Nhà hát Đó, phường Bắc Nha Trang có kiến trúc hiện đại

Từ nhiều năm qua, Khánh Hòa luôn được biết đến là điểm đến nổi bật của du lịch biển Việt Nam với lợi thế về khí hậu ôn hòa, bờ biển dài, nhiều vịnh đẹp và hệ thống đảo phong phú. Tuy nhiên, sau khi mở rộng không gian phát triển thông qua sáp nhập địa giới hành chính, tỉnh đang đứng trước cơ hội lớn để tái cấu trúc ngành du lịch theo hướng hiện đại, bền vững và đa dạng hơn.

Nếu trước đây du lịch địa phương chủ yếu dựa vào khai thác cảnh quan tự nhiên và các sản phẩm nghỉ dưỡng truyền thống, thì nay tư duy phát triển đã có sự chuyển dịch rõ nét. Khánh Hòa đang từng bước hình thành mô hình liên kết giữa du lịch - thương mại - đầu tư nhằm tạo chuỗi giá trị cộng hưởng, nâng cao năng lực cạnh tranh của điểm đến trong bối cảnh du lịch toàn cầu ngày càng khắt khe về chất lượng trải nghiệm và yếu tố bền vững.

Du khách ăn uống, nghỉ ngơi khách sạn Nha Trang

Một trong những hướng đi nổi bật hiện nay là đưa văn hóa trở thành “linh hồn” của du lịch. Theo định hướng của Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam trong giai đoạn mới, Khánh Hòa xác định phát huy giá trị di sản và bản sắc bản địa là nền tảng quan trọng để xây dựng sản phẩm du lịch khác biệt.

Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Khánh Hòa Cung Quỳnh Anh cho biết, thay vì chỉ bảo tồn di sản theo cách truyền thống, địa phương đang hướng tới việc “đánh thức” các giá trị văn hóa bằng những trải nghiệm sống động để du khách có thể trực tiếp cảm nhận chiều sâu lịch sử, hòa mình vào đời sống cộng đồng và hiểu hơn về bản sắc vùng đất.

Ngày nay, nơi đây không chỉ là điểm tham quan kiến trúc cổ mà còn trở thành không gian trải nghiệm văn hóa đặc sắc. Vào các dịp lễ hội hay cuối tuần, du khách có thể thưởng thức nghệ thuật Chăm, trải nghiệm nghề gốm Bàu Trúc, dệt thổ cẩm Mỹ Nghiệp hay hòa mình trong các điệu múa truyền thống giàu bản sắc.

Không chỉ có Tháp Pô Klong Garai, Khánh Hòa còn sở hữu hệ thống di sản phong phú với Tháp Bà Pô Nagar, tháp Hòa Lai cùng hàng trăm di tích cấp quốc gia và cấp tỉnh. Đi cùng đó là nhiều giá trị văn hóa phi vật thể như bài chòi, đờn ca tài tử, nghề gốm Chăm… tạo nên “bản đồ văn hóa” giàu chiều sâu cho ngành du lịch.

Các lễ hội truyền thống như Katê, Rija Nagar, Festival Biển Nha Trang, lễ hội Nho và Vang hay lễ hội Cầu ngư cũng đang trở thành sản phẩm du lịch văn hóa hấp dẫn, góp phần tạo nên không gian trải nghiệm đa sắc màu cho du khách trong và ngoài nước.

Bên cạnh lợi thế văn hóa, Khánh Hòa còn sở hữu hệ sinh thái tự nhiên đa dạng với gần 500km bờ biển, hàng trăm đảo lớn nhỏ cùng nhiều vũng, vịnh nổi tiếng như Vân Phong, Cam Ranh, Vĩnh Hy... Khánh Hòa. Đây được xem là một trong những vùng biển có giá trị sinh thái và cảnh quan nổi bật của cả nước.

Biển Hòn Chồng phường Bắc Nha Trang

Sau sáp nhập, không gian sinh thái của tỉnh tiếp tục được mở rộng với các Vườn quốc gia Núi Chúa, Phước Bình cùng hệ thống rừng nguyên sinh, suối, thác và các vùng nông nghiệp đặc thù như nho, táo, măng tây. Sự kết hợp giữa biển, rừng, văn hóa và nông nghiệp đang tạo điều kiện để địa phương phát triển nhiều loại hình du lịch mới như du lịch sinh thái, du lịch nông nghiệp, chăm sóc sức khỏe và trải nghiệm cộng đồng.

Theo ông Phạm Minh Nhựt, Chủ tịch Hiệp hội Du lịch tỉnh, lợi thế lớn nhất của Khánh Hòa hiện nay không chỉ nằm ở tài nguyên thiên nhiên mà còn ở khả năng kết nối các giá trị để hình thành hệ sinh thái du lịch đa dạng và có chiều sâu hơn.

Trong chiến lược phát triển mới, Khánh Hòa không còn xem du lịch là ngành kinh tế đơn lẻ mà đặt trong mối liên kết chặt chẽ với thương mại và đầu tư nhằm tạo “tam giác động lực” thúc đẩy tăng trưởng.

Bốn tháng đầu năm 2026, toàn tỉnh đón khoảng 3,5 triệu lượt khách lưu trú, tăng hơn 24% so với cùng kỳ năm trước; trong đó khách quốc tế đạt khoảng 1,4 triệu lượt. Tổng doanh thu du lịch ước đạt hơn 27.400 tỷ đồng, tăng gần 35%.

Những con số này cho thấy sự phục hồi mạnh mẽ của ngành du lịch, đồng thời phản ánh xu hướng chuyển dịch sang tăng trưởng chất lượng cao. Du khách đến Khánh Hòa hiện không chỉ để nghỉ dưỡng mà còn để trải nghiệm văn hóa, chăm sóc sức khỏe, khám phá sinh thái và tham gia các sự kiện quy mô lớn.

Song song với đó, địa phương cũng đẩy mạnh xúc tiến thương mại, mở rộng thị trường khách quốc tế từ Ấn Độ, Trung Đông, Hàn Quốc, Nhật Bản; đồng thời chú trọng phát triển du lịch Halal và mở thêm các đường bay quốc tế.

Giai đoạn 2026 - 2030, Khánh Hòa đặt mục tiêu trở thành trung tâm du lịch biển quốc tế, thuộc nhóm năm địa phương dẫn đầu cả nước và là điểm đến tiêu biểu của Đông Nam Á. Đến năm 2030, tỉnh phấn đấu đón 33 triệu lượt khách, doanh thu đạt khoảng 9 tỷ USD, đóng góp 20% GRDP địa phương.

Theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa Nguyễn Long Biên, để hiện thực hóa mục tiêu này, tỉnh đang tập trung vào các trụ cột như chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, quản trị điểm đến hiện đại và phát triển các sản phẩm du lịch đặc thù giàu bản sắc.

Trong bối cảnh cạnh tranh giữa các điểm đến ngày càng gay gắt, Khánh Hòa đang cho thấy hướng đi rõ ràng: phát triển du lịch không chỉ dựa vào lợi thế thiên nhiên, mà còn dựa trên khả năng nâng tầm giá trị văn hóa, bảo tồn sinh thái và kiến tạo hệ sinh thái phát triển bền vững cho tương lai.