Trong bối cảnh lượng rác thải sinh hoạt tại nhiều địa phương khu vực Đồng bằng sông Cửu Long liên tục gia tăng, việc nâng cấp và mở rộng các khu xử lý chất thải đang trở thành yêu cầu cấp thiết. Tại tỉnh Vĩnh Long, dự án mở rộng ô chôn lấp mới thuộc bãi rác An Hiệp được xem là giải pháp quan trọng nhằm đảm bảo năng lực tiếp nhận, xử lý rác thải trong giai đoạn tới.

Theo thông tin từ cơ quan chức năng, ô chôn lấp mới tại bãi rác An Hiệp hiện đang được triển khai các hạng mục kỹ thuật, dự kiến hoàn thành vào cuối năm 2026. Khi đưa vào vận hành, công trình sẽ góp phần giảm tải cho khu xử lý hiện hữu, đồng thời hạn chế nguy cơ ô nhiễm môi trường phát sinh do tình trạng quá tải rác thải.

Bãi rác An Hiệp từ nhiều năm qua là nơi tiếp nhận và xử lý lượng lớn chất thải sinh hoạt của tỉnh Vĩnh Long cùng một số khu vực lân cận. Tuy nhiên, trước tốc độ đô thị hóa và gia tăng dân số, khối lượng rác phát sinh mỗi ngày liên tục tăng cao, tạo áp lực lớn lên hạ tầng xử lý hiện hữu.

Tăng cường công tác xử lý nước rỉ rác tại bãi rác An Hiệp được tăng cường trước mùa mưa.

Đối với xử lý nước rỉ rác, Chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Long đã đề nghị nghiên cứu giải pháp kỹ thuật phù hợp, tăng cường giám sát quy trình xử lý nhằm bảo đảm đúng quy chuẩn môi trường, an toàn trong điều kiện thời tiết mùa mưa nhằm bảo vệ môi trường.

Đại diện đơn vị quản lý cho biết, việc đầu tư thêm ô chôn lấp mới nhằm đáp ứng nhu cầu xử lý rác trong dài hạn, bảo đảm hoạt động thu gom, vận chuyển chất thải không bị gián đoạn. Công trình được thiết kế theo hướng tăng cường các giải pháp kỹ thuật bảo vệ môi trường như chống thấm đáy, thu gom nước rỉ rác và kiểm soát khí phát sinh trong quá trình chôn lấp.

Đây được xem là những yêu cầu bắt buộc trong quản lý chất thải rắn hiện nay, đặc biệt trong bối cảnh các quy định về môi trường ngày càng được siết chặt. Theo Luật Bảo vệ môi trường năm 2020, các khu xử lý chất thải phải đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn kỹ thuật nhằm hạn chế tối đa nguy cơ tác động đến nguồn nước, đất và không khí xung quanh.

Bên cạnh đó, Nghị định số 08/2022/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật Bảo vệ môi trường cũng yêu cầu các dự án xử lý chất thải phải có hệ thống thu gom, xử lý nước rỉ rác đạt quy chuẩn trước khi thải ra môi trường; đồng thời tăng cường giám sát khí thải, mùi và các yếu tố phát sinh trong quá trình vận hành.

Theo các chuyên gia môi trường, khu xử lý rác thải nếu không được đầu tư đồng bộ rất dễ trở thành điểm nóng ô nhiễm, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống người dân xung quanh. Vì vậy, việc đầu tư mở rộng bãi rác An Hiệp cần gắn với các giải pháp quản lý hiện đại, tăng cường ứng dụng công nghệ nhằm giảm thiểu tác động môi trường lâu dài.

Ngoài yêu cầu về hạ tầng kỹ thuật, vấn đề quản lý nước rỉ rác được xem là yếu tố then chốt. Nước rỉ rác phát sinh từ hoạt động chôn lấp nếu không xử lý triệt để có thể gây ô nhiễm nguồn nước mặt và nước ngầm. Do đó, các hệ thống chống thấm, hồ chứa và xử lý nước thải phải được thiết kế đồng bộ, vận hành thường xuyên để bảo đảm an toàn môi trường.

Một nội dung khác cũng được quan tâm là kiểm soát mùi và khí phát sinh từ bãi chôn lấp. Trong điều kiện thời tiết nắng nóng, khí methane và các hợp chất hữu cơ dễ phát tán ra môi trường, ảnh hưởng đến chất lượng không khí khu vực lân cận. Vì vậy, việc lắp đặt hệ thống thu gom khí, phủ đất định kỳ và tăng cường cây xanh cách ly là những giải pháp cần được thực hiện nghiêm túc.

Theo định hướng phát triển bền vững, nhiều địa phương hiện nay đang từng bước chuyển từ hình thức chôn lấp truyền thống sang các mô hình xử lý rác hiện đại như đốt rác phát điện, tái chế và phân loại rác tại nguồn. Tuy nhiên, trong điều kiện hạ tầng và nguồn lực còn hạn chế, chôn lấp hợp vệ sinh vẫn là giải pháp chủ yếu tại nhiều tỉnh, thành khu vực miền Tây Nam Bộ.

Do đó, việc nâng cấp các bãi rác hiện hữu theo hướng an toàn, giảm thiểu ô nhiễm là nhiệm vụ cần thiết trong giai đoạn chuyển tiếp. Dự án mở rộng ô chôn lấp tại bãi rác An Hiệp không chỉ giúp giải quyết nhu cầu xử lý rác trước mắt mà còn tạo nền tảng cho việc xây dựng hệ thống quản lý chất thải đồng bộ hơn trong tương lai.

Các chuyên gia cũng cho rằng, để giảm áp lực cho các khu xử lý chất thải, cần đẩy mạnh công tác phân loại rác tại nguồn và nâng cao nhận thức cộng đồng về giảm thiểu rác thải nhựa. Khi lượng rác cần chôn lấp giảm xuống, tuổi thọ của các ô chôn lấp sẽ được kéo dài, đồng thời tiết kiệm chi phí xử lý và hạn chế nguy cơ ô nhiễm môi trường.

Song song với đầu tư hạ tầng, cơ quan chức năng cần tăng cường thanh tra, giám sát quá trình vận hành khu xử lý chất thải; công khai thông tin môi trường để người dân cùng theo dõi. Việc bảo đảm minh bạch trong quản lý sẽ góp phần tạo sự đồng thuận xã hội, hạn chế các phản ánh liên quan đến ô nhiễm từ hoạt động xử lý rác.

Trong bối cảnh yêu cầu phát triển kinh tế tuần hoàn và tăng trưởng xanh đang được đặt ra mạnh mẽ, đầu tư cho hạ tầng xử lý chất thải không chỉ là nhiệm vụ cấp bách về môi trường mà còn là tiêu chí quan trọng trong chiến lược phát triển bền vững của các địa phương. Việc đẩy nhanh tiến độ hoàn thành ô chôn lấp mới tại bãi rác An Hiệp được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao hiệu quả quản lý chất thải rắn, cải thiện chất lượng môi trường sống và bảo vệ sức khỏe cộng đồng trong thời gian tới.