Thời gian qua, công tác bảo vệ môi trường và chỉnh trang đô thị trên địa bàn TP. Cần Thơ đã được các cấp, ngành quan tâm triển khai. Theo UBND thành phố, các sở, ban, ngành và UBND xã, phường đã từng bước thực hiện Chỉ thị số 06-CT/TU ngày 31/12/2025 của Ban Thường vụ Thành ủy về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác bảo đảm vệ sinh môi trường, mỹ quan đô thị, vỉa hè, hành lang an toàn giao thông đường bộ và đường thủy.

Thông qua việc triển khai chỉ thị, công tác thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải; chỉnh trang cảnh quan; quản lý trật tự đô thị, trật tự xây dựng và bảo vệ kết cấu hạ tầng giao thông đã có những chuyển biến nhất định. Một số địa phương chủ động ứng dụng công nghệ thông tin, hệ thống camera giám sát, nền tảng tiếp nhận phản ánh hiện trường và dữ liệu quan trắc nhằm nâng cao hiệu quả quản lý.

Tuy nhiên, kết quả kiểm tra, giám sát và khảo sát thực tế cho thấy công tác quản lý môi trường, trật tự đô thị vẫn còn nhiều bất cập. Tình trạng vứt rác không đúng nơi quy định, phát sinh các điểm tập kết rác tự phát và ô nhiễm cục bộ tại một số tuyến sông, kênh, rạch chưa được giải quyết triệt để. Đáng chú ý, một số bãi rác đã quá tải hoặc sắp đầy, tiềm ẩn nguy cơ gây ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng đến đời sống và sinh hoạt của người dân khu vực lân cận.

Bên cạnh đó, tình trạng lấn chiếm, tái lấn chiếm lòng đường, lề đường, vỉa hè vẫn diễn ra tại một số địa bàn. Các vi phạm về trật tự xây dựng, xây dựng trong phạm vi hành lang bảo vệ sông, kênh, rạch tiếp tục phát sinh. Một số quyết định xử phạt vi phạm hành chính và yêu cầu khắc phục hậu quả chưa được thực hiện đầy đủ.

Một góc nhìn thành phố Cần thơ từ trên cao

Những hạn chế trên xuất phát từ nhiều nguyên nhân, trong đó có tình trạng thiếu nhân lực, phương tiện và trang thiết bị phục vụ công tác quản lý tại một số địa phương. Việc phối hợp giữa các cơ quan liên quan trong xử lý những vụ việc mang tính liên ngành chưa thực sự đồng bộ. Công tác khai thác dữ liệu số, camera giám sát và tiếp nhận phản ánh của người dân ở một số nơi chưa phát huy hết hiệu quả.

Trước thực tế này, Chủ tịch UBND TP. Cần Thơ yêu cầu xác định công tác bảo đảm vệ sinh môi trường, mỹ quan đô thị, trật tự xây dựng và quản lý hành lang an toàn giao thông là nhiệm vụ thường xuyên, liên tục. Việc thực hiện không được mang tính thời điểm, chạy theo phong trào mà phải tạo chuyển biến thực chất, có kiểm tra, giám sát và đánh giá kết quả cụ thể.

Người đứng đầu các cơ quan, đơn vị và địa phương phải chịu trách nhiệm trước Chủ tịch UBND thành phố về kết quả thực hiện nhiệm vụ thuộc lĩnh vực, địa bàn được phân công. Các đơn vị cần khẩn trương rà soát những tồn tại, điểm nóng và vụ việc vi phạm kéo dài; xác định rõ cơ quan chủ trì, đơn vị phối hợp, thời hạn xử lý và trách nhiệm của từng tổ chức, cá nhân. Đặc biệt, sau khi xử lý phải tiếp tục theo dõi, kiểm tra, không để xảy ra tình trạng tái lấn chiếm hoặc tái vi phạm.

Trong lĩnh vực bảo vệ môi trường, Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao chủ trì rà soát toàn diện các bãi rác quá tải, sắp đầy, những điểm tồn đọng chất thải và khu vực có nguy cơ hoặc đang xảy ra ô nhiễm môi trường. Trên cơ sở đánh giá hiện trạng, sở có trách nhiệm đề xuất phương án và lộ trình xử lý, nâng cấp hoặc đóng cửa những bãi rác không bảo đảm yêu cầu theo quy định.

Đây được xem là nhiệm vụ quan trọng nhằm kiểm soát nguy cơ ô nhiễm phát sinh từ hoạt động thu gom, lưu giữ và xử lý chất thải. Bởi khi các bãi rác vượt quá công suất tiếp nhận, nếu không có giải pháp phù hợp, nguy cơ phát tán mùi hôi, nước rỉ rác và các tác nhân gây ô nhiễm có thể ảnh hưởng đến môi trường đất, nước và không khí.

Cùng với đó, ngành chức năng phải hướng dẫn các địa phương tổ chức thu gom, vận chuyển, bố trí điểm tập kết, trung chuyển và xử lý chất thải phù hợp với điều kiện thực tế. Các điểm trung chuyển rác cần được rà soát, sắp xếp hợp lý, bảo đảm vệ sinh môi trường, hạn chế tình trạng rác tồn đọng kéo dài gây mất mỹ quan đô thị.

Thành phố cũng yêu cầu tăng cường kiểm soát hành vi xả rác, xả nước thải không đúng quy định và các nguồn có nguy cơ gây ô nhiễm tại hệ thống sông, kênh, rạch. Việc kiểm soát không chỉ tập trung vào hoạt động thu gom chất thải rắn mà cần chú trọng cả nước thải sinh hoạt, nước thải từ hoạt động sản xuất, kinh doanh và các nguồn phát sinh ô nhiễm khác.

Đáng chú ý, Sở Xây dựng được giao chủ trì tổng hợp, đánh giá hiện trạng thu gom, xử lý nước thải trên địa bàn thành phố. Trên cơ sở phối hợp với các cơ quan liên quan, sở nghiên cứu, tham mưu những giải pháp trước mắt và lâu dài, đặc biệt tại khu vực đô thị, khu dân cư và những tuyến sông, kênh, rạch có nguy cơ ô nhiễm. Nội dung này phải được báo cáo, tham mưu UBND thành phố trong tháng 11/2026.

Song song với nhiệm vụ bảo vệ môi trường, TP. Cần Thơ chú trọng rà soát, hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật tại các khu đô thị và dự án đầu tư xây dựng nhà ở. Sở Xây dựng được giao tổng hợp, phân loại các dự án theo tình trạng bàn giao hệ thống hạ tầng kỹ thuật, khả năng tiếp tục triển khai của chủ đầu tư và mức độ hoàn thành các hạng mục hạ tầng.

Đối với những dự án chưa hoàn thành hoặc chưa bàn giao hạ tầng kỹ thuật cho địa phương quản lý, ngành chức năng phải tham mưu phương án xử lý phù hợp, bảo đảm quyền lợi của người dân và hiệu quả quản lý đô thị. Thời hạn báo cáo, tham mưu UBND thành phố cũng được xác định trong tháng 11/2026.

Trong công tác quản lý lòng đường, vỉa hè, Sở Xây dựng có trách nhiệm rà soát cơ sở pháp lý, tham mưu xây dựng đề án hoặc kế hoạch quản lý, khai thác phù hợp với quy định và điều kiện thực tế. Việc tổ chức thực hiện phải hài hòa giữa yêu cầu quản lý nhà nước, quyền lợi chính đáng của người dân và mục tiêu xây dựng đô thị văn minh, hiện đại.

Thành phố đồng thời yêu cầu rà soát các công trình giao thông, thoát nước, chống ngập và chỉnh trang đô thị cần ưu tiên đầu tư, sửa chữa, nâng cấp. Việc đề xuất danh mục công trình phải căn cứ vào mức độ cấp thiết, thứ tự ưu tiên, khả năng cân đối nguồn vốn và thẩm quyền giải quyết.

Đối với các xã, phường, Chủ tịch UBND cấp xã chịu trách nhiệm trực tiếp về kết quả thực hiện Chỉ thị số 06-CT/TU. Công tác kiểm tra phải được duy trì thường xuyên, kết hợp kiểm tra đột xuất tại các khu vực chợ, tuyến giao thông chính, khu dân cư, sông, kênh, rạch và những địa điểm có nguy cơ phát sinh vi phạm.

Các hành vi lấn chiếm lòng đường, vỉa hè, hành lang giao thông; vi phạm trật tự xây dựng; san lấp, lấn chiếm sông, kênh, rạch và xả rác, xả thải trái quy định phải được phát hiện, ngăn chặn và xử lý nghiêm. Sau xử lý, chính quyền cơ sở phải tiếp tục giám sát việc khắc phục hậu quả, tránh tình trạng vi phạm tái diễn.

Đáng chú ý, các phường trung tâm thành phố được yêu cầu nghiên cứu, đề xuất những điểm nhấn cải tạo, chỉnh trang cảnh quan tại các cửa ngõ và tuyến đường chính. Một số khu vực trọng điểm gồm tuyến Sân bay Cần Thơ – đường Võ Văn Kiệt, đường dẫn cầu Cần Thơ đến nút giao IC4, đường 30/4, đường 3/2, Đại lộ Hòa Bình, đường Quang Trung, đường Võ Nguyên Giáp, nút giao IC3, vòng xoay cầu Trần Hoàng Na và nút giao IC4.

Bên cạnh đó, thành phố đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong quản lý đô thị; nâng cao hiệu quả hệ thống camera giám sát và tiếp nhận phản ánh hiện trường. Các cơ quan chức năng phối hợp với doanh nghiệp điện lực, viễn thông rà soát, xây dựng kế hoạch chỉnh trang, bó gọn, sắp xếp và từng bước hạ ngầm hệ thống cáp, dây dẫn trên các tuyến đường.

Việc triển khai đồng bộ các nhiệm vụ theo Chỉ thị số 06-CT/TU thể hiện quyết tâm của TP. Cần Thơ trong nâng cao chất lượng quản lý môi trường, xây dựng đô thị xanh, sạch, văn minh và phát triển bền vững. Tuy nhiên, hiệu quả sẽ phụ thuộc lớn vào tiến độ xử lý những tồn tại thực tế, đặc biệt là các điểm nóng rác thải, ô nhiễm nguồn nước và hạ tầng thoát nước.

Do đó, yêu cầu đặt ra không chỉ là xử lý các vi phạm trước mắt mà còn phải xây dựng cơ chế quản lý lâu dài, phân định rõ trách nhiệm và tăng cường giám sát. Các sở, ngành cần chủ động hướng dẫn, tháo gỡ khó khăn cho địa phương, nhất là những vụ việc liên ngành hoặc vượt thẩm quyền cấp xã, phường, tránh để tồn tại kéo dài. Đây cũng là cơ sở để Cần Thơ từng bước nâng cao chất lượng môi trường sống, gắn phát triển đô thị với mục tiêu tăng trưởng xanh và bền vững.