Đồng Nai: “Hồi sinh” những dòng sông

Gần nữa triệu con giống đã được trả về tự nhiên nhằm tái tạo nguồn lợi thủy sản

Đồng Nai sở hữu một “tài sản” thiên nhiên mà bất kỳ địa phương nào cũng phải khao khát, với hơn 95.000 ha mặt nước tự nhiên, trải dài từ mạng lưới sông Đồng Nai, sông La Ngà, đến những “kho chứa nước” khổng lồ như hồ Trị An, hồ Thác Mơ, Cần Đơn.

Sự trù phú này đã nuôi dưỡng một ngành kinh tế thủy sản đầy ấn tượng. Chỉ tính riêng năm 2025, tổng sản lượng toàn tỉnh đã vượt mốc 82.500 tấn, mang lại giá trị kinh tế hơn 3.117 tỷ đồng, mang đến sinh kế trù phú cho hàng ngàn hộ dân bản địa.

Thế nhưng, như một quy luật nghiệt ngã của sự phát triển nóng, hệ sinh thái tự nhiên tại đây đang phải gồng mình chịu đựng những vết thương sâu sắc. Tác động của biến đổi khí hậu, làn sóng ô nhiễm công nghiệp từ các lưu vực và đáng sợ hơn cả là vấn nạn khai thác tận diệt - từ xung điện, ngư cụ cấm đến chất độc - đang đẩy nhiều loài thủy sản bản địa có giá trị kinh tế và sinh thái cao vào nguy cơ biến mất.

Nếu dòng sông kiệt quệ, sinh kế của người dân cũng sẽ tiêu tan. Rõ ràng, tự nhiên đang phát đi những tín hiệu cảnh báo buộc chúng ta phải hành động ngay lập tức, trước khi quá muộn.

Để đảo ngược vòng xoáy suy thoái này, ngày 25/6/2026, Sở Nông nghiệp và Môi trường TP. Đồng Nai phối hợp Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo TP. Đồng Nai triển khai đợt 1 năm 2026 chiến dịch thả cá tái tạo nguồn lợi thủy sản.

Đại diện Ban trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam TP. Đồng Nai và Chi cục Thủy sản TP. Đồng Nai trực tiếp thả về tự nhiên những con giống đặc hữu bản địa với kỳ vọng hệ sinh thái sẽ được bù đắp và sớm hồi phục

Chính xác 452.000 cá thể giống đã được thả về tự nhiên. Đó không phải là những con số vô hồn trên giấy tờ, mà là sự đa dạng sinh học được tái lập. Từ tôm sú, cua biển giống của vùng ngập mặn Nhơn Trạch, cho đến cá vồ đém, cá chạch lấu, cá thát lát, cá bống tượng và cá lăng nha - những loài cá bản địa vốn là niềm tự hào của lưu vực sông Đồng Nai và hồ Thác Mơ.

Việc đưa các loài thủy sản này trở lại môi trường tự nhiên giống như một cuộc “di cư ngược dòng”, bù đắp lại những khoảng trống sinh thái mà con người đã vô tình hay hữu ý tước đoạt từ các dòng sông.

Điểm đặc biệt và mang tính nhân văn sâu sắc nhất của chiến dịch năm nay chính là sự chuyển dịch trong nhận thức cộng đồng. Sự kiện đánh dấu bước ngoặt lớn với việc ký kết Bản ghi nhớ hợp tác giai đoạn 2026–2030 giữa ngành chức năng và Ban trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam TP. Đồng Nai.

Bản ký kết này đã khéo léo chuyển hóa hành động “phóng sinh” truyền thống của đạo Phật - vốn mang nặng tính tâm linh cá nhân - thành một hoạt động “phóng sinh khoa học”, có sự định hướng của các nhà chuyên môn: “Phóng sinh đúng cách không chỉ là ban phát sự sống cho một vài cá thể, mà là phục hồi môi trường sống cho cả một quần đàn. Khi tăng ni, phật tử và người dân hiểu rằng thả cá phải chọn loài bản địa, thả đúng nơi, đúng thời điểm và không đi kèm các loại rác thải nhựa, đó mới là đỉnh cao của tình yêu thiên nhiên và trách nhiệm xã hội”.

Đại đức Thích Đạt Ma Toàn Hạnh - Phó Trưởng Ban Trị sự GHPGVN TP. Đồng Nai luôn tâm huyết, đồng hành cùng các cơ quan chức năng trong việc tái tạo nguồn lợi thủy sản vì một môi trường xanh - sạch - đẹp

Thông điệp ấy lan tỏa mạnh mẽ, kết nối các cơ quan quản lý, các tổ chức tôn giáo và người dân bản địa thành một khối thống nhất dưới một khẩu hiệu hành động “Bảo vệ nguồn lợi thủy sản là bảo vệ sinh kế hôm nay và tương lai của các thế hệ mai sau”.

Được biết, một chiến lược đồng bộ dài hơi mà Đồng Nai đang quyết tâm theo đuổi không chỉ dừng lại ở việc duy trì thường niên các đợt thả giống khoa học để nâng cao khả năng tái tạo tự nhiên của các thủy vực. Mà còn nghiêm trị tận gốc nạn xung điện và ngư cụ cấm theo Chỉ thị 01/1998/CT-TTg và Thông tư 19/2018/TT-BNNPTNT. Đồng thời, hỗ trợ, định hướng ngư dân chuyển đổi nghề nghiệp sang các mô hình công nghệ cao hoặc tiêu chuẩn VietGAP, giúp họ giảm bớt áp lực khai thác lên tự nhiên.

“Bảo tồn cho phát triển, phát triển phải bảo tồn” - triết lý ấy đang được hiện thực hóa sinh động trên từng khúc sông, lòng hồ của Đồng Nai. Sự sống đang quay trở lại dưới những làn nước xanh. Khi cộng đồng cùng chung tay gieo xuống những mầm sống mới, đó cũng là lúc chúng ta đang gieo chiếc neo vững chắc cho một tương lai phát triển bền vững, hài hòa giữa dòng chảy công nghiệp hiện đại và sự vẹn nguyên của tự nhiên.

Nguyễn Hải