Nghiên cứu, trao đổi

Nước thải sau khi xử lý đạt chuẩn (sinh hoạt, công nghiệp) là nguồn tài nguyên quý, giúp giải quyết khan hiếm nước và bảo vệ môi trường theo mô hình kinh tế tuần hoàn.

Dưới góc nhìn của kinh tế tuần hoàn và công nghiệp tái chế hiện đại, CTRSH đang dần được tái định nghĩa như một “mỏ quặng thứ sinh” – nơi chứa đựng khối lượng lớn nguyên liệu có khả năng thu hồi, tái chế và tái sử dụng.

Ứng dụng công nghệ trong quản lý nước thải ở Việt Nam đang chuyển dịch theo hướng số hóa và thông minh hóa nhằm giải quyết đồng thời áp lực môi trường, tài chính và quản trị đô thị. Hệ thống quan trắc tự động liên tục được triển khai rộng tại khu công nghiệp và nhà máy xử lý lớn, cho phép thu thập dữ liệu COD, TSS, pH và lưu lượng theo thời gian thực, hỗ trợ cơ quan quản lý giám sát tuân thủ với mức độ chính xác cao. Tại các nhà máy xử lý, SCADA trở thành nền tảng điều khiển trung tâm cho tối ưu hóa vận hành, giảm phụ thuộc thao tác thủ công và hạn chế sai lệch do yếu tố con người. Giai đoạn tiếp theo tập trung vào khai thác dữ liệu lịch sử để phát triển mô hình AI dự báo tải lượng, tối ưu sục khí và hóa chất, nâng cao hiệu suất năng lượng. Trên mạng lưới thu gom, công nghệ phân tích âm học và quản lý áp lực thông minh hỗ trợ phát hiện rò rỉ sớm, giảm thất thoát nước và chi phí sửa chữa. Cách tiếp cận dựa trên dữ liệu tạo nền tảng cho quản trị nước thải minh bạch, hiệu quả và bền vững.

Áp dụng kinh tế tuần hoàn trong chuỗi sản xuất than sinh học biochar hướng tới tổ chức lại dòng sinh khối nông nghiệp theo cấu trúc khép kín, phụ phẩm trồng trọt là nguồn tài nguyên đầu vào cho chuyển hóa nhiệt hóa học, tạo ra sản phẩm các-bon rắn ổn định phục vụ cải tạo đất nông nghiệp. Cách tiếp cận tập trung vào kéo dài vòng đời các-bon sinh học thông qua nhiệt phân yếm khí, chuyển các-bon dễ phân hủy thành dạng bền vững có khả năng lưu giữ dài hạn trong đất canh tác. Than sinh học biochar tham gia chu trình dinh dưỡng đất với vai trò giá thể lưu giữ đạm, lân, kali, cải thiện cấu trúc đất, tăng khả năng giữ nước, ổn định pH và hỗ trợ hệ vi sinh vật đất phát triển cân bằng. Song song chu trình sinh học, chu trình năng lượng được thiết kế dựa trên thu hồi khí sinh ra từ lò nhiệt phân để cấp nhiệt cho sấy nông sản hoặc duy trì vận hành thiết bị, giảm phụ thuộc nhiên liệu hóa thạch và hạn chế phát thải. Hiệu quả tuần hoàn phụ thuộc lựa chọn công nghệ phù hợp đặc tính nguyên liệu, kiểm soát độ ẩm đầu vào và bảo đảm thu hồi năng lượng nội tại. Khi được tích hợp vào hệ thống canh tác, than sinh học biochar góp phần nâng cao độ phì đất, giảm nhu cầu phân bón khoáng và tạo nền tảng cho mô hình nông nghiệp phát thải thấp gắn với thích ứng biến đổi khí hậu. Applying the Circular Economy in the Biochar Production Chain

Trong nhiều năm, pin mặt trời được xem là nguồn năng lượng sạch phụ thuộc hoàn toàn vào ánh nắng. Khi mặt trời lặn, hệ thống gần như ngừng phát điện và phải dựa vào pin lưu trữ hoặc nguồn bổ trợ. Tuy nhiên, các nghiên cứu công nghệ mới đang mở ra một hướng tiếp cận khác: tạo ra điện vào ban đêm bằng cách khai thác chính lượng nhiệt mà Trái đất phát ra. Dù vẫn đang ở giai đoạn thử nghiệm, mô hình “pin mặt trời ngược” được đánh giá là một bước tiến đáng chú ý trong lĩnh vực năng lượng tái tạo.

Việc hoàn thiện khung giá để giá nước được “tính đúng - tính đủ” sẽ là đòn bẩy kinh tế cho ngành nước phát triển trong giai đoạn mới, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống nhân dân.

Hiện tượng “greenwashing” khiến người tiêu dùng rơi vào “ảo giác xanh”, đồng thời đặt ra thách thức lớn cho quản lý thị trường và mục tiêu phát triển bền vững.

Ngày 19/12, tại Hà Nội, Viện Chiến lược, Chính sách nông nghiệp và môi trường phối hợp với Ngân hàng thế giới tổ chức cuộc họp tham vấn “Thúc đẩy cơ sở thu hồi vật liệu và cải tạo các bãi chôn lấp hướng tới kinh tế tuần hoàn”. Sự kiện nhằm chia sẻ, thảo luận kết quả nghiên cứu về hiện trạng, thách thức, kinh nghiệm quốc tế và các kiến nghị, giải pháp thúc đẩy cơ sở thu hồi vật liệu và cải tạo các bãi chôn lấp hướng tới kinh tế tuần hoàn tại Việt Nam.