Từ điểm nghẽn dòng tiền năm 2024 đến tín hiệu phục hồi năm 2025

Trong phân tích doanh nghiệp, lợi nhuận phản ánh kết quả kinh doanh nhưng dòng tiền mới phản ánh sức khỏe thực sự của doanh nghiệp. Đối với Công ty Cổ phần Môi trường Đô thị Đà Nẵng (Môi trường Đô thị Đà Nẵng), doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực công ích – điều này càng trở nên rõ nét.

Hình minh họa

Báo cáo lưu chuyển tiền tệ cho thấy dòng tiền thuần từ hoạt động kinh doanh (CFO) của Môi trường Đô thị Đà Nẵng biến động khá mạnh trong ba năm gần đây. Năm 2023, doanh nghiệp tạo ra 2,74 tỷ đồng dòng tiền thuần từ hoạt động kinh doanh. Sang năm 2024, chỉ tiêu này giảm xuống chỉ còn 598 triệu đồng, trước khi bật tăng lên 14,23 tỷ đồng trong năm 2025. Diễn biến này mang nhiều ý nghĩa hơn so với con số lợi nhuận.

Năm 2024, mặc dù lợi nhuận trước thuế đạt gần 7,9 tỷ đồng, dòng tiền kinh doanh chỉ đạt chưa đến 0,6 tỷ đồng, tương đương chưa tới 8% lợi nhuận trước thuế. Khoảng cách khá lớn giữa lợi nhuận trước thuế và dòng tiền thực thu cho thấy một phần đáng kể nguồn lực tài chính của doanh nghiệp vẫn đang bị “tồn đọng” trong vốn lưu động.

Đến năm 2025, tình hình đã thay đổi đáng kể khi dòng tiền kinh doanh vượt trên 14 tỷ đồng, cao hơn cả lợi nhuận trước thuế gần 10,3 tỷ đồng. Điều này phản ánh chất lượng lợi nhuận được cải thiện rõ rệt, bởi không chỉ đơn thuần là số liệu ghi nhận trên sổ sách, mà đã được chuyển hóa thành dòng tiền thực tế. Ở góc độ quản trị, đây là tín hiệu tích cực bởi khả năng tạo dòng tiền sẽ quyết định năng lực đầu tư, trả nợ và duy trì hoạt động trong dài hạn.

Công nợ phải thu và điểm nghẽn của vốn lưu động

Nguyên nhân khiến dòng tiền năm 2024 suy giảm, chủ yếu nằm ở biến động của vốn lưu động. Tại thời điểm cuối năm 2023, các khoản phải thu ngắn hạn là 63,7 tỷ đồng; đến cuối năm 2024, con số này tăng lên gần 73,8 tỷ đồng và tăng nhẹ lên 77,6 tỷ đồng, vào cuối năm 2025. Nếu đặt cạnh quy mô doanh thu, có thể thấy doanh nghiệp luôn phải duy trì lượng vốn lưu động khá lớn để tài trợ cho hoạt động sản xuất kinh doanh.

Điểm đáng chú ý hơn nằm ở cơ cấu khách hàng. Theo thuyết minh báo cáo tài chính, phần lớn khoản phải thu đến từ các đơn vị thuộc khu vực công, trong đó có các cơ quan, đơn vị trực thuộc UBND thành phố Đà Nẵng. Điều này phản ánh đặc thù của doanh nghiệp môi trường đô thị, là thực hiện dịch vụ trước và thu tiền sau theo tiến độ nghiệm thu, thanh toán từ ngân sách.

Mô hình này giúp Môi trường Đô thị Đà Nẵng có nguồn việc tương đối ổn định, nhưng đồng thời kéo dài chu kỳ thu hồi vốn. Nói cách khác, doanh nghiệp không thiếu doanh thu nhưng phải chấp nhận một lượng vốn lưu động bị chiếm dụng trong quá trình thực hiện nhiệm vụ công ích. Đây là đặc điểm phổ biến của nhiều doanh nghiệp hạ tầng và dịch vụ công, nhưng cũng là yếu tố khiến dòng tiền thường biến động mạnh hơn lợi nhuận kế toán.

Hình minh họa

Áp lực đầu tư chưa dừng lại

Bên cạnh công nợ, báo cáo lưu chuyển tiền tệ còn phản ánh áp lực đầu tư khá rõ. Trong cả ba năm, Môi trường Đô thị Đà Nẵng đều duy trì dòng tiền đầu tư âm do tiếp tục chi cho phương tiện vận chuyển, máy móc, thiết bị và các hạng mục phục vụ hoạt động môi trường. Riêng năm 2025, doanh nghiệp tiếp tục chi hơn 2,5 tỷ đồng để mua sắm tài sản cố định và đầu tư dài hạn, đây cũng là điều dễ hiểu.

Khác với nhiều ngành dịch vụ khác, doanh nghiệp môi trường không thể duy trì năng lực cạnh tranh nếu không liên tục đầu tư vào xe ép rác, phương tiện chuyên dụng, thiết bị xử lý và hạ tầng kỹ thuật. Đặc biệt, khi Thành phố Đà Nẵng định hướng phát triển đô thị xanh, đặt ra yêu cầu về chất lượng đối với hoạt động thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải ngày càng cao. Điều đó đồng nghĩa chi phí đầu tư sẽ tiếp tục gia tăng trong những năm tới.

Tuy nhiên, áp lực này chưa tạo ra gánh nặng lớn về nợ vay, thêm vào đó, đòn bẩy tài chính vẫn ở mức an toàn. Một điểm sáng khác trong bức tranh tài chính của Môi trường Đô thị Đà Nẵng là cơ cấu nguồn vốn tương đối thận trọng. Đến cuối năm 2025, tổng nợ phải trả của doanh nghiệp ở mức khoảng 79,5 tỷ đồng, trong khi vốn chủ sở hữu đạt gần 83,1 tỷ đồng. Hệ số nợ trên vốn chủ sở hữu (D/E) duy trì quanh mức 0,96 lần, thấp hơn nhiều doanh nghiệp hạ tầng sử dụng đòn bẩy lớn.

Đáng chú ý, dư nợ vay tài chính của Môi trường Đô thị Đà Nẵng không lớn và chủ yếu là các khoản vay ngắn hạn, phục vụ vốn lưu động. Chi phí lãi vay hàng năm chỉ dao động quanh vài trăm triệu đồng, không tạo áp lực đáng kể lên kết quả kinh doanh. Điều này giúp doanh nghiệp tránh được rủi ro lãi suất trong bối cảnh thị trường tài chính còn nhiều biến động.

Tuy nhiên, việc không sử dụng nhiều nợ vay cũng đặt ra một câu hỏi khác là Môi trường Đô thị Đà Nẵng sẽ lấy nguồn lực nào để tài trợ cho các dự án đầu tư lớn trong tương lai, nếu nhu cầu hiện đại hóa hạ tầng môi trường tiếp tục gia tăng? Đây sẽ là bài toán đáng lưu ý trong những năm tới.

Những vấn đề kiểm toán viên nhấn mạnh

Dù không phải yếu tố ngoại trừ nhưng khi kiểm toán viên nhấn mạnh, cũng là tín hiệu cần theo dõi. Năm 2023, 2024 và 2025, kiểm toán viên lưu ý đến quỹ khen thưởng phúc lợi có giá trị âm tới 2,5 tỷ đồng vào cuối năm 2025. Điều đó cho thấy, cần xem xét quá trình hạch toán kế toán để kiểm soát lại tất cả các phần hành kế toán trong quá khứ, tránh những lỗi hạch toán có thể xảy ra. Bởi quỹ là thể hiện bằng tiền, khi tiền đã trích âm thì giá trị thực tế đó đã rút ở tài khoản nào để làm âm giá trị quỹ?

Đến năm 2025, nội dung nhấn mạnh chuyển sang chi phí triển khai các hạng mục thuộc Dự án Đầu tư nâng cấp, mở rộng Khu liên hợp xử lý chất thải rắn Khánh Sơn. Kiểm toán viên cho biết công ty đang làm việc với cơ quan chức năng để thống nhất phương án xử lý các chi phí đã phát sinh sau khi Nhà nước thu hồi dự án.

Điều này cho thấy áp lực tài chính của đơn vị không chỉ đến từ hoạt động kinh doanh thường xuyên, mà còn gắn với các dự án hạ tầng môi trường có thời gian đầu tư dài và phụ thuộc vào quyết định của cơ quan quản lý. Điều Môi trường Đô thị Đà Nẵng cần không phải nhiều doanh thu hơn mà là chất lượng dòng tiền tốt hơn

Nhìn tổng thể, báo cáo tài chính của đơn vị không phản ánh một doanh nghiệp gặp khó khăn về khả năng hoạt động liên tục hay rủi ro mất cân đối tài chính. Ngược lại, doanh thu, lợi nhuận và hiệu quả sử dụng vốn đều đang có xu hướng cải thiện. Cơ cấu nợ ở mức an toàn, đòn bẩy tài chính thấp và dòng tiền kinh doanh đã phục hồi mạnh trong năm 2025.

Đối với Môi trường Đô thị Đà Nẵng, thành công trong giai đoạn tới có lẽ sẽ không được đo bằng tốc độ tăng doanh thu đơn thuần. Điều quan trọng hơn là khả năng chuyển hóa lợi nhuận thành tiền, sử dụng hiệu quả từng đồng vốn lưu động và duy trì sức mạnh tài chính đủ để đầu tư cho quá trình hiện đại hóa ngành môi trường đô thị. Đó cũng là nền tảng để doanh nghiệp tiếp tục đồng hành cùng quá trình phát triển của Đà Nẵng – một đô thị đang hướng tới mục tiêu xanh hơn, sạch hơn và bền vững hơn.