Sửa đổi một số quy định về bảo vệ môi trường: Phân cấp thẩm quyền và thực hiện điều chỉnh giấy phép

Ảnh minh hoạ

Theo Nghị định số 48/2026/NĐ-CP, Chính phủ đã sửa đổi, bổ sung các Điều 18, 19 và 26 của Nghị định số 08/2022/NĐ-CP ngày 10/1/2022 theo hướng điều chỉnh lại việc phân cấp thẩm quyền. Nội dung điều chỉnh tập trung vào cơ quan chịu trách nhiệm xây dựng và ban hành kế hoạch xử lý, cải tạo, phục hồi khu vực đất bị ô nhiễm môi trường đặc biệt nghiêm trọng; việc lập và thẩm định dự án xác lập di sản thiên nhiên cũng như thẩm quyền công nhận; đồng thời phân cấp thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường.

Trước đây, theo khoản 1 Điều 18 Nghị định số 08/2022/NĐ-CP, Bộ Tài nguyên và Môi trường (nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường) là cơ quan chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan ngang bộ và UBND cấp tỉnh liên quan để xây dựng kế hoạch xử lý, cải tạo, phục hồi các khu vực ô nhiễm môi trường đất đặc biệt nghiêm trọng; trình Thủ tướng Chính phủ ban hành; đồng thời tổ chức triển khai, theo dõi và tổng hợp tình hình thực hiện để báo cáo Thủ tướng.

Với quy định mới, thẩm quyền này được chuyển giao cho địa phương. Cụ thể, UBND cấp tỉnh trực tiếp xây dựng, ban hành và tổ chức thực hiện kế hoạch xử lý, cải tạo, phục hồi khu vực ô nhiễm môi trường đất đặc biệt nghiêm trọng theo quy định của Luật Bảo vệ môi trường. Nội dung và kết quả thực hiện kế hoạch phải được thể hiện trong báo cáo công tác bảo vệ môi trường hằng năm của cấp tỉnh và gửi về Bộ Nông nghiệp và Môi trường để tổng hợp.

Theo Nghị định số 48/2026/NĐ-CP, Chính phủ cũng đã điều chỉnh và bổ sung các quy định tại Điều 18, 19 và 26 của Nghị định số 08/2022/NĐ-CP ngày 10/1/2022 theo hướng phân cấp lại thẩm quyền quản lý. Nội dung sửa đổi tập trung vào việc giao lại trách nhiệm xây dựng và ban hành kế hoạch xử lý, cải tạo, phục hồi các khu vực đất bị ô nhiễm môi trường đặc biệt nghiêm trọng; quy trình lập, thẩm định dự án xác lập và công nhận di sản thiên nhiên; đồng thời phân cấp thẩm quyền thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường.

Bên cạnh đó, Nghị định 48/2026/NĐ-CP cũng sửa đổi, bổ sung quy định tại điểm b khoản 5 Điều 19 về trách nhiệm lập, thẩm định dự án xác lập và thẩm quyền công nhận di sản thiên nhiên cấp quốc gia.

Theo quy định điều chỉnh, đối với di sản thiên nhiên nằm trong phạm vi quản lý của một địa phương, cơ quan hoặc đơn vị do Chủ tịch UBND cấp tỉnh giao sẽ lập dự án xác lập di sản thiên nhiên và trình UBND cấp tỉnh. Chủ tịch UBND cấp tỉnh giao cơ quan chuyên môn thẩm định, sau đó xem xét và quyết định công nhận di sản thiên nhiên.

Trong trường hợp di sản thiên nhiên nằm trên địa bàn từ hai tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương trở lên hoặc thuộc khu vực biển chưa xác định rõ trách nhiệm quản lý hành chính của UBND cấp tỉnh, cơ quan hoặc đơn vị do Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường giao sẽ lập dự án xác lập và trình Bộ. Bộ trưởng giao cơ quan thẩm định và quyết định công nhận di sản thiên nhiên theo thẩm quyền.

Ngoài các nội dung trên, Nghị định cũng sửa đổi, bổ sung khoản 1 Điều 26a theo hướng phân cấp cho Chủ tịch UBND cấp tỉnh thực hiện thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường và cấp giấy phép môi trường (nếu thuộc diện phải cấp phép) đối với một số dự án đầu tư vốn trước đây thuộc thẩm quyền thẩm định của Bộ Nông nghiệp và Môi trường theo khoản 1 Điều 35 Luật Bảo vệ môi trường.

Các dự án được phân cấp gồm: dự án đầu tư công không thuộc thẩm quyền quyết định hoặc chấp thuận chủ trương đầu tư của Quốc hội, Thủ tướng Chính phủ, ngoại trừ dự án thực hiện dịch vụ tái chế, xử lý chất thải rắn; dự án chỉ được phân loại theo tiêu chí có yêu cầu chuyển đổi mục đích sử dụng đất hoặc mặt nước trong khu bảo tồn thiên nhiên, di sản thiên nhiên, khu dự trữ sinh quyển, vùng đất ngập nước quan trọng, rừng đặc dụng, rừng phòng hộ, đất có rừng tự nhiên và không thuộc thẩm quyền quyết định chủ trương đầu tư của Quốc hội, Thủ tướng; dự án thủy điện không thuộc thẩm quyền quyết định chủ trương đầu tư của Quốc hội, Thủ tướng; cùng với các dự án khai thác dầu thô và khí đốt tự nhiên.