Ninh Bình: "Chiến dịch 500 ngày đêm" đã tìm kiếm, quy tập hơn 6.000 mẫu hài cốt liệt sĩ phục vụ giám định ADN

Mới đây, Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy phối hợp với Sở Văn hóa và Thể thao, Hội Nhà báo tỉnh Ninh Bình đã tổ chức hội nghị cung cấp thông tin về các hoạt động kỷ niệm 60 năm Ngày hy sinh của 10 nữ dân quân pháo phòng không Lam Hạ (1966-2026); đồng thời thông tin về kết quả bước đầu và tiến độ triển khai "Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ" trên địa bàn tỉnh.

Đoàn công tác Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Ninh Bình kiểm tra công tác lấy mẫu hài cốt liệt sĩ phục vụ giám định ADN tại Nghĩa trang liệt sĩ xã Cát Thành. Ảnh: Khánh Chi

"Chiến dịch 500 ngày đêm" được Ban Chỉ đạo quốc gia phát động ngày 2/4/2026 tại Thành cổ Quảng Trị, triển khai từ ngày 15/3/2026 đến 27/7/2027, hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2027). Đây là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng, mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc, thể hiện đạo lý "Uống nước nhớ nguồn", "Đền ơn đáp nghĩa" của dân tộc; đồng thời góp phần thực hiện mong mỏi của thân nhân các liệt sĩ trong hành trình đưa các anh hùng liệt sĩ trở về với tên tuổi, quê hương.

Theo thống kê, tỉnh Ninh Bình hiện có 72.328 liệt sĩ. Thực hiện chiến dịch, toàn tỉnh có 7.839 phần mộ liệt sĩ chưa xác định được thông tin tại 250 nghĩa trang thuộc 105 xã, phường cần lấy mẫu phục vụ giám định ADN; đồng thời tiến hành khảo sát, xác minh để tìm kiếm, quy tập 16 hài cốt liệt sĩ có nơi an táng ban đầu tại phường Lý Thường Kiệt.

Ngay sau khi có chỉ đạo của Ban Chỉ đạo quốc gia và Ban Chỉ đạo 515 Quân khu, Ban Chỉ đạo 515 tỉnh đã khẩn trương kiện toàn tổ chức, xây dựng kế hoạch triển khai đồng bộ. Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh tham mưu UBND tỉnh kiện toàn Ban Chỉ đạo 515 tỉnh; tổ chức tập huấn nghiệp vụ cho 440 đại biểu; tham mưu ban hành nhiều kế hoạch chuyên đề về lấy mẫu, vận chuyển, bàn giao mẫu, số hóa thông tin hài cốt liệt sĩ và triển khai chiến dịch giai đoạn 2026-2030.

Sau khi tổ chức làm điểm tại Nghĩa trang liệt sĩ Yên Phương, tỉnh đã thành lập 28 tổ công tác thực hiện lấy mẫu, vận chuyển, bàn giao và số hóa thông tin hài cốt liệt sĩ; đồng thời chỉ đạo các địa phương triển khai đồng loạt theo đúng quy trình kỹ thuật, thường xuyên tổ chức rút kinh nghiệm nhằm nâng cao hiệu quả thực hiện.

Kết quả bước đầu cho thấy chiến dịch đang được triển khai với tiến độ tích cực. Từ ngày 1/6 đến 27/7/2026, các địa phương đã tổ chức lấy mẫu tại 195 nghĩa trang liệt sĩ thuộc 73 xã, phường; tiến hành khai quật 6.767 phần mộ, thu được 6.085 mẫu hài cốt liệt sĩ phục vụ giám định ADN. Có 682 phần mộ không đủ điều kiện lấy mẫu do không còn tiểu hoặc hài cốt không bảo đảm yêu cầu chuyên môn. Toàn bộ số mẫu đủ điều kiện đã được bàn giao cho Viện Pháp y Quân đội theo quy định để phục vụ công tác giám định ADN và xác định danh tính liệt sĩ.

Trong quá trình triển khai, các cấp ủy, chính quyền địa phương đã làm tốt công tác tuyên truyền, tạo sự đồng thuận của thân nhân liệt sĩ và Nhân dân. Nhiều địa phương tổ chức gặp mặt thân nhân các liệt sĩ để phổ biến chủ trương, ý nghĩa của chiến dịch; thực hiện nghi thức dâng hương, cầu siêu trang trọng trước khi khai quật; huy động đoàn viên, thanh niên, học sinh tham gia vệ sinh nghĩa trang, dâng hoa, dâng hương tri ân các anh hùng liệt sĩ. Công tác lấy mẫu, số hóa thông tin và hoàn trả phần mộ sau khi lấy mẫu được thực hiện chặt chẽ, đúng quy trình kỹ thuật, bảo đảm tuyệt đối an toàn và sự tôn nghiêm của các nghĩa trang.

Cùng với việc lấy mẫu hài cốt liệt sĩ, Ban Chỉ đạo 515 tỉnh đang tích cực triển khai khảo sát, xác minh thông tin để tìm kiếm, quy tập 16 hài cốt liệt sĩ được xác định có nơi chôn cất ban đầu tại Tổ dân phố Liên Sơn, phường Lý Thường Kiệt. Lực lượng chức năng đã phối hợp với chính quyền địa phương tổ chức họp thân nhân liệt sĩ, phát phiếu thu thập thông tin, gặp gỡ nhân chứng, khảo sát hiện trường và thành lập các tổ công tác xác minh tại nhiều tỉnh, thành phố nhằm đối chiếu hồ sơ, làm rõ thông tin phục vụ công tác tìm kiếm, quy tập trong thời gian tới.

Bên cạnh những kết quả đạt được, quá trình triển khai chiến dịch vẫn gặp nhiều khó khăn. Phần lớn các nghĩa trang đã nhiều lần được cải tạo, nâng cấp, hồ sơ lưu trữ và sơ đồ mộ chưa đầy đủ; nhiều hài cốt sau nhiều thập kỷ đã bị phân hủy mạnh, gây khó khăn trong việc lựa chọn mẫu đạt tiêu chuẩn giám định ADN. Công tác số hóa dữ liệu phải thực hiện trực tiếp tại hiện trường trong điều kiện thiếu hạ tầng mạng, thiết bị chuyên dụng còn hạn chế. Bên cạnh đó, kinh phí thực hiện chưa được bố trí kịp thời, trong khi chi phí thực tế cho việc khai quật, hoàn trả phần mộ cao hơn nhiều so với mức hỗ trợ hiện hành.

Theo kế hoạch, tỉnh Ninh Bình phấn đấu hoàn thành việc lấy mẫu, vận chuyển, bàn giao mẫu và số hóa thông tin hài cốt liệt sĩ trước ngày 30/8/2026; đồng thời tiếp tục khảo sát, xác minh, tổ chức tìm kiếm, quy tập 16 hài cốt liệt sĩ tại phường Lý Thường Kiệt nếu đủ điều kiện.

Để bảo đảm hoàn thành mục tiêu của chiến dịch, Ban Chỉ đạo 515 tỉnh xác định tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền, chuẩn bị đầy đủ lực lượng, phương tiện và nguồn lực phục vụ nhiệm vụ; tăng cường phối hợp giữa Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh với các sở, ngành và chính quyền địa phương; xây dựng lộ trình cụ thể đối với từng nghĩa trang, đồng thời huy động sức mạnh của cả hệ thống chính trị và Nhân dân chung tay thực hiện thắng lợi "Chiến dịch 500 ngày đêm".

Đây là một trong các hoạt động có ý nghĩa thiết thực của tỉnh Ninh Bình, thể hiện quyết tâm của địa phương trong công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ gắn với truyền thống “Uống nước nhớ nguồn sâu sắc của dân tộc.