"Cảnh báo đỏ" hành vi gây ô nhiễm môi trường trong hoạt động sản xuất, kinh doanh

19/08/2026 22:00 Quản lý nguồn thải
Văn phòng Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an khuyến cáo các doanh nghiệp, hộ kinh doanh, cá nhân cần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, mọi doanh nghiệp, nhà máy, cơ sở sản xuất, hộ kinh doanh khi hoạt động cần nghiêm chỉnh chấp hành các quy định về bảo vệ môi trường

Nhận định về thực trạng diễn biến ô nhiễm môi trường tại một số địa phương trong thời gian qua, cơ quan Công an xác định, ô nhiễm môi trường trong sản xuất, kinh doanh là việc các nhà máy, cơ sở sản xuất, doanh nghiệp, hộ cá thể xả, thải các chất thải, chất nguy hại chưa qua xử lý đạt chuẩn ra môi trường (đất, nước và không khí) trong quá trình vận hành. Các hành vi này vi phạm nghiêm trọng Luật Bảo vệ môi trường, làm thay đổi cấu trúc tự nhiên và đe dọa trực tiếp đến hệ sinh thái, đời sống dân cư xung quanh.

Tình hình tội phạm và vi phạm pháp luật về hành vi gây ô nhiễm môi trường trong hoạt động sản xuất, kinh doanh đối với doanh nghiệp, hộ kinh doanh và cá nhân vẫn diễn biến rất phức tạp, làm ảnh hưởng đến môi trường sống, tạo dư luận không tốt trong nhân dân.

dùng chất thải công nghiệp, xây dựng để san lấp trái phép đang là "vấn nạn" tại nhiều địa phương

Thủ đoạn phạm tội phổ biến là: Không thực hiện thủ tục, quy định của Nhà nước về môi trường (không có giấy phép môi trường, đăng ký môi trường theo đúng quy định; không lập báo cáo đánh giá tác động môi trường… ); Vận hành không đúng quy trình, bỏ qua công đoạn xử lý nước thải, lắp hệ thống ống ngầm xả thải trực tiếp ra môi trường; sử dụng công nghệ xử lý khí thải lạc hậu hoặc xây lắp hệ thống xử lý khí thải, thu gom bụi không đầy đủ; chôn lấp chất thải nguy hại lẫn với chất thải công nghiệp thông thường; chôn lấp, đổ chất thải trái pháp luật; thuê địa điểm tự chôn lấp hoặc vận chuyển đến địa điểm vắng, vùng sâu, vùng xa đổ thải; chôn, lấp hoặc tái chế chất thải nguy hại trái quy định; bơm nước sạch vào bồn sensor, lắp thêm thiết bị, cài đặt kết quả mặc định vào hệ thống máy tính quan trắc tự động online để làm thay đổi kết quả thực tế, truyền dữ liệu quan trắc nước thải, khí thải không chính xác đến cơ quan quản lý Nhà nước… gây ô nhiễm môi trường.

Tiềm ẩn nhiều nguy cơ như: Gây ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, tính mạng của công nhân và cộng đồng dân cư lân cận, làm tăng tỷ lệ mắc các bệnh nan y, ung thư, nhiễm độc nguồn nước sinh hoạt; gây thiệt hại lớn về kinh tế cho các hộ sản xuất nông, lâm, thủy sản xung quanh do nguồn đất, nguồn nước bị nhiễm độc, làm chết cây trồng và vật nuôi hàng loạt; làm suy giảm nghiêm trọng uy tín, thương hiệu và năng lực cạnh tranh của chính doanh nghiệp trên thị trường do vi phạm tiêu chuẩn môi trường; gây tốn kém ngân sách Nhà nước hàng tỷ đồng để xử lý khủng hoảng, khắc phục sự cố ô nhiễm và phục hồi lại môi trường sinh thái nguyên trạng; làm phát sinh các vụ việc tranh chấp, khiếu kiện đông người kéo dài, gây mất ổn định an ninh, trật tự và ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường đầu tư của địa phương.

Hiện nay, các cơ quan chức năng (Nông nghiệp và Môi trường, Công an, Y tế,...) và chính quyền cơ sở đang tăng cường phối hợp để xử lý các vấn đề môi trường một cách hiệu quả, đồng bộ; tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật, công tác thanh tra, kiểm tra, điều tra và xử lý vi phạm, không có vùng cấm, không có ngoại lệ.

khó để phân biệt đâu là rác đâu là nguyên liệu sản xuất tại làng nghề tái chế

Để phòng, tránh những rủi ro về mặt pháp lý do vi phạm pháp luật về hành vi gây ô nhiễm môi trường, Văn phòng Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an khuyến cáo các doanh nghiệp, hộ kinh doanh, cá nhân cần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, mọi doanh nghiệp, nhà máy, cơ sở sản xuất, hộ kinh doanh khi hoạt động đều phải lập báo cáo đánh giá tác động môi trường hoặc có giấy phép môi trường, đăng ký môi trường theo đúng quy định; Tất cả các nguồn thải phải được thu gom, phân loại và xử lý bằng hệ thống công nghệ đạt chuẩn trước khi xả ra môi trường.

Người đứng đầu doanh nghiệp, chủ hộ kinh doanh có hành vi xả thải vượt quy chuẩn, chôn lấp chất thải nguy hại trái phép tùy theo tính chất, mức độ sẽ bị đình chỉ hoạt động, xử phạt hành chính với số tiền rất lớn, buộc chi trả toàn bộ chi phí khắc phục hậu quả... theo quy định tại Nghị định số 45/2022/NĐ-CP ngày 07/7/2022 của Chính phủ quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường. Nếu đủ yếu tố cấu thành tội phạm, chủ cơ sở sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội “Gây ô nhiễm môi trường” theo quy định tại Điều 235 Bộ luật Hình sự.

Điều 235. Tội gây ô nhiễm môi trường

1. Người nào thực hiện một trong các hành vi sau đây, thì bị phạt tiền từ 100.000.000 đồng đến 1.000.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 02 năm đến 03 năm:

a) Chôn, lấp, đổ, thải ra môi trường trái pháp luật từ 1.000 kilôgam đến dưới 3.000 kilôgam chất thải nguy hại có thành phần nguy hại đặc biệt vượt ngưỡng chất thải nguy hại theo quy định của pháp luật hoặc có chứa chất phải loại trừ theo Phụ lục A Công ước Stockholm về các chất ô nhiễm hữu cơ khó phân hủy hoặc từ 3.000 kilôgam đến dưới 10.000 kilôgam chất thải nguy hại khác;

b) Chôn, lấp, đổ, thải ra môi trường trái pháp luật từ 500 kilôgam đến dưới 1.000 kilôgam chất thải nguy hại có thành phần nguy hại đặc biệt vượt ngưỡng chất thải nguy hại theo quy định của pháp luật hoặc có chứa chất phải loại trừ theo Phụ lục A Công ước Stockholm về các chất ô nhiễm hữu cơ khó phân hủy hoặc từ 1.500 kilôgam đến dưới 3.000 kilôgam chất thải nguy hại khác nhưng đã bị xử phạt vi phạm hành chính về một trong các hành vi quy định tại Điều này hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm;

c) Xả thải ra môi trường từ 500 mét khối (m3) trên ngày đến dưới 5.000 mét khối (m3) trên ngày nước thải có thông số môi trường nguy hại vượt quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về môi trường từ 03 lần đến dưới 05 lần hoặc từ 300 mét khối (m3) trên ngày đến dưới 500 mét khối (m3) trên ngày nước thải có thông số môi trường nguy hại vượt quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về môi trường 05 lần trở lên;

d) Xả thải ra môi trường 500 mét khối (m3) trên ngày trở lên nước thải có thông số môi trường nguy hại vượt quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về môi trường từ 02 lần đến dưới 03 lần hoặc từ 300 mét khối (m3) trên ngày đến dưới 500 mét khối (m3) trên ngày nước thải có thông số môi trường nguy hại vượt quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về môi trường từ 03 lần đến dưới 05 lần hoặc từ 100 mét khối (m3) trên ngày đến dưới 300 mét khối (m3) trên ngày nước thải có thông số môi trường nguy hại vượt quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về môi trường 05 lần trở lên nhưng đã bị xử phạt vi phạm hành chính về một trong các hành vi quy định tại Điều này hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm;

đ) Thải ra môi trường từ 150.000 mét khối (m3) trên giờ đến dưới 300.000 mét khối (m3) trên giờ khí thải có thông số môi trường nguy hại vượt quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về môi trường từ 03 lần đến dưới 05 lần hoặc từ 100.000 mét khối (m3) trên giờ đến dưới 150.000 mét khối (m3) trên giờ khí thải có thông số môi trường nguy hại vượt quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về môi trường 05 lần trở lên; Điều này được sửa đổi, bổ sung lần thứ hai theo quy định tại khoản 12 Điều 1 của Luật số 86/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Hình sự, có hiệu lực kể từ ngày 01 tháng 7 năm 2025.

e) Thải ra môi trường 150.000 mét khối (m3) trên giờ trở lên khí thải có thông số môi trường nguy hại vượt quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về môi trường từ 02 lần đến dưới 03 lần hoặc từ 100.000 mét khối (m3) trên giờ đến dưới 150.000 mét khối (m3) trên giờ khí thải có thông số môi trường nguy hại vượt quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về môi trường từ 03 lần đến dưới 05 lần hoặc từ 50.000 mét khối (m3) trên giờ đến dưới 100.000 mét khối (m3) trên giờ khí thải có thông số môi trường nguy hại vượt quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về môi trường 05 lần trở lên nhưng đã bị xử phạt vi phạm hành chính về một trong các hành vi quy định tại Điều này hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm;

g) Chôn, lấp, đổ, thải ra môi trường trái pháp luật chất thải rắn thông thường từ 100.000 kilôgam đến dưới 200.000 kilôgam hoặc từ 70.000 kilôgam đến dưới 100.000 kilôgam nhưng đã bị xử phạt vi phạm hành chính về một trong các hành vi quy định tại Điều này hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm;

h) Xả thải ra môi trường nước thải, chôn, lấp, đổ, thải ra môi trường chất thải rắn hoặc phát tán khí thải có chứa chất phóng xạ vượt giá trị liều từ 50 milisivơ (mSv) trên năm đến dưới 200 milisivơ (mSv) trên năm hoặc giá trị suất liều từ 0,0025 milisivơ (mSv) trên giờ đến dưới 0,01 milisivơ (mSv) trên giờ.

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tiền từ 1.000.000.000 đồng đến 2.000.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 03 năm đến 05 năm:

a) Chôn, lấp, đổ, thải ra môi trường trái pháp luật từ 3.000 kilôgam đến dưới 5.000 kilôgam chất thải nguy hại có thành phần nguy hại đặc biệt vượt ngưỡng chất thải nguy hại theo quy định của pháp luật hoặc có chứa chất phải loại trừ theo Phụ lục A Công ước Stockholm về các chất ô nhiễm hữu cơ khó phân hủy hoặc từ 10.000 kilôgam đến dưới 50.000 kilôgam chất thải nguy hại khác;

b) Xả thải ra môi trường từ 5.000 mét khối (m3) trên ngày đến dưới 10.000 mét khối (m3) trên ngày nước thải có thông số môi trường nguy hại vượt quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về môi trường từ 03 lần đến dưới 05 lần hoặc từ 500 mét khối (m3) trên ngày đến dưới 5.000 mét khối (m3) trên ngày nước thải có thông số môi trường nguy hại vượt quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về môi trường 05 lần trở lên;

c) Thải ra môi trường từ 300.000 mét khối (m3) trên giờ đến dưới 500.000 mét khối (m3) trên giờ khí thải có thông số môi trường nguy hại vượt quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về môi trường từ 03 lần đến dưới 05 lần hoặc từ 150.000 mét khối (m3) trên giờ đến dưới 300.000 mét khối (m3) trên giờ khí thải có thông số môi trường nguy hại vượt quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về môi trường 05 lần trở lên;

d) Chôn, lấp, đổ, thải ra môi trường trái pháp luật chất thải rắn thông thường từ 200.000 kilôgam đến dưới 500.000 kilôgam;

đ) Xả thải ra môi trường nước thải, chôn, lấp, đổ, thải ra môi trường chất thải rắn hoặc phát tán khí thải có chứa chất phóng xạ vượt giá trị liều từ 200 milisivơ (mSv) trên năm đến dưới 400 milisivơ (mSv) trên năm hoặc giá trị suất liều từ 0,01 milisivơ (mSv) trên giờ đến dưới 0,02 milisivơ (mSv) trên giờ;

e) Gây hậu quả nghiêm trọng.

3. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tiền từ 2.000.000.000 đồng đến 6.000.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 05 năm đến 07 năm:

a) Chôn, lấp, đổ, thải ra môi trường trái pháp luật 5.000 kilôgam trở lên chất thải nguy hại có thành phần nguy hại đặc biệt vượt ngưỡng chất thải nguy hại theo quy định của pháp luật hoặc có chứa chất phải loại trừ theo Phụ lục A Công ước Stockholm về các chất ô nhiễm hữu cơ khó phân hủy hoặc 50.000 kilôgam trở lên chất thải nguy hại khác;

b) Xả thải ra môi trường 10.000 mét khối (m3) trên ngày trở lên nước thải có thông số môi trường nguy hại vượt quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về môi trường từ 03 lần đến dưới 05 lần hoặc 5.000 mét khối (m3) trên ngày trở lên nước thải có thông số môi trường nguy hại vượt quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về môi trường 05 lần trở lên;

c) Thải ra môi trường 500.000 mét khối (m3) trên giờ trở lên khí thải có thông số môi trường nguy hại vượt quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về môi trường từ 03 lần đến dưới 05 lần hoặc 300.000 mét khối (m3) trên giờ trở lên khí thải có thông số môi trường nguy hại vượt quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về môi trường 05 lần trở lên;

d) Chôn, lấp, đổ, thải ra môi trường trái pháp luật chất thải rắn thông thường 500.000 kilôgam trở lên;

đ) Xả thải ra môi trường nước thải, chôn, lấp, đổ, thải ra môi trường chất thải rắn hoặc phát tán khí thải có chứa chất phóng xạ vượt giá trị liều 400 milisivơ (mSv) trên năm trở lên hoặc giá trị suất liều 0,02 milisivơ (mSv) trên giờ trở lên;

e) Gây hậu quả rất nghiêm trọng hoặc đặc biệt nghiêm trọng.

4. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 60.000.000 đồng đến 400.000.000 đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.

5. Pháp nhân thương mại phạm tội quy định tại Điều này, thì bị phạt như sau:

a) Phạm tội thuộc trường hợp quy định tại khoản 1 Điều này, thì bị phạt tiền từ 6.000.000.000 đồng đến 14.000.000.000 đồng;

b) Phạm tội thuộc trường hợp quy định tại khoản 2 Điều này, thì bị phạt tiền từ 14.000.000.000 đồng đến 24.000.000.000 đồng hoặc đình chỉ hoạt động có thời hạn từ 06 tháng đến 02 năm;

c) Phạm tội thuộc trường hợp quy định tại khoản 3 Điều này, thì bị phạt tiền từ 24.000.000.000 đồng đến 40.000.000.000 đồng hoặc đình chỉ hoạt động có thời hạn từ 01 năm đến 03 năm;

d) Phạm tội thuộc trường hợp quy định tại Điều 79 của Bộ luật này, thì bị đình chỉ hoạt động vĩnh viễn;

đ) Pháp nhân thương mại còn có thể bị phạt tiền từ 2.000.000.000 đồng đến 10.000.000.000 đồng, cấm kinh doanh, cấm hoạt động trong một số lĩnh vực nhất định từ 01 năm đến 03 năm.

Ngọc Nha

THÔNG TIN, TUYÊN TRUYỀN - QUẢNG CÁO

Xin chờ trong giây lát...

TRIỂN KHAI CÁC PHƯƠNG TIỆN CƠ GIỚI THỰC HIỆN VỆ SINH MÔI TRƯỜNG, THU GOM, VẬN CHUYỂN CHẤT THẢI RẮN SINH HOẠT

Triển khai các phương tiện cơ giới thực hiện vệ sinh môi trường, thu gom, vận chuyển chất thải rắn sinh hoạt thể hiện ở một số khía cạnh như: 1) Nâng cao hiệu quả và năng suất lao động; 2) Cải thiện chất lượng vệ sinh môi trường; 3) Bảo đảm an toàn và sức khỏe người lao động; 4) Tối ưu hóa chi phí lâu dài; 5) Tăng tính đồng bộ trong hệ thống thu gom – vận chuyển; 6) Góp phần xây dựng đô thị văn minh, hiện đại. Từ đó, mang lại giá trị thiết thực về hiệu quả, chất lượng, an toàn và tính bền vững, là xu hướng tất yếu trong quản lý chất thải hiện đại.

Phiên bản di động