Đây là sự kiện chính trị quan trọng, là ngày hội lớn của toàn dân, khi mỗi công dân thực hiện quyền và nghĩa vụ thiêng liêng của mình, trực tiếp lựa chọn những đại biểu tiêu biểu đủ sức, đủ tài tham gia vào cơ quan quyền lực nhà nước các cấp. Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND các cấp là hoạt động chính trị - pháp lý quan trọng, thể hiện sinh động quyền làm chủ của nhân dân và bản chất dân chủ của Nhà nước ta. Hiến pháp năm 2013 và Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND nêu rõ: Việc bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND được tiến hành theo nguyên tắc phổ thông, bình đẳng, trực tiếp và bỏ phiếu kín. Công dân đủ 18 tuổi trở lên có quyền bầu cử và đủ 21 tuổi trở lên có quyền ứng cử vào Quốc hội, HĐND. Thông qua lá phiếu của mình, cử tri trực tiếp lựa chọn những người đại diện cho ý chí, nguyện vọng và quyền lợi chính đáng của nhân dân, tham gia quyết định những vấn đề quan trọng của đất nước, của địa phương, góp phần xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa ngày càng trong sạch, vững mạnh.

Cuộc bầu cử được tổ chức trong bối cảnh toàn quốc tiếp tục sắp xếp tổ chức bộ máy tinh gọn, vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, nên đặt ra yêu cầu nâng cao chất lượng đại biểu dân cử. Cả nước đang triển khai thực hiện mục tiêu phát triển kinh tế theo Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng. Các địa phương thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và nghị quyết Đảng bộ địa phương. Yêu cầu đặt ra với đại biểu dân cử không chỉ năng lực xây dựng chính sách mà còn khả năng giám sát, thực thi chính sách. Người ứng cử đại biểu Quốc hội, đại biểu HĐND các cấp thấy rõ hơn trách nhiệm của bản thân về bản lĩnh chính trị và tư duy đổi mới, tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm. Việc phân cấp, phân quyền đẩy mạnh trong mô hình chính quyền địa phương 2 cấp; quyền hạn đi đôi với trách nhiệm, đảm bảo mọi quyết định xuất phát từ lợi ích chung. Điều đó cho thấy, đại biểu dân cử phải gắn bó mật thiết với cử tri, am hiểu thực tiễn; có năng lực chuyên môn tham gia giám sát, phản biện và xây dựng chính sách sát dân, sát cơ sở.

Mỗi lá phiếu gửi trọn niềm tin.

Đến thời điểm hiện nay, công tác chuẩn bị cho Ngày bầu cử đã được Hội đồng Bầu cử Quốc gia, các cơ quan ở Trung ương và địa phương triển khai đồng bộ, chặt chẽ, bảo đảm theo tiến độ luật định, sẵn sàng cho Ngày bầu cử. Các cơ quan Trung ương đã ban hành đầy đủ 27/27 văn bản, tài liệu phục vụ công tác bầu cử theo yêu cầu. Hội đồng Bầu cử Quốc gia đã ban hành 31 nghị quyết, 46 văn bản hướng dẫn, giải đáp liên quan đến quy trình, thủ tục, công tác nhân sự và tổ chức hội nghị giới thiệu người ứng cử, cơ cấu, số lượng, hồ sơ ứng cử đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 – 2031; 8 kế hoạch triển khai công tác bầu cử trên phạm vi toàn quốc và 6 văn bản đôn đốc các địa phương nhằm kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc phát sinh. Ở các tỉnh, thành phố đã quán triệt nghiêm chỉ đạo của Trung ương, ban hành đầy đủ văn bản hướng dẫn, tổ chức hội nghị tập huấn nghiệp vụ bầu cử, vận hành khu vực bỏ phiếu, chuẩn bị cơ sở vật chất, đồng thời bảo đảm các điều kiện về an ninh, trật tự và y tế sẵn sàng cho Ngày bầu cử. Qua 3 đợt kiểm tra, giám sát tại 34 tỉnh, thành phố, các địa phương đã ban hành tổng số 6.636 văn bản lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức triển khai công tác bầu cử.

Cả nước thành lập 34 ủy ban bầu cử cấp tỉnh, 3.320 ủy ban bầu cử cấp xã; 182 ban bầu cử đại biểu Quốc hội; 724 ban bầu cử đại biểu HĐND cấp tỉnh; 22.401 ban bầu cử đại biểu HĐND cấp xã và 72.191 tổ bầu cử. Trên cơ sở kết quả Hội nghị hiệp thương lần thứ ba, ngày 14/2/2026, Hội đồng Bầu cử Quốc gia đã ban hành Nghị quyết số 151/NQ-HĐBCQG công bố danh sách 864 người chính thức ứng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI tại 183 đơn vị bầu cử trong cả nước. Trong đó, số người ứng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI do Trung ương giới thiệu là 217 người; địa phương có 647 người, đạt tỉ lệ 1,73 người ứng cử trên 1 đại biểu được bầu; bảo đảm số dư theo quy định của Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND, đúng định hướng về cơ cấu, thành phần; trong đó chú trọng tỉ lệ đại biểu chuyên trách, đại biểu nữ, đại biểu là người dân tộc thiểu số. Cơ cấu ứng cử viên là phụ nữ 45,37%, dưới 40 tuổi 21,64%, người dân tộc thiểu số 21,76%, người ngoài Đảng 7,41%, đại biểu tái cử 27,31% cơ bản bảo đảm định hướng về đại diện xã hội. Đại biểu HĐND cấp tỉnh, tổng số đại biểu được bầu là 2.552 đại biểu với 4.217 người ứng cử, đạt tỉ lệ 1,65 người ứng cử trên một đại biểu được bầu. Đối với HĐND cấp xã, tổng số đại biểu được bầu là 72.611 đại biểu với 120.873 người ứng cử, đạt tỉ lệ 1,66 người ứng cử trên một đại biểu được bầu.

Cả nước có 78.928.647 cử tri sẽ tham gia bỏ phiếu tại 72.195 khu vực bỏ phiếu (số liệu cử tri sẽ tiếp tục được cập nhật đến trước thời điểm 24 giờ của Ngày bầu cử), không khí chuẩn bị ở các địa phương đang ngày càng khẩn trương, chu đáo. Từ thành thị đến nông thôn, từ đồng bằng đến miền núi, các khu vực bỏ phiếu được chuẩn bị trang trọng; danh sách ứng cử viên được niêm yết công khai; các cuộc tiếp xúc cử tri được tổ chức để người dân tìm hiểu, cân nhắc và lựa chọn. Mỗi lá phiếu vì thế không chỉ là sự lựa chọn đại biểu đại diện cho ý chí, nguyện vọng của Nhân dân mà còn là sự khẳng định niềm tin vào con đường phát triển của đất nước giàu mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh dưới sự lãnh đạo của Đảng.