Mô hình “sản phẩm xanh” đầy sáng tạo ở TP. Hồ Chí Minh

Xã Long Sơn cách trung tâm TP. Hồ Chí Minh khoảng 80km, nổi tiếng với nghề đánh bắt và nuôi trồng thủy hải sản. Bên cạnh sự trù phú mà biển khơi ban tặng, nơi đây cũng phải đối mặt với một áp lực không nhỏ về rác thải từ ngư cụ hư hỏng, đặc biệt là những tấm lưới cũ thải ra sau mỗi mùa vụ. Lưới nylon tuy cũ, rách nát nhưng khó phân hủy, nếu vứt xuống biển sẽ trở thành “bẫy tử thần” đối với sinh vật biển, còn nếu đem đốt hay chôn lấp lại gây ô nhiễm nguồn đất, không khí.

Túi lưới EcoNet - Hành trình tái sinh những tấm lưới bỏ đi, thuộc dự án Kinh tế Tuần hoàn do Công ty TNHH Hóa dầu Long Sơn (LSP) đồng hành hỗ trợ và cung cấp công cụ để tạo ra những sản phẩm thân thiện với môi trường

Trăn trở với loại “rác đại dương” này, một số hội viên phụ nữ tại địa phương đã nhen nhóm một ý tưởng táo bạo là “hồi sinh” những tấm lưới cũ thành những chiếc túi hữu ích phục vụ đời sống hằng ngày.

Ban đầu, mô hình chỉ dừng lại ở việc may những chiếc túi có kích thước tiêu chuẩn (40 x 36 x 15cm) để chị em đi chợ, thay thế cho túi ni-lông dùng một lần. Tuy nhiên, nhận thấy độ bền vượt trội, khả năng thoáng khí và tính độc bản của chất liệu lưới, tổ may đã không ngừng sáng tạo để bắt kịp xu hướng thị trường.

Theo đó, hàng loạt mẫu mã độc đáo đã ra đời và tạo nên một “hệ sinh thái” sản phẩm tái chế vô cùng phong phú. Từ túi đi chợ siêu bền, túi lưới đựng hành tỏi, nông sản... đến túi xách thời trang đi chơi, túi du lịch, túi chống sốc đựng laptop. Thậm chí còn sáng tạo thêm nhiều loại túi bắt kịp xu hướng như túi đựng bình nước cá nhân, túi đựng vợt pickleball và cả túi vận chuyển thú cưng nhờ ưu điểm thoáng khí tuyệt đối của lưới biển.

Mỗi sản phẩm không chỉ mang tính ứng dụng cao mà còn có giá trị thẩm mỹ riêng. Màu sắc nguyên bản của lưới cũ kết hợp với sự phối màu tinh tế ở quai đeo, đường viền đã biến những vật liệu tưởng chừng bỏ đi thành những món đồ phụ kiện “độc - lạ”, thu hút sự quan tâm lớn của người tiêu dùng, đặc biệt là giới trẻ yêu chuộng lối sống xanh.

Không đơn thuần là sản phẩm, đó còn là câu chuyện nhân văn ứng xử với môi trường

Mô hình tái chế lưới cũ tại xã Long Sơn là một minh chứng sống động cho tư duy kinh tế tuần hoàn tại mô hình cấp cơ sở, mang lại hiệu quả kép rõ rệt. Theo đó, mô hình thu gom lưới vụn, ngư cụ thải đưa về xử lý sinh học, giặt sạch để đưa vào thiết kế cắt may, tạo ra sản phẩm túi thời trang bán ra thị trường không chỉ làm giảm rác thải nhựa đại dương mà còn tạo thu nhập cho phụ nữ địa phương.

Về mặt môi trường, mỗi chiếc túi được bán ra đồng nghĩa với việc một lượng lớn lưới nylon được giữ lại trong vòng lặp vòng đời hữu ích, thay vì bị thả nổi dạt ngoài đại dương hay nằm lại trong các bãi rác hàng trăm năm. Đồng thời, việc sử dụng túi lưới đi chợ cũng trực tiếp giảm thiểu thói quen dùng túi ni-lông của người dân địa phương.

Về mặt xã hội, mô hình đã tạo việc làm ổn định cho nhiều lao động nữ, phụ nữ trung niên tại xã Long Sơn. Tranh thủ thời gian nhàn rỗi, các chị em có thể tham gia vào các khâu thu gom, giặt lưới, cắt phom hoặc may hoàn thiện. Công việc này không chỉ mang lại nguồn thu nhập trang trải cuộc sống mà còn gắn kết tình làng nghĩa xóm, biến những giờ phút lao động thành những buổi trò chuyện, chia sẻ kiến thức bảo vệ môi trường đầy ý nghĩa.

Mô hình “sản phẩm xanh” đầy sáng tạo của các phụ nữ ở xã Long Sơn không chỉ là mô hình sinh kế hiệu quả, mà còn là biểu tượng cho sức mạnh của cộng đồng trong cuộc chiến chống rác thải nhựa. Và chính họ là những “đại sứ xanh” thầm lặng, dùng tư duy đổi mới sáng tạo để giải quyết những thách thức môi trường ngay tại quê hương mình.

Túi lưới EcoNet bắt kịp xu hướng thời đại

Mô hình sản xuất túi xách từ lưới cũ tại xã Long Sơn rất cần được biểu dương, nhân rộng và nhận được sự hỗ trợ, đầu tư hơn nữa từ các cơ quan chức năng, các doanh nghiệp xã hội để chuẩn hóa quy trình sản xuất, mở rộng kênh phân phối.

Hy vọng rằng, những chiếc túi lưới mang hơi thở của biển cả từ xã Long Sơn sẽ ngày càng vươn xa, không chỉ xuất hiện trong các khu chợ truyền thống mà còn tự hào bước vào các siêu thị, trung tâm thương mại và trở thành người bạn đồng hành không thể thiếu của mỗi công dân xanh trên hành trình bảo vệ Trái Đất.

Nguyễn Hải - Tiến Trung