Trên lý thuyết, quy định yêu cầu người dân phân loại rác tại nguồn thành các nhóm như: rác tái chế, rác hữu cơ và rác thải khác đã được ban hành nhằm giảm áp lực cho công tác thu gom và xử lý, đồng thời tăng tỷ lệ tái sử dụng tài nguyên. Nhưng sau thời hạn quy định, nhiều hộ gia đình tại Hà Nội vẫn chưa thực hiện đầy đủ việc phân loại, khiến rác vẫn bị đổ chung vào thùng hoặc vẫn bị đổ trộm ngoài đường, đặc biệt ở nhiều khu dân cư và chung cư.

Một số người dân cho biết họ ủng hộ chủ trương phân loại rác tại nguồn vì nó góp phần bảo vệ môi trường sống và giúp quá trình xử lý rác hiệu quả hơn. Tuy vậy, họ cũng bày tỏ rằng hệ thống hạ tầng và hướng dẫn thực hiện còn thiếu đồng bộ, khiến việc phân loại ở nhà đôi khi trở nên khó khăn và lúng túng. Ví dụ, tại nhiều khu chung cư nơi chỉ có bộ phận thùng rác chung, việc tách riêng rác đã phân loại vẫn chưa thực sự thực hiện được hiệu quả.

Một số người dân khác lại cho rằng họ chưa nắm rõ cách phân loại đúng quy định, hoặc chưa thấy thu hồi tái chế rác đã phân loại mang lại lợi ích thiết thực ngay lập tức, nên chưa thực sự hào hứng tham gia đều đặn. Điều này cho thấy rằng ý thức cộng đồng và việc tuyên truyền vẫn cần được tăng cường hơn nữa để biến chủ trương thành hành động thường nhật.

Bên cạnh đó, một số phản ánh tích cực xuất phát từ các khu vực thí điểm phân loại rác tại nguồn, nơi chính quyền địa phương đã tích cực hướng dẫn kỹ thuật, bố trí hạ tầng đầy đủ và tổ chức thu gom riêng theo từng loại. Ở những nơi này, người dân thể hiện mức độ hài lòng cao hơn vì cảm thấy việc phân loại giúp môi trường sạch hơn và việc thu gom rác rõ ràng, khoa học hơn.

Người dân tham gia hoạt động thu đổi rác tái chế lấy quà

Tóm lại, dù người dân Hà Nội nhìn chung đánh giá cao mục tiêu của việc phân loại rác tại nguồn, mức độ hài lòng thực tế vẫn chưa đồng đều. Để nâng cao hiệu quả và sự hài lòng, cần tăng cường hướng dẫn kỹ thuật, cải thiện hạ tầng và tuyên truyền sâu rộng hơn, đồng thời tạo ra các chính sách, chế tài đủ mạnh để khuyến khích mọi người dân thực sự chuyển từ nhận thức sang hành động.

Cùng với đó, thành phố Hà Nội đã và đang thực hiện nhiều giải pháp đồng bộ, hướng tới việc giúp người dân dễ làm - hiểu rõ - thấy được hiệu quả.

Thứ nhất, tăng cường tuyên truyền và hướng dẫn cụ thể: Hà Nội đã tổ chức nhiều hoạt động tuyên truyền tại khu dân cư, chung cư, trường học; phát tờ rơi, treo pano, áp phích hướng dẫn cách phân loại rác dễ hiểu. Điều này giúp người dân nắm rõ phân loại rác như thế nào cho đúng, giảm tâm lý lúng túng khi thực hiện.

Thứ hai, đầu tư hạ tầng phục vụ phân loại rác: Thành phố từng bước bố trí thùng rác phân loại theo màu sắc, ký hiệu rõ ràng, đặc biệt tại các khu vực thí điểm. Ở một số nơi, rác sau phân loại được thu gom riêng, giúp người dân thấy công sức của mình không bị “đổ chung”, từ đó tăng sự tin tưởng và hài lòng.

Thứ ba, triển khai thí điểm và rút kinh nghiệm: Hà Nội không áp dụng đồng loạt ngay mà chọn một số quận, phường làm điểm, từ đó điều chỉnh cách làm cho phù hợp thực tế. Những khu vực làm tốt đã tạo hiệu ứng tích cực, giúp người dân thấy môi trường sống sạch hơn.

Thứ tư, gắn phân loại rác với cải thiện chất lượng thu gom: Cùng với phân loại rác, thành phố cải thiện thời gian, tần suất và cách thức thu gom, hạn chế tình trạng rác tồn đọng, gây mùi. Khi môi trường xung quanh sạch sẽ hơn, người dân có xu hướng hài lòng và hợp tác hơn.

Sẽ là khó nếu việc đồng bộ các giải pháp chỉ đến từ cá cơ quan chức năng, chính quyền mà thiếu đi sự chung tay từ người dân. Người dân, chủ thể đánh giá mức độ hài lòng đối với các hoạt động phân loại rác tại nguồn phải thật sự công tâm, vào cuộc và thay đổi nhận thức thì kết quả của quá trình phân loại chất thải rắn tại nguồn mới thực sự có những bước chuyển tích cực đem lại sắc Xanh trong bức tranh tổng thể của môi trường Thủ đô.