Hàng loạt biểu tượng thương mại, dịch vụ cao cấp, các chuỗi khách sạn 5 sao cùng các hệ thống siêu thị xuất hiện trong danh mục lĩnh vực, cơ sở phát thải khí nhà kính phải thực hiện kiểm kê năm 2026

Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa trình Bộ Tư pháp thẩm định dự thảo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ về danh mục lĩnh vực, cơ sở phát thải khí nhà kính phải thực hiện kiểm kê năm 2026. Theo đó, làn sóng “xanh hóa” lần này không chỉ gói gọn trong các nhà máy, xí nghiệp khói bụi, mà đã có mặt khối dịch vụ và thương mại.

Theo dự thảo, danh mục kiểm kê khí nhà kính năm 2026 sẽ bao gồm 2.705 cơ sở thuộc ba nhóm ngành chính: Xây dựng; Công Thương và Nông nghiệp và Môi trường. So với danh mục ban hành năm 2024, số lượng cơ sở bắt buộc phải thực hiện nghĩa vụ pháp lý này đã tăng thêm 539 đơn vị.

Sự dịch chuyển dòng dữ liệu rà soát cho thấy một tư duy quản lý ngày càng toàn diện và sát thực tế của cơ quan soạn thảo. Theo đó, ngành Công Thương tăng mạnh nhất với 373 cơ sở, chiếm tỷ trọng áp đảo hơn 80% danh mục bổ sung.

Đáng chú ý, sự gia tăng này phản ánh đúng làn sóng dịch chuyển chuỗi cung ứng công nghệ cao vào Việt Nam, với sự xuất hiện của các tổ hợp sản xuất linh kiện điện tử, bán dẫn quy mô lớn như Amkor, Hana Micron, SR Tech...

Ngành Xây dựng và Thương mại tăng thêm 161 cơ sở. Đây là điểm nhấn mang tính đột phá của dự thảo lần này. Hàng loạt biểu tượng thương mại, dịch vụ cao cấp như tòa nhà Lotte Liễu Giai, Keangnam Landmark 72, các chuỗi khách sạn 5 sao (JW Marriott Hanoi, Pan Pacific, Intercontinental, Fortuna...) cùng các hệ thống đại siêu thị (Aeon Mall, GO!, Vincom, The Garden...) đã chính thức được gọi tên.

Riêng ngành Nông nghiệp và Môi trường tăng nhẹ thêm 5 cơ sở, nâng tổng số lên 62 đơn vị.

Ở chiều ngược lại, cơ chế rà soát cũng thể hiện tính linh hoạt, dựa trên số liệu kiểm toán năng lượng thực tế khi đưa Khu đô thị Times City ra khỏi danh sách bắt buộc, đảm bảo tính công bằng và chính xác cho doanh nghiệp.

Nhiều thập kỷ qua, khi nói đến phát thải khí nhà kính, công luận thường đóng đinh định kiến vào các ngành công nghiệp nặng như xi măng, thép, hay hóa chất. Tuy nhiên, số liệu từ dự thảo đã phơi bày một thực tế khác. Đó là, các tòa nhà thương mại và tổ hợp dịch vụ đang là những túi tiêu thụ năng lượng cực kỳ khổng lồ, gián tiếp đẩy lượng phát thải carbon quốc gia lên cao thông qua điện năng tiêu thụ.

Cũng cần phải nói thêm rằng, tiêu chí để một cơ sở “lên lưới" kiểm kê là có mức tiêu thụ năng lượng từ 1.000 TOE/năm trở lên. Cụ thể, số liệu thống kê của Tòa nhà Lotte Liễu Giai cho thấy cơ sở này tiêu thụ gần 44.000 TOE; Tòa nhà Keangnam: 8.700 TOE; Khách sạn Sofitel Legend Metropole: 7.100 TOE; Trung tâm thương mại Aeon Mall Long Biên: 4.600 TOE… Hệ thống điều hòa không khí trung tâm công suất lớn hoạt động 24/7, mạng lưới chiếu sáng, thông gió và các thiết bị phụ trợ tại các “siêu công trình” này chính là nguồn phát thải gián tiếp cần phải được định lượng và kiểm soát một cách nghiêm túc.

Để danh mục kiểm kê khí nhà kính năm 2026 đi vào thực tiễn một cách minh bạch, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã đề nghị Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương chịu trách nhiệm rà soát, đề xuất điều chỉnh và bảo đảm tính chính xác tuyệt đối của dữ liệu trên địa bàn.

Đối với khối doanh nghiệp, đặc biệt là các chủ đầu tư bất động sản thương mại, khách sạn và trung tâm dịch vụ, việc lọt vào danh mục kiểm kê không nên bị coi là một “gánh nặng chi phí”. Trong bối cảnh người tiêu dùng toàn cầu và thế hệ trẻ đang ngày càng khắt khe với các tiêu chuẩn bền vững, việc chủ động kiểm kê, minh bạch hóa số liệu phát thải và thực hiện các chiến lược Net Zero chính là “chứng chỉ uy tín” cao nhất để khẳng định thương hiệu và bảo chứng cho năng lực cạnh tranh dài hạn trên thị trường.

Đăng Bình