Những bất cập từ thực tế

Thời gian qua, ghi nhận tại một số khu vực chăn nuôi trên địa bàn một số xã của tỉnh Gia Lai cho thấy, bên cạnh những trang trại đã đầu tư hệ thống xử lý chất thải, vẫn còn một số cơ sở chăn nuôi để xảy ra những bất cập trong quá trình vận hành, thu gom và xử lý nước thải cần được các cơ quan quản lý nhà nước vào cuộc kiểm tra, xác minh.

Tại khu vực xã Ya Ma, tỉnh Gia Lai: Qua thông tin của người dân cũng như ghi nhận thực tế cho thấy một số trang trại chăn nuôi tại đây vẫn xảy ra tình trạng nước thải được bơm xả ra khu vực đất xung quanh chuồng chăn nuôi bốc mùi hôi thối.

Khu vực chăn nuôi heo tại xã Ya Ma bơm xả nước thải chăn nuôi ra môi trường khi chưa được thu gom, xử lý

Tại khu vực trang trại tại Thôn 2, xã Ya Ma người dân cũng cho biết khu vực này nguồn nước thải cũng đựọc cả ra các khu vực đất ngay cạnh trang trại

Qua trao đổi với lãnh đạo UBND xã Ya Ma thì được biết:"Xã đã chỉ đạo kiểm tra. đối với trang trại chăn nuôi heo là hộ chăn nuôi gia đình. Anh em đi kiểm tra về báo cáo hầm Biogas bị hở nên bốc mùi và đã khắc phục";

Tại khu vực xã Pờ Tó, tỉnh Gia Lai: Qua ghi nhận thực tế tại một số trang chăn nuôi heo của Công ty CP chăn nuôi Xanh Gic, trại chăn nuôi heo Bảo An và trang trại chăn nuôi vịt của hộ gia đình Bảo Ngọc cho thấy nhiều vấn đề cần được chính quyền địa phương, cơ quan quản lý nhà nước vào cuộc kiểm tra, xác minh.

Tại khu vực trang trại chăn nuôi heo của Công ty CP chăn nuôi Xanh Gic cho thấy tại đây heo chết được kê trên dàn sắt trong trang trại và đốt lộ thiên không đúng quy định gây mùi hôi thối, ruồi nhặng bủa vây. Bên cạn đó, tại khu vực mương thu gom nước thải cho thấy dấu hiệu một số vị trí được quây bằng tấm tôn và có những vị trí được đặt tấm chắn ngăn cặn, rác và nước thải chảy ra ngoài.

Đốt xác heo lộ thiên không đúng quy định tại trang trại chăn nuôi heo nái Ia Pa (Công ty CP chân nuôi xanh Gic)

Tại khu vực mương thu gom nước thải nước thải tại khu vực này chảy tràn ra bên ngoài

Đối với khu vực trang trại Bảo An cho thấy có những vị trí nước thải chảy tràn lan trên nền đất, một số hạng mục bể chứa bị xuống cấp tiềm ẩn nguy cơ ô nhiễm mạch nước ngầm. Bên cạnh tường bao bên ngoài khu vực trang trại có những hồ chưa nước có màu đen ngòm.

trang trại Bảo An cho thấy có những vị trí nước thải chảy tràn lan trên nền đất, một số hạng mục bể chứa bị xuống cấp tiềm ẩn nguy cơ ô nhiễm mạch nước ngầm

Bên cạnh tường bao bên ngoài khu vực trang trại có những hồ chưa nước có màu đen ngòm.

Đối với trang trại chăn nuôi vịt của hộ gia đình Bảo Ngọc qua tìm hiểu thì được biết trang trại đang làm thủ tục đăng ký môi trường nhưng chưa được duyệt vì thiếu một số hạng mục cần bổ sung như khu vực chứa chất thải nguy hại.

Qua trao đổi với Lãnh đạo UBND xã Pờ Tó thì được biết: "Xã đang tiến hành kiểm tra hồ sơ môi trường các trang trại, sai ở đâu sẽ xử lý tới đó";

Những thực tế trên đặt ra câu hỏi về hiệu quả vận hành các công trình bảo vệ môi trường tại một số trang trại. Bởi việc có hệ thống xử lý chất thải mới chỉ là điều kiện ban đầu; quan trọng hơn là hệ thống đó phải được duy trì, vận hành thường xuyên và bảo đảm hiệu quả trong suốt quá trình chăn nuôi.

Bảo vệ môi trường phải đi vào thực chất

Ngày 5/1/2026, UBND tỉnh Gia Lai ban hành Kế hoạch số 02/KH-UBND triển khai Chương trình phát triển ngành công nghiệp môi trường Việt Nam giai đoạn 2025–2030 trên địa bàn tỉnh.

Một trong những định hướng đáng chú ý là thúc đẩy thị trường hàng hóa công nghiệp môi trường, ứng dụng khoa học, công nghệ, máy móc, thiết bị và các giải pháp xử lý nước thải, khí thải, chất thải, hướng tới kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và phát triển bền vững.

Trong bối cảnh đó, xử lý chất thải từ hoạt động chăn nuôi cũng cần được nhìn nhận là một mắt xích quan trọng.

Việc yêu cầu các trang trại đầu tư, nâng cấp và vận hành hiệu quả hệ thống thu gom, xử lý nước thải, khí thải, mùi hôi và chất thải không chỉ nhằm thực hiện trách nhiệm bảo vệ môi trường, mà còn tạo nhu cầu đối với công nghệ, thiết bị và dịch vụ xử lý môi trường. Qua đó góp phần hình thành thị trường và thúc đẩy ngành công nghiệp môi trường trên địa bàn tỉnh.

Ngược lại, nếu nước thải vẫn được bơm ra nền đất, chứa trong các hố đất tạm; hệ thống chống thấm hư hỏng không được khắc phục hay xác động vật được xử lý không đúng quy trình thì mục tiêu phát triển chăn nuôi theo hướng xanh, bền vững khó có thể đạt được.

Cần tăng cường kiểm tra, giám sát

Từ thực tế trên, các cơ quan chức năng và chính quyền địa phương cần tăng cường kiểm tra việc chấp hành quy định về bảo vệ môi trường tại các cơ sở chăn nuôi, đặc biệt đối với những trang trại có dấu hiệu bất cập trong xử lý chất thải.

Cần kiểm tra thực tế hệ thống thu gom, xử lý nước thải; tình trạng hồ chứa, bạt chống thấm; vị trí tiếp nhận nước sau xử lý và phương án xử lý động vật chết. Đồng thời, đối chiếu quá trình vận hành thực tế với hồ sơ môi trường của từng cơ sở. Những công trình xuống cấp cần được yêu cầu sửa chữa, khắc phục; trường hợp phát hiện vi phạm phải xử lý theo quy định.

Phát triển chăn nuôi phải song hành với bảo vệ môi trường. Việc nâng cao trách nhiệm của các cơ sở chăn nuôi, tăng cường ứng dụng công nghệ và xử lý chất thải đúng quy định không chỉ góp phần giải quyết nguy cơ ô nhiễm trước mắt mà còn tạo động lực cho công nghệ, thiết bị và dịch vụ môi trường phát triển, từng bước hiện thực hóa mục tiêu phát triển ngành công nghiệp môi trường của tỉnh Gia Lai trong giai đoạn 2025–2030.

Hình ảnh ghi nhận tại một số trang trại chăn nuôi heo, vịt trên địa bàn một số xã của tỉnh Gia Lai

Trại heo tại khu vực xã Ia Boòng, tỉnh Gia Lai cho thấy hệ thống xử lý nước thải của các trang trai này sơ sài, nước thải phân heo được bơm xả vào hố đất không được lót bạt trống thấm tiềm ẩn nguy cơ ô nhiễm mạch nước ngầm, bốc mùi hôi thối ảnh hưởng tới sức khoẻ của người dân

Hai khu vực trang trại tại thôn 7, xã Đăk Pơ, tỉnh Gia Lai không được đầu tư hệ thống xử lý chất thải theo quy định. Nước thải chăn nuôi heo chủ yếu được xả ra các hồ chứa không được lót bạt trống thấm hay hệ thống Biogas, trong quá trình chăn nuôi làm phát tán mùi hôi ảnh hưởng tới những người dân xung quanh

Tại thời điểm ngày 29/08/2026 ghi nhận Khu vực trang trại chăn nuôi của trang trại Gia Lai Fams tại xã Chơ Long, tỉnh Gia Lai thì hệ thống xử lý nước thải không thấy hoạt động, tại khu vực ép phân cho thấy bã phân được để trên nền đất tiềm ẩn nguy cơ ô nhiễm môi trường và bên cạnh trang trại có hồ chưa nước đen ngòm.

Đối với trang trại chăn nuôi vịt của hộ gia đình Bảo Ngọc qua tìm hiểu thì được biết trang trại đang làm thủ tục đăng ký môi trường nhưng chưa được duyệt vì thiếu một số hạng mục cần bổ sung như khu vực chứa chất thải nguy hại. Qua ghi nhận cho thấy tại khu vực xử lý nước thải của trang trại có hồ chứa nước thải không được lót bạt trống thấm, nước thải trong bể này đen ngòm, bốc mùi hôi thối tiềm ẩn nhiều nguy cơ ô nhiễm môi trường.