Hành trình đi tìm “sắc xanh” cho Logistics Khánh Hòa

Khánh Hòa sở hữu nhiều vùng vịnh nước sâu lộng gió - nơi có thể đón những siêu tàu vạn tấn của thế giới. Thế nhưng nhiều năm qua, ngành logistics nơi đây vẫn đang tiến những bước khá bình lặng.

Khánh Hòa sở hữu nhiều tiềm năng để trở thành trung tâm logistics biển của khu vực và quốc tế

Tại “Hội nghị góp ý Đề án phát triển dịch vụ logistics đến năm 2030, định hướng đến năm 2050” vừa diễn ra hôm 22/6/2026, những trăn trở về một lối đi xanh, thông minh và bền vững cho logistics Khánh Hòa đã được lật mở. Đó không chỉ là câu chuyện của những con số tăng trưởng, mà là tầm nhìn đưa kinh tế biển hội nhập sâu vào dòng chảy toàn cầu.

Nhìn trên bản đồ, Khánh Hòa như một cánh cửa lớn hướng ra Biển Đông, là ngõ hầu tự nhiên gần gũi nhất của đại ngàn Tây Nguyên trù phú. Đặc biệt, vịnh nước sâu Vân Phong từ lâu đã được ví như một “ngọc bích” chưa mài giũa, một trong số ít nơi tại Việt Nam hội tụ đủ điều kiện lý tưởng để kiến tạo nên một cảng trung chuyển quốc tế tầm cỡ.

Thế nhưng, như Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) Trần Thanh Hải đã chia sẻ tại “Hội nghị góp ý Đề án phát triển dịch vụ logistics đến năm 2030, định hướng đến năm 2050”, lợi thế tự nhiên chưa đồng nghĩa với năng lực cạnh tranh thực tế. Hiện tại, logistics Khánh Hòa vẫn mang dáng dấp của những dịch vụ truyền thống - chủ yếu là kho bãi và vận tải đơn thuần. Những khái niệm mang tính thời đại như logistics tích hợp, logistics số và đặc biệt là logistics xanh – xu hướng vận hành giảm phát thải, tối ưu hóa tài nguyên - vẫn còn tiến những bước khá chậm rãi.

Cái thiếu của Khánh Hòa không phải là hạ tầng bến cảng, mà là một “nguồn hàng” đủ lớn và ổn định. Khi các ngành công nghiệp chế biến, chế tạo tại chỗ còn khiêm tốn, dòng chảy hàng hóa chưa đủ độ đậm đặc, thì việc đầu tư cho những hệ thống logistics xanh, hiện đại đồng bộ bỗng trở thành một bài toán chi phí đầy thách thức cho doanh nghiệp.

Theo đó, để hóa giải nghịch lý ấy, hội nghị đã mở ra một hướng đi mới, đầy tính gợi mở. Đó là, chuyển tư duy từ “xây hạ tầng” sang “kiến tạo hệ sinh thái nguồn hàng”. Logistics xanh không thể tự nhiên sinh ra từ những cầu cảng trống, nó phải được nuôi dưỡng từ một chuỗi cung ứng chuyển động liên tục và tối ưu.

Nếu xem Vân Phong là hạt nhân hạ tầng thì Tây Nguyên chính là hạt nhân nguồn hàng. Vùng đất đỏ bazan ấy quanh năm ấp ủ những sản vật xuất khẩu chủ lực của quốc gia như cà phê, hồ tiêu, nông sản, gỗ... Việc xây dựng một hành lang logistics xuyên suốt Tây Nguyên - Khánh Hòa, với các trung tâm vệ tinh và cảng cạn (ICD) đón đầu từ thượng nguồn, sẽ tạo nên một vòng tuần hoàn hàng hóa khép kín. Sự kết nối ấy giúp giảm thời gian xe chạy rỗng, tối ưu hóa cung đường và đó cũng chính là cách giảm “dấu chân carbon’ thực chất nhất trong vận tải.

Kinh nghiệm từ các “ông lớn” trong ngành logistics toàn cầu cho thấy, một cảng trung chuyển quốc tế thành công cần có mạng lưới hãng tàu dày đặc và một hệ sinh thái dịch vụ hoàn chỉnh, chứ không chỉ dựa vào độ sâu của dòng nước. Vì vậy, một lộ trình lượng hóa, phân kỳ hợp lý trước mắt là trở thành trung tâm logistics biển của khu vực, sau đó mới mở rộng ra tầm quốc tế khi thị trường chín muồi để tránh lãng phí đầu tư.

Hướng tới một tương lai xa hơn, Đề án phát triển dịch vụ logistics Khánh Hòa lấy chuyển đổi số làm động lực chủ đạo để bước vào kỷ nguyên phát triển bền vững, hiện thực hóa mục tiêu đưa địa phương trở thành trung tâm kinh tế biển lớn của cả nước theo Nghị quyết 09-NQ/TW của Bộ Chính trị.

Hội nghị góp ý Đề án phát triển dịch vụ logistics Khánh Hòa đến năm 2030, định hướng đến năm 2050

Một ngày không xa, những bến cảng truyền thống tại Vân Phong, Cam Ranh sẽ khoác lên mình chiếc áo công nghệ. Cảng thông minh, Cảng xanh với các thiết bị bốc dỡ vận hành bằng năng lượng sạch, thời gian tàu neo chờ được rút ngắn tối đa nhờ sự điều phối chính xác của Trí tuệ nhân tạo (AI) và Dữ liệu lớn (Big Data).

Đặc biệt, công nghệ Blockchain sẽ giúp minh bạch hóa từng mắt xích trong chuỗi cung ứng, mở đường cho những “quy trình thông quan xanh” không giấy tờ.

Logistics xanh suy cho cùng không phải là một đích đến xa vời, mà là một hành trình bắt đầu từ những thay đổi nhỏ nhất trong tư duy. Khi Khánh Hòa biết nâng niu dòng hàng từ đại ngàn, biết mượn công nghệ để xanh hóa những đại dương, thì đó cũng là lúc logistics thực sự trở thành cánh hải âu vững chãi, đưa kinh tế biển miền Trung hội nhập sâu sắc và tử tế với màu xanh của toàn cầu.

Xuân Mùi