Tác giả Phạm Trần Kiên (đứng thứ 3 từ bên trái sang) cùng các tác giả khác vinh dự được trao thưởng cho các tác phẩm đạt giải cao trong Cuộc thi chính luận bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng lần thứ Sáu trên địa bàn phường Thanh Xuân.

Tóm lược:

Bảo vệ môi trường, phát triển bền vững đất nước là quan điểm phát triển xuyên suốt của Đảng. Quan điểm này được thể hiện qua chủ trương, chính sách phát triển xuyên suốt 40 năm về xây dựng đất nước trong thời kỳ đổi mới. Đại hội XIII của Đảng khẳng định quan điểm phát triển kinh tế luôn gắn kết với bảo vệ môi trường trong từng bước và từng chính sách phát triển.

Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong tư duy phát triển khi đặt bảo vệ môi trường ngang hàng với kinh tế và xã hội trong đó đặc biệt quan tâm đến phát triển ngành Công nghiệp môi trường.

Ngành Công nghiệp môi trường phát triển kỳ vọng tạo ra sự thay đổi lớn trong công cuộc bảo vệ môi trường của cả nước và đóng góp vào thành công chung trong công cuộc bảo vệ nền tảng tử tưởng của Đảng về phát triển đất nước. Việc các cơ quan báo chí nâng cao vai trò trong việc thông tin, tuyên truyền chủ trương, đường lối của Đảng về phát triển của ngành Công nghiệp môi trường đến doanh nghiệp, nhân dân hiện nay là hết sức cần thiết, mang ý nghĩa sâu sắc khi đất nước đang chuyển mình sang giai đoạn mới, nơi mà kinh tế - xã hội - môi trường là các yếu tố song hành.

Công nghiệp môi trường dẫn dắt tiến trình phát triển kinh tế tuần hoàn

Trong lộ trình hiện thực hóa mục tiêu Net Zero vào năm 2050, kinh tế tuần hoàn không chỉ là một giải pháp môi trường mà đã trở thành trụ cột chiến lược của mô hình tăng trưởng mới. Tuy nhiên, để vòng lặp tuần hoàn có thể vận hành trơn tru, ngành Công nghiệp môi trường chính là bộ máy hạ tầng kỹ thuật then chốt, biến những khái niệm lý thuyết thành giá trị kinh tế thực thụ.

Nền kinh tế tuyến tính truyền thống, đã thống trị thế giới hàng nhiều thập kỷ, dựa trên một quy trình bất biến gồm “khai thác - sản xuất - thải bỏ”, đang có xu thế dịch chuyển mạnh mẽ trong những năm gần đây. Trong mô hình này, Công nghiệp môi trường (CNMT) thường chỉ được xem là ngành “dọn dẹp” ở công đoạn cuối của quy trình. Tuy nhiên, với một nền kinh tế xanh - kinh tế tuần hoàn (KTTH), vai trò của CNMT đã trở thành những mắt xích, kết nối hạ tầng các điểm đầu và điểm cuối của cả chuỗi giá trị.

Thay vì trước đây chỉ chuyên trách trong vai trò xử lý ở công đoạn cuối, ngành CNMT đã chủ động hỗ trợ các ngành sản xuất khác, tối ưu hóa vật liệu, kỹ thuật ngay trong các công đoạn sản xuất, như vừa tham gia một phần vào quy trình sản xuất vừa tiếp nhận và xử lý rác thải. Hàng loạt các công nghệ hiện đại đã được đưa vào khâu tiền sản xuất nhằm giảm thiểu rác thải, giảm tải cho công đoạn cuối. Đây là quá trình dùng công nghệ để tính toán trước cái kết của sản phẩm.

Tại Việt Nam, ngành CNMT không chỉ đóng vai trò “dọn dẹp” ở công đoạn cuối cùng, mà đang dần hình thành các phân khúc hạ tầng quan trọng, nhằm hỗ trợ các ngành công nghiệp trọng điểm như xây dựng, điện tử, dệt may, dựa trên một số khía cạnh chính gồm đầu tư hạ tầng xử lý và tái chế chất thải chuyên biệt; quy hoạch hệ thống xử lý nước thải và khí thải tập trung; tập trung vào lĩnh vực cung ứng năng lượng sạch và nguyên liệu thay thế…

Chương trình phát triển ngành Công nghiệp môi trường giai đoạn 2025-2030 đặt mục tiêu đến năm 2030, phát triển công nghệ, thiết bị, sản phẩm công nghiệp xử lý nước thải cung cấp được 70% - 80% nhu cầu trong nước và xuất khẩu; công nghiệp xử lý khí thải đáp ứng mục tiêu cung cấp được 60% - 70% nhu cầu trong nước; công nghiệp xử lý chất thải rắn, chất thải nguy hại đáp ứng mục tiêu 50% - 60% nhu cầu thu gom, vận chuyển, trung chuyển, phân loại và 60% - 70% nhu cầu phân loại, tái chế trong nước. Phát triển thiết bị đo lường, giám sát môi trường đáp ứng mục tiêu cung cấp 20% nhu cầu trong nước.

Có thể thấy được sự chuyển mình của ngành Công nghiệp môi trường Việt Nam thông qua việc hiện Việt Nam có khoảng 1.700 cơ sở xử lý chất thải rắn, bao gồm hơn 470 lò đốt và 1.200 bãi chôn lấp và hướng đến phát triển mạnh mẽ hơn nữa đáp ứng mục tiêu đến năm 2030, công nghệ và thiết bị tái chế nội địa phải đáp ứng 60-70% nhu cầu. Bên cạnh đó, tính đến tháng 5/2025, 92% các khu công nghiệp đang hoạt động trên cả nước đã lắp đặt hệ thống xử lý nước thải tập trung, có kết nối dữ liệu quan trắc tự động về các Sở TN&MT địa phương. Hệ thống dữ liệu giúp theo dõi lộ trình của chất thải từ nguồn phát sinh đến điểm xử lý cuối cùng, ngăn chặn việc đổ thải trái phép. Các nền tảng số hiện nay đã kết hợp công nghệ AI, cho phép doanh nghiệp theo dõi và báo cáo tín chỉ Carbon, hỗ trợ đạt mục tiêu Net Zero thông qua các giải pháp như EIP Vietnam

Sự bứt phá của toàn ngành CNMT được thúc đẩy mạnh mẽ bởi Luật Bảo vệ môi trường 2020 và cơ chế Trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR). Việc Chính phủ phê duyệt Chương trình phát triển ngành CNMT giai đoạn 2025-2030 đã chính thức xác lập vị thế của CNMT là một ngành kinh tế độc lập. Cơ chế EPR buộc các nhà sản xuất phải chịu trách nhiệm về sản phẩm đến tận khâu thải bỏ, tạo ra nhu cầu khổng lồ cho các dịch vụ thu gom và tái chế chuyên nghiệp. Đây chính là “cú huých” để dòng vốn xanh đổ vào hạ tầng CNMT, biến lĩnh vực này từ một dịch vụ tuân thủ hành chính, thành một ngành có mức độ tích lũy vốn và công nghệ cao đồng thời dẫn dẵn tiến trình phát triển kinh tế tuần hoàn từ nước thải, rác thải và sản phẩm tái chế.

Nhiều dư địa để phát triển ngành Công nghiệp moi trường

Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong tư duy phát triển khi đặt bảo vệ môi trường ngang hàng với kinh tế và xã hội. Trong hành trình chuyển đổi xanh này, huy động nguồn lực từ khu vực tư nhân không còn là lựa chọn, mà trở thành yêu cầu tất yếu để giải quyết những thách thức môi trường cấp bách, bảo đảm sự phát triển bền vững cho đất nước.

Trong nhiều giai đoạn phát triển trước đây, khi tiềm lực đất nước còn hạn chế, ưu tiên hàng đầu của chúng ta là thúc đẩy tăng trưởng kinh tế nhanh chóng để giải quyết các vấn đề an sinh cơ bản. Trong bối cảnh đó, môi trường thường được xem là lĩnh vực phải “điều chỉnh sau”, thậm chí chấp nhận những tổn thất nhất định để đổi lấy tốc độ phát triển. Đây là con đường nhiều quốc gia đang phát triển từng đi qua và Việt Nam cũng không ngoại lệ.

Tuy nhiên, thực tiễn khách quan đã chứng minh rằng mô hình phát triển dựa trên khai thác tối đa tài nguyên, coi nhẹ bảo vệ môi trường là lộ trình không thể kéo dài. Tình trạng ô nhiễm môi trường lan rộng, sự suy thoái nghiêm trọng của các hệ sinh thái và sự sụt giảm chất lượng sống đã trở thành những rào cản trực tiếp đối với sự phát triển bền vững. Hệ lụy không chỉ là gánh nặng chi phí xã hội gia tăng mà còn là những ảnh hưởng tiêu cực, lâu dài đến sức khỏe cộng đồng và an ninh môi trường quốc gia.

Nhận thức sâu sắc thực trạng đó, Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng đã xác lập một tư duy lý luận mới mang tính đột phá: Phát triển kinh tế, xã hội và bảo vệ môi trường là trung tâm. Việc đặt bảo vệ môi trường ngang hàng với phát triển kinh tế và xã hội không chỉ phản ánh yêu cầu cấp bách từ thực tiễn mà còn thay đổi hoàn toàn cách tiếp cận: môi trường không còn là hệ quả phải chấp nhận sau phát triển, mà chính là điều kiện tiên quyết của phát triển. Đây là cơ sở chính trị quan trọng để mở ra một giai đoạn hành động quyết liệt, thực chất hơn, nơi môi trường trở thành nền tảng bền vững cho mọi hoạt động kinh tế - xã hội.

Nhằm triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, đưa bảo vệ môi trường vào vị trí trung tâm, cùng với phát triển kinh tế, xã hội, việc thu hút khu vực tư nhân tham gia bảo vệ môi trường thông qua các tổ chức dịch vụ môi trường chuyên nghiệp là yêu cầu tất yếu. Thông qua các tổ chức, doanh nghiệp dịch vụ môi trường chuyên nghiệp, các cơ sở sản xuất, kinh doanh có thể tuân thủ đầy đủ các quy định pháp luật về môi trường; giảm chi phí đầu tư, vận hành và huấn luyện so với việc tự tổ chức lực lượng; chủ động phòng ngừa nhờ được hỗ trợ kỹ thuật định kỳ; ứng phó hiệu quả sự cố nhờ lực lượng chuyên nghiệp, sẵn sàng huy động theo nguyên tắc từ bán kính gần nhất; bảo đảm năng lực thực tế thông qua bố trí thiết bị tại chỗ, bảo dưỡng định kỳ và tổ chức diễn tập thường xuyên.

Cách tiếp cận này giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực quản trị rủi ro môi trường, đồng thời giảm đáng kể gánh nặng ngân sách nhà nước, tăng cường năng lực ứng phó sự cố thực chất cho cơ sở và địa phương.

Cùng với việc mở rộng sự tham gia của khu vực tư nhân, cần đặc biệt lưu ý đến kiểm soát chất lượng và năng lực thực tế. Nếu không có cơ chế quản lý chặt chẽ sẽ xuất hiện những đơn vị không đủ năng lực nhưng vẫn tham gia cung cấp dịch vụ. Do đó, cần xây dựng hệ thống đánh giá, thẩm định và kiểm tra định kỳ đối với các tổ chức, doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực dịch vụ môi trường. Việc này phải bảo đảm công khai, minh bạch và gắn với trách nhiệm giải trình rõ ràng. Chỉ khi làm tốt điều này, việc thu hút khu vực tư nhân mới thực sự trở thành động lực quan trọng trong bảo vệ môi trường.

Nâng cao vai trò của cơ quan báo chí trong chủ động tuyên truyền chủ trương, đường lối của Đảng về phát triển của ngành Công nghiệp môi trường

Đứng trước những cơ hội, thách thức cũng như bối cảnh tác động đến sự phát triển của ngành Công nghiệp môi trường song hành cùng các tồn tại, hạn chế làm giảm năng lực cung ứng và chất lượng sản phẩm Công nghiệp môi trường, việc tăng mức độ nhận diện của ngành Công nghiệp môi trường và đẩy mạnh phát triểng ngành là một nhiệm vụ quan trọng không chỉ đòi hỏi việc kiên định theo tư tưởng, đường lối phát triển của Đảng, Nhà nước mà còn là trách nhiệm của các cơ quan báo chí, các đảng viên đang sinh hoạt tại các cơ quan báo chí trong việc tuyên truyền định hướng chủ trương, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước trong phát triển ngành Công nghiệp môi trường.

Là một cán bộ, đảng viên đang làm việc và sinh hoạt tại Chi bộ Tạp chí Công nghiệp môi trường thuộc Hiệp hội Công nghiệp môi trường Việt Nam, bản thân tôi nhận thức đầy đủ trách nhiệm trước tiên của một người đảng viên, sau đó là trách nhiệm của một người làm báo trong việc tuyên truyền chủ trương, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước phục vụ phát triển kinh tế - xã hội nói chung và phát triển ngành Công nghiệp môi trường nói riêng.

Tiếng nói của báo chí, truyền thông cũng có sức ảnh hưởng không nhỏ đến sự phát triển chung của ngành Công nghiệp môi trường. Có thể nhận thấy sức ảnh hưởng không nhỏ của báo chí, truyền thông đối với sự nghiệp phát triển ngành Công nghiệp môi trường Việt Nam ngay từ những giai đoạn đầu tiên sau khi Chính phủ phê duyệt Đề án phát triển ngành Công nghiệp môi trường Việt Nam đến năm 2015, tầm nhìn đến năm 2025 tại Quyết định số 1030/QĐ-TTg ngày 20 tháng 7 năm 2009. Báo chí, truyền thông đã góp phần kịp thời đăng tải những cơ chế, chính sách cũng như các văn bản, quy phạm pháp luật về ngành Công nghiệp môi trường đến với các địa phương và nhân dân trên cả nước, định hình về một ngành kinh tế mới mang tên “Công nghiệp môi trường”. Báo chí, truyền thông cũng lan tỏa những giá trị cốt lõi trong phát triển ngành Công nghiệp môi trường như: Quy hoạch phát triển ngành Công nghiệp môi trường; nghiên cứu khoa học, chuyển giao và ứng dụng công nghệ phục vụ phát triển ngành Công nghiệp môi trường; phát triển các doanh nghiệp công nghiệp môi trường và các hoạt động chế tạo thiết bị, cung cấp sản phẩm và dịch vụ môi trường; sử dụng bền vững tài nguyên, phục hồi môi trường thông qua những bài viết phản ánh, những giải pháp về tổ chức, quản lý và cơ chế, chính sách về khoa học và công nghệ; giải pháp hợp tác quốc tế và phát triển nguồn nhân lực cho ngành Công nghiệp môi trường bên cạnh những bài viết chuyên sâu, bài viết đăng tải những mô hình hay, cách làm tốt…

Báo chí, truyền thông có vai trò quan trọng trong việc đăng tải các thông tin, sự kiện một cách chính xác và khách quan nhất có thể gây ảnh hưởng, định hướng dư luận, đồng thời nâng cao nhận biết, sự quan tâm của người dân đối với các hoạt động kinh tế - chính trị - xã hội nói chung và đặc biệt là ngành Công nghiệp môi trường nói riêng. Việc đưa các nội dung phát triển ngành Công nghiệp môi trường thông qua các phương tiện báo chí, truyền thông sẽ là cơ sở để thay đổi thói quen, cách nhìn nhận của các cơ quan nhà nước, doanh nghiệp và người dân, góp phần đẩy nhanh sự phát triển ngành Công nghiệp môi trường trong cả nước. Qua đó, góp phần thúc đẩy sự phát triển của ngành Công nghiệp môi trường tiến nhanh, bắt kịp được yêu cầu trong cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 và thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ đặt ra trong Chương trình Phát triển ngành Công nghiệp môi trường Việt Nam đến năm 2030 (13).

Bên cạnh những bài viết, tác phẩm có ảnh hưởng về mặt chuyên môn, thời gian qua, báo chí, truyền thông đã cơ bản thực hiện tốt, chủ động tham gia giám sát và phản biện xã hội, đóng góp tích cực vào hoạch định đường lối, chủ trương của Đảng; chính sách, pháp luật của Nhà nước về phát triển kinh tế - xã hội nói chung và phát triển ngành Công nghiệp môi trường nói riêng. Báo chí, truyền thông đã luôn đồng hành cùng các cơ quan chức năng với phương châm “không có vùng cấm, không có ngoại lệ”, “không ngừng, không nghỉ” không quản ngại khó khăn, gian khổ bám sát đến cùng các vụ việc, giúp các cơ quan chức năng làm rõ, xử lý nghiêm minh các tổ chức, cá nhân có hành vi vi phạm; được nhân dân đồng tình, ủng hộ, đánh giá cao.

Bên cạnh đó, các cơ quan báo chí, truyền thông cũng đã tích cực tham gia phản biện chính sách về phát triển Công nghiệp môi trường trên cơ sở đảm bảo tính khách quan, khoa học, thuyết phục và thực tế giúp các cơ quan Nhà nước kịp thời điều chỉnh các cơ chế, chính sách có hiệu quả hướng đến sự phát triển của ngành Công nghiệp môi trường nói chung.

Các cơ quan báo chí, truyền thông cũng đã cung cấp nhiều thông tin phản ánh, kiến nghị quý giá về những nội dung, vấn đề, sự kiện liên quan đến công tác kiểm tra, rà soát văn bản quy phạm pháp luật, góp phần giúp hoạt động này bảo đảm nguyên tắc “kịp thời, khách quan, công khai, minh bạch”; giúp dư luận xã hội hiểu biết đầy đủ, đúng đắn về các trường hợp văn bản có dấu hiệu trái pháp luật, không phù hợp với thực tiễn.

Đây cũng là những minh chứng rõ nét cho việc khẳng định vai trò quan trọng của báo chí khi thực hiện chức năng giám sát và phản biện xã hội đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển của ngành Công nghiệp môi trường.

Ở một khía cạnh khác, báo chí, truyền thông đã và đang là các đơn vị đồng hành trong sự phát triển của các doanh nghiệp phát triển sản xuất, chế tạo, cung cấp các thiết bị, phương tiện, dụng cụ, sản phẩm bảo vệ môi trường. Báo chí, truyền thông cũng đóng vai trò cầu nối, kết nối doanh nghiệp với các đơn vị cung ứng sản phẩm, dịch vụ công nghiệp môi trường.

Có thể thấy rằng, báo chí, truyền thông đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển của ngành Công nghiệp môi trường với hàng nghìn bài viết, phóng sự, chuyên trang, chuyên mục trong thời gian qua. Tuy nhiên, để ngành Công nghiệp môi trường hoàn thành nhiệm vụ đến năm 2030 trở thành ngành kinh tế có đóng góp quan trọng trong nền kinh tế, cơ bản đáp ứng nhu cầu về bảo vệ môi trường trong nước; từng bước tiến tới xuất khẩu các công nghệ, thiết bị, dịch vụ và sản phẩm bảo vệ môi trường có lợi thế cạnh tranh, mỗi người làm báo trong cơ quan báo chí nói chung và các đảng viên nói riêng cần chủ động, bám sát hơn nữa vào các nội dung để phát triển ngành Công nghiệp môi trường; bám sát tình hình thực hiện các giải pháp, phương án bảo vệ môi trường, phương án phát triển khu xử lý chất thải công nghiệp, chất thải rắn sinh hoạt, khu xử lý nước thải, khu xử lý chất thải y tế của các địa phương trên cả nước qua đó cung cấp kịp thời thông tin chính xác cho độc giả, giúp các cơ quan chức năng có các góc nhìn sâu sắc hơn, đa chiều hơn trong định hướng phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

Bên cạnh đó cần chủ động nghiên cứu, tìm hiểu và tạo ra những tác phẩm báo chí đầy đủ thông tin về cơ chế, chính sách của Đảng, Nhà nước cũng như các địa phương trong thu hút đầu tư, phát triển ngành Công nghiệp môi trường; chính sách phát triển doanh nghiệp công nghiệp môi trường; các chính sách về khu, cụm công nghiệp tái chế chất thải tập trung tại các địa phương; chính sách khuyến khích ứng dụng, chuyển giao công nghệ, thu hút đầu tư phát triển sản xuất thiết bị, phương tiện và sản phẩm bảo vệ môi trường; chung tay cùng các doanh nghiệp trong việc quảng bá thông tin nhằm đẩy mạnh thu hút đầu tư các dự án công nghiệp môi trường nhằm nâng cao năng lực xử lý rác thải, bảo vệ môi trường; tăng cường thông tin cho các doanh nghiệp về các công nghệ xử lý và tái chế chất thải, công nghệ sử dụng tiết kiệm và hiệu quả năng lượng mới qua đó làm tốt hơn nữa vai trò kết nối, đồng hành cùng doanh nghiệp; đẩy mạnh tuyên truyền các thành tựu về khoa học công nghệ mới trong lĩnh vực công nghiệp môi trường; chủ động phối hợp, kết nối với các đơn vị, doanh nghiệp trong việc tìm kiếm nguồn vốn cho nghiên cứu, hỗ trợ thương mại hóa các kết quả nghiên cứu và phát triển thị trường đối với công nghệ, thiết bị, máy móc, vật liệu, chế phẩm của ngành công nghiệp môi trường thông qua các hình thức như chợ công nghệ, thiết bị, chương trình xúc tiến thương mại…

Cùng với đó, việc tuyên truyền có hiệu quả đến các doanh nghiệp, người dân nội dung phát triển ngành Công nghiệp môi trường vào các chiến lược, quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh, địa phương trong giai đoạn tới cũng là nhiệm vụ mà không chỉ phóng viên, biên tập viên cần nhận thức sâu sắc mà bản thân những đảng viên cũng phải là những người tham gia dấn thân vào.

Mặc dù còn nhiều khó khăn, thách thức trong công cuộc bảo vệ nền tảng, tư tưởng của Đảng, nhưng với niềm tin sâu sắc vào con đường đi lên Chủ nghĩa xã hội của đất nước, niềm tin vào Đảng, mỗi đảng viên sẽ tự rèn luyện, tu dưỡng đạo đức, nâng cao bản lĩnh chính trị, năng lực chuyên môn không chỉ đưa cơ quan nơi mình công tác phát triển đúng định hướng mà còn góp phần thắng lợi nhiệm vụ bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Nghị quyết số 41-NQ/TW ngày 15/11/2004 của Bộ Chính trị về bảo vệ môi trường trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước.

2. Luật số 52/2005/QH11 của Quốc hội: Luật Bảo vệ môi trường.

3. Nghị quyết số 27/NQ-CP ngày 12/06/2009 của Chính phủ về một số giải pháp cấp bách trong công tác quản lý nhà nước về tài nguyên và môi trường.

4. Quyết định 1030/QĐ-TTg ngày 20/7/2009 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt "Đề án phát triển ngành công nghiệp môi trường Việt Nam đến năm 2015, tầm nhìn đến năm 2025".

5. Luật số 55/2014/QH13 của Quốc hội: LUẬT BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG.

6. Quyết định số 192/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ: Phê duyệt "Đề án phát triển ngành công nghiệp môi trường Việt Nam đến năm 2025".

7. Luật số 72/2020/QH14 của Quốc hội: Luật Bảo vệ môi trường.

8. Nghị định số 08/2022/NĐ-CP của Chính phủ: Quy định chi tiết một số điều củaLuật Bảo vệ môi trường.

9. Quyết định số 1138/QĐ-BCT ngày 04/05/2019 của Bộ Công Thương ban hành về việc phê duyệt kế hoạch hành động của Bộ Công Thương thực hiện Đề án phát triển ngành Công nghiệp môi trường đến năm 2025.

10. Thông tư số 04/2022/TT-BCT ngày 28/01/2022 của Bộ Công thương hướng dẫn chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan chuyên môn về Công Thương thuộc UBND tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương và UBND huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương.

11. Tài liệu Hội nghị môi trường toàn quốc lần thứ V (GĐ 2016 - 2022).

12. Nguyễn Duy Thái (2022): Phát triển thị trường Dịch vụ môi trườngở Việt Nam trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế tại Viện; Luận án Tiến sĩ, Viện Nghiên cứu Chiến lược chính sách Công Thương.

13. Quyết định số 1894/QĐ-TTg ngày 04/9/2025 của Thủ tướng Chính phủ: Phê duyệt chương trình phát triển ngành Công nghiệp môi trường Việt Nam giai đoạn 2025 – 2030.