Diễn đàn quốc gia về thúc đẩy giải pháp giảm bao bì nhựa thông qua chính sách và thí điểm tại địa phương đã đưa ra các giải pháp nhằm giảm thiểu rác thải nhựa

Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong tư duy phát triển khi đặt bảo vệ môi trường ngang hàng với kinh tế và xã hội. Trong hành trình chuyển đổi xanh này, huy động nguồn lực từ khu vực tư nhân không còn là lựa chọn, mà trở thành yêu cầu tất yếu để giải quyết những thách thức môi trường cấp bách, bảo đảm sự phát triển bền vững cho đất nước.

Bài viết này nghiên cứu hiện trạng thu gom, tái chế và môi trường tại một số làng nghề tái chế chất thải điện tử ở Việt Nam. Kết quả điều tra cho thấy, chất thải điện tử được các hộ gia đình thu gom nhỏ lẻ từ khắp cả nước, được tháo dỡ hoàn toàn thủ công, hầu như không được trang bị bảo hộ lao động. Các linh kiện sau khi tháo dỡ bao gồm sắt thép, đồng nhôm, chì, nhựa được phân loại, đóng gói đem đi đúc lại hoặc bán sang Trung Quốc. Các vật liệu không có giá trị sử dụng được đổ thải bừa bãi khắp làng nghề gây ô nhiễm đất, nước mặt và nước ngầm. Tình trạng đốt rác diễn ra tràn lan phát sinh khói bụi và khí độc cũng khiến môi trường không khí bị ô nhiễm trầm trọng và ảnh hướng tới sức khỏe người dân. Để khắc phục tình trạng này, tác giả đã đề xuất một số giải pháp về quản lý, chính sách và nâng cao nhận thức người dân nhằm phát triển bền vững hoạt động tái chế và bảo vệ môi trường làng nghề.

Việc tái sử dụng tro xỉ không chỉ giúp giảm thiểu ô nhiễm mà còn góp phần vào phát triển bền vững nền kinh tế. Bằng cách tối ưu hóa công nghệ tái chế và thúc đẩy hợp tác giữa các cơ quan, tổ chức và doanh nghiệp, tro xỉ sẽ trở thành một nguồn tài nguyên quý giá, không phải là một chất thải cần phải xử lý.

Là một quốc gia có 42% diện tích rừng che phủ và hơn 3.200km bờ biển, cũng là nước hàng đầu trong sản xuất và xuất khẩu nông sản, Việt Nam đang có nhiều cơ hội khi đặt chân vào thị trường tín chỉ Carbon. Mỗi tín chỉ Carbon tương đương với 1 tấn khí CO2, với mức giá dao động từ 5 USD đến gần 100 USD/1 tín chỉ, đây là thị trường tiềm năng cho Việt Nam.

Thiết kế cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) cho thị trường tín chỉ đa dạng sinh học tại Việt Nam là nỗ lực kết hợp khoa học sinh thái, kinh tế học môi trường và quản lý chính sách nhằm phát triển thị trường tín chỉ minh bạch, khả thi và bền vững. Sandbox tạo môi trường thử nghiệm hạn chế rủi ro, cho phép áp dụng các phương pháp đo lường và định giá tiên tiến mà không tác động tiêu cực đến hệ thống pháp lý hay môi trường.

Ngành công nghiệp môi trường Việt Nam năm 2026 bước vào giai đoạn tái cấu trúc sâu sắc, chuyển từ lĩnh vực mang tính tuân thủ hành chính sang một cấu phần kinh tế có hàm lượng vốn và công nghệ cao. Áp lực suy thoái môi trường tích lũy, cùng hiệu lực của Luật Bảo vệ Môi trường 2020 và các nghị định hướng dẫn, đã định hình lại cấu trúc thị trường theo hướng chuyên nghiệp hóa và chuẩn hóa quản trị. Dòng vốn xanh từ hợp tác quốc tế, đặc biệt JETP và khung phân loại xanh quốc gia, thúc đẩy đầu tư vào xử lý nước thải, quản lý chất thải rắn, kiểm soát ô nhiễm không khí và tái chế. Thị trường ghi nhận sự gia tăng vai trò của doanh nghiệp tư nhân và các tập đoàn có năng lực triển khai dự án hạ tầng quy mô lớn, hoàn vốn dài hạn. Công nghệ tiên tiến được tiếp nhận trực tiếp nhằm đáp ứng tiêu chuẩn môi trường quốc tế, đưa ngành môi trường trở thành trụ cột mới trong cấu trúc tăng trưởng xanh và bền vững của Việt Nam.

Năm 2025, Việt Nam đã ghi nhận những kết quả nổi bật trên cả ba trụ cột: tăng trưởng kinh tế mạnh mẽ, ổn định vĩ mô được củng cố và cải cách thể chế - hành chính được đẩy mạnh, tạo nền tảng vững chắc cho phát triển bứt phá giai đoạn tới.