Khẳng định vai trò của xuất bản trong phát triển toàn diện văn hoá, con người Việt Nam

Ông Tống Văn Thanh, Vụ trưởng Vụ Báo chí - Xuất bản, Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương thông tin về họp báo thông tin về Lễ trao Giải thưởng Sách Quốc gia lần thứ VIII. (Ảnh: bvhttdl.gov.vn)

Thực hiện ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, Giải thưởng Sách Quốc gia được tổ chức thường niên từ năm 2018 cho đến nay và ngày càng khẳng định vị thế là giải thưởng cấp quốc gia trong lĩnh vực xuất bản. Qua bảy kỳ tổ chức, Giải thưởng đã trở thành sự kiện văn hóa có uy tín, góp phần phát hiện, tôn vinh các tác phẩm có giá trị nổi bật về tư tưởng, học thuật, khoa học và thẩm mỹ; đồng thời, định hướng bạn đọc, lan tỏa văn hóa đọc và thúc đẩy sự phát triển lành mạnh của hoạt động xuất bản.

Để tiếp tục nâng cao chất lượng, đưa Giải thưởng Sách Quốc gia xứng tầm với vị thế là một giải thưởng cấp quốc gia, đồng thời, tạo sự lan tỏa mạnh mẽ cũng như đưa Giải thưởng đến gần hơn với bạn đọc, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tiếp tục sửa đổi, bổ sung và hoàn thiện Điều lệ và Quy Giải thưởng mới với nhiều điểm mới cụ thể như:

Một là, hoàn thiện cơ cấu giải theo hướng tinh gọn, hợp lý.

Cơ cấu giải thưởng được điều chỉnh từ 05 mảng xuống còn 04 mảng, trên cơ sở hợp nhất các mảng có tính tương đồng về nội dung học thuật và định hướng tư tưởng (hợp nhất mảng sách chính trị, kinh tế và mảng sách khoa học xã hội và nhân văn thành mảng sách chính trị, kinh tế, khoa học xã hội và nhân văn). Việc sắp xếp lại này không chỉ bảo đảm phù hợp với thực tiễn xuất bản hiện nay mà còn tạo điều kiện để đánh giá tác phẩm một cách toàn diện, liên ngành và thực chất hơn. Đồng thời, mảng sách khoa học được mở rộng, bổ sung các nội dung về giáo dục và đổi mới sáng tạo, phản ánh đúng yêu cầu phát triển tri thức trong bối cảnh chuyển đổi số và kinh tế tri thức. Cách tiếp cận mới giúp tăng khả năng lựa chọn những bộ sách có giá trị ứng dụng cao, gắn với thực tiễn phát triển đất nước.

Hai là, hoàn thiện tiêu chí chấm giải, đề cao chất lượng và sức lan tỏa.

Hệ thống tiêu chí được rà soát, bổ sung và cụ thể hóa theo hướng rõ ràng, minh bạch, thuận lợi cho việc chấm và phản biện. Cơ cấu điểm được điều chỉnh hợp lý nhằm: 1) Đề cao giá trị tư tưởng, học thuật và đóng góp thực tiễn của tác phẩm; 2) Nhấn mạnh tính phổ cập tri thức mới, đặc biệt ở mảng giáo dục, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; 3) Tăng tỷ trọng đánh giá về khả năng tiếp cận bạn đọc và mức độ lan tỏa trong xã hội; 4) Bổ sung tiêu chí riêng đối với sách dịch, bảo đảm sự công bằng và phù hợp đặc thù.

Việc hoàn thiện tiêu chí không chỉ nâng cao chất lượng xét chọn mà còn tạo điều kiện để nhiều bộ sách có giá trị thực sự, có ảnh hưởng tích cực trong đời sống học thuật và xã hội được xem xét, tôn vinh xứng đáng.

Ba là, mở rộng nguồn đề cử, tăng cường sự tham gia của xã hội

Bên cạnh đề cử từ các nhà xuất bản, Giải thưởng tiếp tục mở rộng đối tượng đề cử, cho phép bạn đọc và cơ quan báo chí tham gia giới thiệu tác phẩm. Hạng mục “Sách được bạn đọc yêu thích” được duy trì và hoàn thiện quy trình xét chọn, kết hợp chấm chuyên môn và bình chọn công khai. Cách làm này giúp Giải thưởng phản ánh đầy đủ hơn tiếng nói của xã hội, đồng thời phát hiện thêm nhiều tác phẩm có sức sống trong cộng đồng, từ đó mở rộng cơ hội để các bộ sách có giá trị và được đông đảo bạn đọc đón nhận được vinh danh.

Bốn là, ứng dụng phân tích dữ liệu truyền thông trong quá trình xét chọn

Đối với các tác phẩm được đề nghị trao giải cao, Ban Tổ chức phối hợp với đơn vị công nghệ thực hiện tổng hợp, phân tích dữ liệu dư luận từ báo chí và các nền tảng truyền thông. Việc tham chiếu dữ liệu khách quan góp phần hỗ trợ Hội đồng trong quá trình xem xét, bảo đảm tính thận trọng, đồng thuận xã hội, đồng thời phản ánh mức độ quan tâm thực tế của xã hội đối với tác phẩm.

Buổi Lễ trao Giải thưởng Sách Quốc gia lần thứ VIIIsẽ vinh dự được đón tiếp các đồng chí Lãnh đạo Đảng, Nhà nước đến dự, chỉ đạo Giải thưởng cùng sự tham dự của lãnh đạo các cơ quan Trung ương và địa phương, đại diện các tổ chức nghề nghiệp, các tác giả, dịch giả, những người làm sách cùng đông đảo bạn đọc; được truyền hình trực tiếp trên sóng VTV1, Đài Truyền hình Việt Nam và các cơ quan thông tấn, báo chí, phát thanh và truyền hình ở Trung ương và địa phương.

Trong khuôn khổ chương trình, Ban Tổ chức phối hợp với các nhà xuất bản tổ chức trưng bày, giới thiệu các bộ sách có giá trị cao được xuất bản trong thời gian qua và các tác phẩm đạt giải qua các kỳ. Hoạt động này nhằm tiếp tục lan tỏa giá trị của sách, tạo không gian kết nối giữa tác giả, nhà xuất bản và bạn đọc.