Quà Tết xanh, thân thiện với môi trường là xu hướng bền vững, sử dụng bao bì tái chế (giấy kraft, hộp tre, gỗ, bã mía) và vật phẩm bền vững (trà hữu cơ, hạt dinh dưỡng, đặc sản vùng miền, đồ thủ công). Những món quà này giúp giảm rác thải nhựa, thể hiện trách nhiệm xã hội và sự tinh tế.

Dạo quanh thị trường quà Tết những ngày cận xuân, dễ nhận thấy một chuyển động rõ nét: quà Tết không chỉ còn là câu chuyện đủ đầy, đẹp mắt, mà đang được “xanh hóa” mạnh mẽ. Từ thực phẩm hữu cơ, đặc sản vùng miền đến hình thức đóng gói, nhiều doanh nghiệp lựa chọn tiêu chí thân thiện môi trường như một thông điệp gửi gắm trong món quà đầu năm – thể hiện sự quan tâm tới sức khỏe người nhận và trách nhiệm với môi trường sống.

Quà Tết xanh – xu hướng xuất phát từ nhu cầu thực tế

Theo các báo cáo ngành, nhu cầu bao bì phục vụ riêng dịp Tết có thể chiếm tới 30–35% tổng sản lượng bao bì quà tặng cả năm. Điều này khiến Tết trở thành “mùa cao điểm” của các nhà in, nhà thiết kế và xưởng sản xuất hộp quà. Khi quy mô tiêu thụ lớn, áp lực môi trường từ rác thải bao bì cũng gia tăng tương ứng.

Từ góc độ chính sách, lộ trình siết chặt nhựa dùng một lần đang tạo sức ép buộc doanh nghiệp thay đổi. Nghị định 08/2022/NĐ-CP quy định từ ngày 1/1/2026, Việt Nam dừng sản xuất, nhập khẩu túi ni lông khó phân hủy sinh học dưới kích thước 50x50 cm, tiến tới hạn chế phần lớn bao bì nhựa dùng một lần sau năm 2030. Điều này đồng nghĩa Tết 2026 được xem là một “mùa Tết bản lề”, thúc đẩy doanh nghiệp phải đẩy nhanh quá trình xanh hóa nếu không muốn chậm nhịp so với xu hướng tiêu dùng và khung pháp lý mới.

Ở chiều ngược lại, cầu thị trường cũng đang dịch chuyển rõ rệt. Bộ Công Thương ghi nhận nhu cầu tiêu dùng sản phẩm thân thiện môi trường tại Việt Nam tăng trung bình khoảng 15% mỗi năm giai đoạn 2021–2023. Trong hệ thống bán lẻ hiện đại, doanh số các nhóm hàng được gắn nhãn “xanh”, “bền vững” có thể tăng 40–60% khi được truyền thông hiệu quả. Khảo sát năm 2024 cho thấy 72% người tiêu dùng Việt Nam sẵn sàng chi trả thêm cho các sản phẩm thân thiện với môi trường.

Với một bộ quà Tết có giá từ vài trăm nghìn đến cả triệu đồng, khoảng chênh lệch này tạo dư địa để doanh nghiệp đầu tư cho bao bì xanh mà vẫn được thị trường đón nhận.

Từ sắc đỏ truyền thống đến “chiếc áo kể chuyện quê hương”

Nếu trước đây, bao bì quà Tết chủ yếu xoay quanh tông đỏ – vàng, họa tiết pháo hoa, câu đối mang tính trang trí, thì giai đoạn 2023–2025 đã ghi nhận một làn sóng mới: chất liệu mộc mạc, họa tiết bản địa, câu chuyện làng nghề và nông sản quê nhà được đưa lên mặt hộp như một cách kể chuyện nguồn cội.

Xu hướng này được dự báo sẽ tiếp tục đậm nét trong mùa Tết 2026, khi “chiếc áo” của quà Tết phải đồng thời đáp ứng ba tiêu chí: đẹp – bền – xanh. Trong bối cảnh doanh nghiệp ngày càng chú trọng các tiêu chí ESG (môi trường, xã hội và quản trị), sản phẩm quà tặng cũng cần toát lên tinh thần đó ngay từ cái nhìn đầu tiên. Nhiều đơn vị ưu tiên lựa chọn sản vật địa phương, kết hợp hộp quà có thể tái chế, hạn chế tối đa ni lông và vật liệu khó phân hủy.

Ở phân khúc tầm trung, xu hướng “hộp gỗ bản địa” và “hộp tre đan” lan rộng. Không ít xưởng quà tặng, nhà cung cấp bao bì đã chuyển sang thiết kế hộp gỗ thông, gỗ keo, tre ép với nắp trượt, nắp lật; bề mặt khắc laser hình chợ Tết, phiên chợ quê, mái đình, cây nêu. Thay cho lớp mút xốp, các vật liệu như carton tổ ong, dăm gỗ ép hay sợi thực vật được sử dụng để cố định sản phẩm bên trong, vừa giảm nhựa vừa tạo cảm giác gần gũi. Những mẫu bao bì này đặc biệt phù hợp với giỏ quà OCOP, đặc sản vùng miền – nơi bản thân sản phẩm đã mang sẵn câu chuyện địa phương, còn “chiếc áo” chỉ làm nhiệm vụ kể lại bằng hình ảnh và chất liệu.

Ngay cả với bao bì giấy, “xanh hóa” cũng không dừng ở việc chuyển sang giấy kraft màu nâu. Nhiều doanh nghiệp đang đẩy mạnh sử dụng giấy tái chế, mực in từ dầu đậu nành, dây buộc bằng sợi cotton hoặc sợi đay thay cho dây nilon. Một số nhà cung cấp cho biết chi phí ban đầu có thể cao hơn 10–25% tùy vật liệu, song bù lại là khả năng tái sử dụng, tiết kiệm chi phí xử lý rác thải về lâu dài. Khi đặt hàng số lượng lớn, giá thành trở nên cạnh tranh hơn và nhiều khách hàng sẵn sàng chi trả cho lựa chọn xanh.

Người tiêu dùng sẵn sàng trả thêm cho giá trị bền vững

Khảo sát về nhận thức và hành vi tiêu dùng xanh năm 2024 của Hội Doanh nghiệp hàng Việt Nam chất lượng cao cho thấy, khoảng 45% người tiêu dùng mua sản phẩm xanh qua các kênh trực tuyến, đặc biệt là sàn thương mại điện tử. Nhóm khách hàng chủ lực nằm trong độ tuổi 31–45, có trình độ đại học, thu nhập ổn định từ 15–30 triệu đồng/tháng. Dù 78% cho rằng giá cao là rào cản lớn nhất, người tiêu dùng vẫn sẵn sàng chi trả thêm 5–10% so với sản phẩm thông thường.

Thực tế thị trường cho thấy, mức chênh 10–15% do đầu tư bao bì xanh không chỉ là “chi phí”, mà được xem như khoản đầu tư cho thương hiệu. Khi đặt lên cùng một kệ, hai giỏ quà có giá tương đương nhưng một bên sử dụng hộp nhựa, nơ nilon, bên còn lại là hộp tre, dây đay, thiệp tái chế, nhóm khách hàng trẻ thường nghiêng về phương án xanh hơn – bởi cảm giác bớt áy náy với môi trường và tự hào khi mang đi biếu tặng.

Bộ quà Tết bằng hộp tre và lọ đựng thủy tinh thân thiện với môi trường.

Với quà Tết, yếu tố cảm xúc càng được đề cao. Người tặng không chỉ muốn “đủ lễ”, mà mong người nhận cảm nhận được sự trân trọng qua từng chi tiết: từ sản phẩm bên trong đến cách gói, buộc nơ, kèm theo tấm thiệp. Vì thế, những chi tiết nhỏ như nơ vải tái sử dụng, thiệp giấy tái chế hay thiệp hạt nảy mầm đang được nhiều cửa hàng quà tặng, đặc biệt là các boutique online, áp dụng. Một tấm thiệp giấy hạt có thể được gieo trồng sau Tết, giúp món quà “sống tiếp” thay vì kết thúc vòng đời trong thùng rác.

Nhìn rộng hơn, câu chuyện bao bì xanh không còn là trào lưu nhất thời. Trước những hiện tượng thời tiết cực đoan và ô nhiễm rác thải nhựa ngày càng rõ rệt, “tiêu dùng có trách nhiệm” đang dần trở thành lựa chọn quen thuộc. Một giỏ quà Tết gói trong túi vải, kèm hộp tre – điều từng được xem là lạ lẫm – hoàn toàn có thể trở thành lựa chọn “mặc định” của nhiều gia đình đô thị trong Tết 2026.

Khi mở quà, người nhận không chỉ thấy đồ ăn, thức uống, mà còn đọc được thông điệp của người tặng: sự quan tâm tới môi trường và tới cảm xúc con người. Chính sự cộng hưởng giữa thiết kế, bền vững và cảm xúc ấy đang tạo nên giá trị gia tăng mới cho thị trường quà Tết trong mùa xuân tới.