Ngày 24/9/2026, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Ngãi ban hành Quyết định số 1409/QĐ-XPHC về việc xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường đối với Công ty TNHH Thương mại và Công nghệ môi trường DH, có trụ sở tại thôn Hà Mòn 1, xã Đăk Hà, tỉnh Quảng Ngãi.

Theo quyết định xử phạt, Nhà máy xử lý chất thải rắn Đăk Hà được UBND tỉnh Kon Tum (trước đây) chấp thuận chủ trương đầu tư tại Quyết định số 507/QĐ-UBND ngày 23/5/2018 do UBND tỉnh Kon Tum (nay là UBND tỉnh Quảng Ngãi) cấp, được điều chỉnh theo các Quyết định số 770/QĐ-UBND ngày 24/7/2019 và Quyết định số 955/QĐ-UBND ngày 19/10/2021 của UBND tỉnh.

(Hình ảnh Nhà máy xử lý chất thải rắn Đăk Hà tại thôn Hà Mòn 1, xã Đăk Hà, tỉnh Quảng Ngãi. Ảnh: Hoàng Nam)

Nhà máy xử lý chất thải nhưng nước thải vẫn vượt quy chuẩn

Theo hồ sơ, ngày 13/8/2026, đoàn kiểm tra chuyên ngành về bảo vệ môi trường tiến hành kiểm tra việc chấp hành các quy định pháp luật tại Nhà máy xử lý chất thải rắn Đăk Hà.

Tại thời điểm kiểm tra, nhà máy đang hoạt động. Đoàn kiểm tra tiến hành lấy mẫu nước rỉ từ hố thu nước thải của bãi rác cũ chảy thành dòng ra môi trường đất ở khu vực phía Nam nhà máy; mẫu nước thải đầu ra của hệ thống xử lý nước thải trước khi thải ra nguồn tiếp nhận và mẫu khí thải tại ống khói lò đốt rác thải sinh hoạt.

Theo kết quả phân tích của Trung tâm Kỹ thuật quan trắc môi trường, mẫu nước rỉ từ hố thu nước thải của bãi rác cũ có nhiều thông số vượt quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về nước thải.

Cụ thể: Hành vi thứ nhất: Xả nước thải có chứa các thông số môi trường thông thường vào môi trường vượt quy chuẩn kỹ thuật về chất thải từ 1,5 lần đến dưới 03 lần trong trường hợp thải lượng nước thải nhỏ hơn 05 m3/ngày (24 giờ).

Thời điểm kiểm tra (ngày 13/8/2026), Đoàn kiểm tra đã tiến hành lấy 01 mẫu nước rỉ từ hố thu nước thải của bãi rác cũ chảy thành dòng ra môi trường đất ở khu vực phía Nam Nhà máy xử lý chất thải rắn Đăk Hà; Kết quả phân tích mẫu nước thải theo phiếu kết quả thử nghiệm số: 3251.2026/QTPT ngày 18/9/2026 của Trung tâm kỹ thuật quan trắc môi trường (được bàn giao kết quả mẫu ngày 21/9/2026) có các thông số môi trường thông thường vượt quy chuẩn kỹ thuật về chất thải, gồm: thông số BOD5 vượt 2,92 lần, thông số Tổng Nitơ vượt 1,37 lần, thông số Amoni vượt 2,36 lần, thông số COD vượt 2,58 lần so với Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về nước thải của bãi chôn lấp chất thải rắn QCVN 25:2009/BTNMT (cột B2); thông số TSS vượt 2,00 lần, thông số Tổng Coliform vượt 2,20 lần so với Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về nước thải công nghiệp QCVN 40:2011/BTNMT (cột B); với thải lượng nước thải tại thời điểm kiểm tra là 2,4 m³/ngày (24 giờ).

(Hình ảnh nước thải đọng trên nền đất tại khu vực nhà máy xử lý chất thải rắn Đăk Hà tại thôn Hà Mòn 1, xã Đăk Hà, tỉnh Quảng Ngãi. Ảnh: Hoàng Nam)

Hành vi thứ hai: Xả nước thải có chứa các thông số môi trường thông thường vào môi trường vượt quy chuẩn kỹ thuật về chất thải từ 1,5 lần đến dưới 03 lần trong trường hợp thải lượng nước thải từ 20 m3/ngày (24 giờ) đến dưới 40 m3/ngày (24 giờ).

Cụ thể: Thời điểm kiểm tra (ngày 13/8/2026), Đoàn kiểm tra2 đã tiến hành lấy 01 mẫu nước thải đầu ra của hệ thống xử lý nước thải trước khi thải ra nguồn tiếp nhận của Nhà máy xử lý chất thải rắn Đăk Hà. Kết quả phân tích mẫu nước thải theo phiếu kết quả thử nghiệm số 3252.2026/QTPT ngày 18/9/2026 của Trung tâm kỹ thuật quan trắc môi trường (được bàn giao kết quả mẫu ngày 21/9/2026) có các thông số môi trường thông thường vào môi trường vượt quy chuẩn kỹ thuật về chất thải, gồm: thông số BOD5 vượt 2,83 lần, thông số Tổng Nitơ vượt 2,07 lần, thông số Amoni vượt 2,80 lần, thông số COD vượt 2,80 lần so với Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về nước thải của bãi chôn lấp chất thải rắn QCVN 25:2009/BTNMT (cột A); thông số TSS vượt 1,56 lần so với Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về nước thải công nghiệp QCVN 40:2011/BTNMT (cột A); với thải lượng nước thải tại thời điểm kiểm tra là 31,2 m³/ngày (24 giờ).

Xử phạt doanh nghiệp 155,4 triệu đồng

Trên cơ sở hồ sơ kiểm tra, kết quả phân tích mẫu môi trường và các quy định pháp luật hiện hành, ngày 24/9/2026, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Ngãi ban hành quyết định xử phạt doanh nghiệp đối với hai hành vi vi phạm.

Hành vi thứ nhất là xả nước thải có chứa các thông số môi trường thông thường vượt quy chuẩn kỹ thuật về chất thải từ 1,5 lần đến dưới 3 lần, trong trường hợp thải lượng nước thải nhỏ hơn 5 m³/ngày đêm. Với hành vi này, doanh nghiệp bị xử phạt 11,4 triệu đồng.

Hành vi thứ hai là xả nước thải có chứa các thông số môi trường thông thường vượt quy chuẩn kỹ thuật về chất thải từ 1,5 lần đến dưới 3 lần, với thải lượng nước thải từ 20 m³ đến dưới 40 m³/ngày đêm. Mức xử phạt đối với hành vi này là 144 triệu đồng.

Tổng số tiền xử phạt vi phạm hành chính đối với Công ty TNHH Thương mại và Công nghệ môi trường DH là 155,4 triệu đồng. Ngoài ra, doanh nghiệp còn bị buộc chi trả kinh phí phân tích mẫu môi trường với số tiền hơn 8,1 triệu đồng cho Trung tâm Kỹ thuật quan trắc môi trường tỉnh Quảng Ngãi.

Từ vi phạm môi trường đến trách nhiệm vận hành hệ thống xử lý chất thải

Các nhà máy xử lý chất thải rắn đóng vai trò quan trọng trong việc giảm thiểu ô nhiễm, bảo vệ môi trường và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững. Tuy nhiên, hiệu quả xử lý chất thải không chỉ phụ thuộc vào công nghệ đầu tư mà còn ở việc vận hành, kiểm soát các nguồn thải phát sinh, bảo đảm đáp ứng quy chuẩn kỹ thuật về môi trường.

Từ những vi phạm tại Nhà máy xử lý chất thải rắn Đăk Hà, đặc biệt là tình trạng nước rỉ rác chảy ra môi trường đất và nước thải sau xử lý vẫn vượt quy chuẩn, đặt ra yêu cầu tăng cường kiểm tra, giám sát, rà soát hiệu quả vận hành các công trình xử lý nước thải, ngăn ngừa nguy cơ tái diễn vi phạm.

Trong định hướng phát triển ngành công nghiệp môi trường gắn với kinh tế tuần hoàn, các doanh nghiệp cần chú trọng ứng dụng công nghệ tiên tiến, vận hành hiệu quả hệ thống xử lý chất thải và thực hiện nghiêm các quy định về bảo vệ môi trường. Đồng thời, cơ quan chức năng cần tăng cường công tác hậu kiểm, bảo đảm các cơ sở xử lý chất thải hoạt động đúng quy định. Bởi một nhà máy xử lý chất thải chỉ thực sự phát huy vai trò bảo vệ môi trường khi chính hoạt động của nhà máy không làm phát sinh những nguồn thải vượt quy chuẩn cho phép.