Trong buổi làm việc mới đây tại phường Vũng Tàu về công tác quản lý chất thải rắn sinh hoạt với UBND các xã, phường và các đơn vị thu gom về công tác quản lý chất thải rắn. Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường TP. Hồ Chí Minh Nguyễn Hồng Nguyên cho biết, hiện nay việc phân loại rác tại nguồn vẫn chưa thực hiện được triệt để do nhiều nguyên nhân. Theo đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường TP. Hồ Chí Minh sẽ ban hành kế hoạch và quy định để năm 2027 thực hiện đồng bộ và triệt để.

Hoạt động thu gom, vận chuyển rác thải sinh hoạt tại phường Vũng Tàu - TP. HCM

Theo Phó giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường TP. Hồ Chí Minh Nguyễn Hồng Nguyên, hiện thành phố đang nghiên cứu một lộ trình khác biệt. Cụ thể, thay vì phân làm 3 loại (Rác tái chế, Rác thực phẩm và Rác còn lại), TP. Hồ Chí Minh sẽ tinh gọn lại thành 2 nhóm chính. Đó là, rác có khả năng tái chế (Các loại phế liệu như giấy, nhựa, kim loại, thủy tinh...) và rác còn lại (Bao gồm rác thực phẩm và các loại rác thải không còn giá trị tận dụng).

Việc rút gọn này được đánh giá là bước đi thực dụng, giúp người dân dễ dàng nhận diện và thực hiện ngay tại nhà mà không tốn quá nhiều thời gian hay diện tích chứa rác.

Điểm thay đổi cốt lõi và được mong chờ nhất chính là cơ chế tài chính trong việc thu gom và xử lý. Theo định hướng mới, thành phố sẽ thực hiện nguyên tắc không thu phí thu gom, vận chuyển và xử lý đối với loại rác có khả năng tái chế, mà chỉ tính phí thu gom, vận chuyển và xử lý đối với “Rác còn lại”.

Điều này đồng nghĩa với việc, nếu hộ gia đình phân loại triệt để, tách được nhiều rác tái chế để bán hoặc cho đi, túi “rác còn lại” sẽ nhẹ hơn. Theo đó, số tiền phí thu gom, vận chuyển và xử lý phải đóng hàng tháng sẽ thấp hơn.

Và ngược lại, nếu không phân loại, toàn bộ rác thải bị coi là “rác còn lại”, người dân sẽ phải chi trả mức phí cao nhất dựa trên tổng khối lượng xả thải.

Đây không chỉ là một quy định hành chính mà còn là một kích thích kinh tế trực tiếp. Nó buộc người dân phải cân nhắc trước mỗi túi rác thải ra “Nếu mình chịu khó phân loại rác tại nguồn, mình sẽ tiết kiệm được một khoản tiền”.

Cũng tại buổi làm việc với lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường TP. Hồ Chí Minh, đại diện Phòng Kinh tế - Hạ tầng và Đô thị phường Vũng Tàu cũng đã kiến nghị, Sở Nông nghiệp và Môi trường TP. Hồ Chí Minh sớm tham mưu UBND TP. Hồ Chí Minh ban hành quy định chung, thống nhất phương thức và mức giá thu gom, vận chuyển chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn đảm bảo khả thi. Đồng thời, hướng dẫn tháo gỡ vướng mắc và thống nhất về hóa đơn thuế để tạo thuận lợi cho công tác thu phí. Cũng như sớm có phương án chấp thuận cải tạo Trạm trung chuyển rác hiện hữu trên địa bàn.

Tại cuộc họp, các đơn vị dịch vụ và hộ dân thu gom, vận chuyển rác của các xã, phường cũng đưa ra nhiều khó khăn và kiến nghị tháo gỡ những bất cập trong công tác quản lý chất thải rắn, trong đó tập trung vào 2 vấn đề về điều chỉnh khung giờ thu gom sao cho hợp lý và điều chỉnh đơn giá sao cho phù hợp với điều kiện thực tế hiện nay.

Để giải quyết nút thắt này, UBND TP. Hồ Chí Minh sẽ sớm ban hành giá tối đa dịch vụ để áp dụng cho các đơn vị thu gom, vận chuyển chuyên nghiệp. Và giá thu gom, vận chuyển và xử lý cụ thể áp dụng cho từng đối tượng như cá nhân, hộ gia đình và chủ nguồn thải.

Cùng với điều chỉnh giá, TP. Hồ Chí Minh cũng sẽ quy hoạch lại các trạm trung chuyển và thay thế phương pháp chôn lấp bằng công nghệ đốt rác phát điện hiện đại. Đảm bảo rác sau khi phân loại được xử lý triệt để, tránh tình trạng “dân phân loại xong, xe thu gom lại đổ chung một chỗ”.

Thanh Hà