làm dấy lên các tranh cãi pháp lý mới. Việc thiếu vắng các chuẩn mực quốc tế trong việc sử dụng các thiết bị công nghệ này sẽ làm gia tăng nguy cơ gây xung đột trong thời gian tới. Bên cạnh đó, cạnh tranh tài nguyên biển, như nguồn cá và khai thác tài nguyên dầu khí là một nhân tố gây bất ổn và ảnh hưởng tới trật tự trong khu vực.
Bàn về giải pháp xây dựng lòng tin, duy trì hòa bình, ổn định ở Biển Đông thời gian tới, nhiều học giả cho rằng các bên tranh chấp cần xem lại yêu sách của mình, từ bỏ các yêu sách thái quá, không phù hợp luật pháp quốc tế, trong đó có Công ước Liên hợp quốc về luật biển năm 1982 từ đó thu hẹp tranh chấp, tiến tới từng bước giải quyết tranh chấp bằng các biện pháp hòa bình. Các học giả ghi nhận trong thời gian qua các bên đã nỗ lực đàm phán Bộ quy tắc ứng xử ở Biển Đông, tuy nhiên cảnh báo tiến trình đàm phán COC sẽ mất nhiều thời gian. Nhiều đại biểu từ các nước ngoài khu vực mong muốn ASEAN và Trung Quốc tăng cường minh bạch tiến trình đàm phán, tôn trọng lợi ích hợp pháp của các nước ngoài khu vực.

Bên cạnh COC, nhiều học giả cho rằng các nước ASEAN cũng có thể chủ động đề xuất các sáng kiến xây dựng các quy tắc ứng xử khác ở Biển đông, như quy tắc ứng xử phòng chống va chạm không mong muốn ở trên không, hoặc chuẩn mực xử lý vấn đề rác thải nhựa ra biển. Trước việc một số nước có cách diễn giải khác nhau về UNCLOS 1982, không nhất trí và tuân thủ Phán quyết của Toà trọng tài, một số học giả gợi ý ASEAN chủ trì việc mời các nướclớn đối thoại để thống nhất cách giải thích và áp dụng UNCLOS tại Biển Đông, như các quy định liên quan đến quyền tự do hàng hải.
Phát biểu trong Phiên bế mạc, PGS.TS. Nguyễn Vũ Tùng đánh giá sau 10 năm, các học giả đã có thể thảo luận với niềm tin lớn hơn về một hệ thống dựa trên luật lệ; nhiều khía cạnh pháp lý đã trở nên rõ ràng hơn, các học giả có nhận thức chung rằng luật pháp quốc tế cần phải được tôn trọng và thực thi đầy đủ.
Trong 02 ngày 8-9/11/2018, Hội thảo quốc tế về Biển Đông lần thứ 10 đã diễn ra sôi nổi, tích cực với nhiều đề xuất nội dung thảo luận mới, thể hiện nỗ lực đóng góp của giới học giả trong và ngoài nước đối với việc duy trì hòa bình, ổn định và phát triển ở Biển Đông.
 Nguyễn Nhàn.
Ý kiến bạn đọc
Click Here To Refresh
Cơ quan chủ quản: Hiệp hội Công nghiệp môi trường Việt Nam
Tạp chí Điện tử Công nghiệp môi trường
Tổng Biên tập: Nguyễn Duy Thái
Giấy phép Báo Điện tử số: 27/GP-BTTTT cấp 23/01/2019 của Bộ Trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông 
Tòa soạn: Bộ Công Thương, số 655 Phạm Văn Đồng, Hà Nội.
Điện thoại: 02432009454 * Email: vietbai@gmail.com