Mới đây, Chủ tịch HĐND TP. Hồ Chí Minh Võ Văn Minh đã chủ trì cuộc họp nghe báo cáo về danh mục các dự án đầu tư công thuộc lĩnh vực bảo vệ môi trường trên địa bàn. Với tầm nhìn dài hạn, Thành phố dự kiến triển khai hàng loạt dự án trọng điểm nhằm giải quyết triệt để các thách thức về chất thải, ô nhiễm nguồn nước và biến đổi khí hậu.

Chủ tịch HĐND TP. Hồ Chí Minh Võ Văn Minh chủ trì cuộc họp về danh mục các dự án đầu tư công thuộc lĩnh vực bảo vệ môi trường trên địa bàn

Cụ thể, trong giai đoạn 2021 - 2025, TP. Hồ Chí Minh đã định hình những bước đi đầu tiên bằng việc triển khai 3 dự án hạ tầng môi trường nền tảng với tổng mức đầu tư hơn 308 tỷ đồng. Các dự án này tập trung vào ba trụ cột là xây dựng ô chôn lấp chất thải an toàn tại Khu liên hợp xử lý rác Tây Bắc; đầu tư Trung tâm Quan trắc và Phân tích môi trường; mở rộng hệ thống quan trắc, chia sẻ cơ sở dữ liệu phục vụ đề án phát triển đô thị thông minh.

Theo báo cáo từ Sở Nông nghiệp và Môi trường, các công trình này đóng vai trò là “mắt xích” kỹ thuật quan trọng và sẽ tiếp tục được chuyển tiếp, hoàn thiện trong giai đoạn 2026 - 2030 nhằm tối ưu hóa hiệu quả năng lực hạ tầng sẵn có.

Bước vào giai đoạn định hình bức tranh đô thị xanh 2026 - 2030, TP. Hồ Chí Minh dự kiến kích hoạt danh mục 68 dự án đầu tư công lĩnh vực môi trường. Đây là các công trình được thiết kế nhằm hiện thực hóa Chương trình hành động của Thành ủy thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng bộ TPHCM nhiệm kỳ 2025 - 2030.

Trong số đó, 4 dự án cấp thiết được ban ngành chuyên môn đề xuất ưu tiên nguồn lực để bấm nút triển khai ngay, bao gồm: Hiện đại hóa lưới lưới quan trắc tự động: Dự án nâng cao năng lực quan trắc môi trường, xây dựng đồng bộ hệ thống kiểm soát chất lượng không khí, nước mặt, nước dưới đất và đặc biệt là hệ thống đo lường sụt lún mặt đất. Toàn bộ dữ liệu sẽ được cập nhật tự động, liên tục 24/24 giờ nhằm đưa ra các cảnh báo sớm về ô nhiễm và biến đổi địa chất.

Dự án phủ đỉnh bãi chôn lấp số 1, 1A và số 2 tại Khu liên hợp xử lý chất thải rắn Tây Bắc. Mục tiêu nhằm ngăn chặn triệt để tình trạng phát tán mùi hôi, kiểm soát nước rỉ rác và hồi sinh cảnh quan sinh thái khu vực.

Đầu tư hoàn thiện đồng bộ hạ tầng kỹ thuật tại Khu liên hợp xử lý chất thải rắn Tây Bắc và Khu liên hợp xử lý chất thải rắn & nghĩa trang Đa Phước. Đây được xem là các tổ hợp mang tính chiến lược trong việc thúc đẩy mô hình kinh tế tuần hoàn và quản lý chất thải bền vững của toàn vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.

Phát biểu kết luận cuộc họp, Chủ tịch HĐND TP. Hồ Chí Minh Võ Văn Minh khẳng định, bảo vệ môi trường không còn là câu chuyện ứng phó sự vụ trước mắt, mà là thước đo năng lực cạnh tranh và chất lượng sống của người dân đô thị.

Để tối ưu hóa danh mục 68 dự án, người đứng đầu HĐND Thành phố đề nghị UBND TP. Hồ Chí Minh chỉ đạo các sở, ngành rà soát chặt chẽ để đưa ra thứ tự ưu tiên dòng vốn. Trong đó, các dự án xử lý ô nhiễm kênh rạch, cải tạo môi trường nước, thu gom và xử lý nước thải sinh hoạt phải được đặt ở vị trí trọng tâm.

Đặc biệt, phải lồng ghép dòng vốn xử lý ô nhiễm với các đề án chỉnh trang đô thị. Các dự án hạ tầng xanh cần gắn liền với việc khai thác hiệu quả quỹ đất, không gian ven sông, kênh, rạch để tạo ra các không gian sinh hoạt công cộng cho người dân, biến áp lực môi trường thành động lực tăng trưởng giá trị bất động sản và du lịch đường thủy.

Về bài toán nguồn lực, TP. Hồ Chí Minh sẽ thực hiện phân loại và đa dạng hóa nguồn vốn một cách nghiêm ngặt. Nguồn vốn ngân sách tập trung vào các dự án mồi, dự án hạ tầng công cộng không có khả năng thu hồi vốn trực tiếp. Đối với các hạng mục công nghệ, dịch vụ xử lý, thành phố chủ trương đẩy mạnh phương thức đối tác công tư (PPP), thu hút vốn ODA và nguồn lực xã hội hóa mạnh mẽ từ khối doanh nghiệp tư nhân.

Sự đầu tư đồng bộ về hạ tầng kỹ thuật, trạm trung chuyển và các tổ hợp công nghiệp môi trường hiện đại này hướng tới một cái đích cụ thể: Đến cuối năm 2028, TP. Hồ Chí Minh đặt mục tiêu nâng tỷ lệ rác thải sinh hoạt được xử lý bằng công nghệ tái chế, công nghệ mới và đốt rác phát điện (Waste-to-Energy) lên trên 90%.

Đây sẽ là cột mốc quan trọng giúp TP. Hồ Chí Minh từng bước loại bỏ phương thức chôn lấp truyền thống, giảm thiểu tối đa dấu chân carbon và tiên phong chuyển mình thành một trung tâm đô thị xanh, bền vững, thích ứng hiệu quả với biến đổi khí hậu tại khu vực Đông Nam Á.

Thanh Hải