Quảng Ngãi: Đánh thức ký ức di sản qua những không gian văn hóa đặc sắc

13/11/2026 09:19 Địa phương
Trong khuôn khổ Tuần Văn hóa - Đại đoàn kết toàn dân tộc tỉnh Quảng Ngãi năm 2026, không gian trưng bày tại Bảo tàng Tổng hợp tỉnh sẽ đưa người dân đến gần hơn với những giá trị lịch sử, văn hóa và nghề truyền thống của các cộng đồng dân tộc. Không chỉ là nơi giới thiệu di sản, các hoạt động còn góp phần khơi dậy niềm tự hào, ý thức gìn giữ và trao truyền bản sắc văn hóa qua các thế hệ.
Du lịch Quảng Ngãi kết hợp hài hòa thế mạnh biển đảo và đại ngàn Tây Nguyên Đắk Hà tạo đà tăng tốc từ những kết quả nổi bật
Tuần Văn hóa năm nay có chủ đề “Đoàn kết - Bản sắc - Sáng tạo - Phát triển”, với chuỗi hoạt động cao điểm từ ngày 18 đến 24/11
Tuần Văn hóa năm nay có chủ đề “Đoàn kết - Bản sắc - Sáng tạo - Phát triển”, với chuỗi hoạt động cao điểm từ ngày 18 đến 24/11

Từ những hiện vật đến câu chuyện của vùng đất

Diễn ra từ ngày 18 đến 24/11, không gian trưng bày tại Bảo tàng Tổng hợp tỉnh Quảng Ngãi là một trong những điểm nhấn của Tuần Văn hóa - Đại đoàn kết toàn dân tộc tỉnh Quảng Ngãi năm 2026. Tại đây, người dân có dịp tiếp cận những giá trị di sản tiêu biểu, từ dấu tích lịch sử, hiện vật khảo cổ đến các sản phẩm thủ công và nét sinh hoạt văn hóa đặc trưng của cộng đồng các dân tộc trên địa bàn tỉnh.

Đáng chú ý là chuyên đề “Bí mật từ lòng đất”, giới thiệu các bộ sưu tập hiện vật do những nhà sưu tầm thuộc Hội Di sản Quảng Ngãi đóng góp. Qua từng hiện vật, câu chuyện về lịch sử cư trú, đời sống và quá trình hình thành, phát triển của vùng đất được gợi mở theo cách trực quan, gần gũi. Những tư liệu, dấu tích liên quan đến các con tàu đắm cũng góp phần mở ra góc nhìn về lịch sử giao thương, hoạt động hàng hải và những lớp trầm tích văn hóa gắn với vùng biển Quảng Ngãi.

Không gian bảo tàng còn là nơi giới thiệu những giá trị văn hóa phi vật thể được cộng đồng gìn giữ qua nhiều thế hệ. Nghề rèn truyền thống T’Dra, nghề làm mạch nha, nghề gốm Mỹ Thiện, cách chế biến bánh lá đót, bánh thuẫn hay rượu cần của người Hrê… không đơn thuần là những sản phẩm, món ăn hay kỹ thuật thủ công. Đằng sau mỗi nghề là tri thức dân gian, kinh nghiệm lao động, tập quán sinh hoạt và mối quan hệ gắn bó giữa con người với môi trường tự nhiên.

Những ngành nghề truyền thống được cộng đồng gìn giữ qua nhiều thế hệ
Những ngành nghề truyền thống được cộng đồng gìn giữ qua nhiều thế hệ

Việc tái hiện, giới thiệu các nghề truyền thống trong không gian trưng bày giúp di sản trở nên gần gũi hơn với công chúng, nhất là thế hệ trẻ. Người xem không chỉ quan sát sản phẩm hoàn thiện mà còn có cơ hội tìm hiểu về quy trình chế tác, nguyên liệu, kỹ thuật và những câu chuyện được trao truyền trong cộng đồng.

Cùng với hoạt động trưng bày, các chương trình biểu diễn nghệ thuật dân gian từ ngày 19 đến 24/11 sẽ góp phần tạo nên không gian trải nghiệm sống động. Những làn điệu dân ca, nhạc cụ truyền thống, nghệ thuật Bả trạo, hát sắc bùa và các nghi lễ gắn với đời sống cư dân vùng biển như lễ cầu ngư sẽ tạo nên bức tranh văn hóa đa sắc, phản ánh sự giao thoa giữa đại ngàn và duyên hải.

Tôn vinh di sản, khơi nguồn sáng tạo

Nếu không gian bảo tàng là nơi để người dân tìm hiểu, khám phá chiều sâu di sản thì đêm khai mạc sẽ mở ra một bức tranh tổng thể về bản sắc văn hóa và tinh thần đoàn kết của cộng đồng các dân tộc trên địa bàn tỉnh, với chủ đề nghệ thuật “Quảng Ngãi - Bản hòa ca đại đoàn kết”.

Trong đêm khai mạc Tuần Văn hóa vào ngày 18/11 là nghi thức trao bằng chứng nhận của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đối với ba di sản văn hóa phi vật thể được ghi danh vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Theo đó, ba di sản được vinh danh gồm: Nghề dệt thủ công truyền thống của người Gié-Triêng tại các xã Đăk Môn, Đăk Pék, Đăk Plô và Dục Nông; Lễ cầu mưa của người Hrê tại xã Ba Động; Lễ ăn than (Cha K’ chiah) của người Gié-Triêng tại các xã Đăk Môn, Đăk Plô và Dục Nông.

Nghề dệt của người Gié Triêng được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ghi danh vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia
Nghề dệt của người Gié Triêng được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ghi danh vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia

Việc ba di sản được ghi danh không chỉ là niềm tự hào của các cộng đồng chủ thể mà còn khẳng định giá trị, sức sống của những thực hành văn hóa vẫn đang hiện diện trong đời sống. Từ nghi lễ cầu mưa gắn với quan niệm về thiên nhiên, mùa màng đến nghề dệt thủ công và nghi lễ ăn than, mỗi di sản đều lưu giữ tri thức, tín ngưỡng và bản sắc riêng của cộng đồng.

Cũng trong chương trình khai mạc, tỉnh Quảng Ngãi sẽ phát động Cuộc thi sáng tác biểu trưng (logo) tỉnh và Cuộc thi sáng tác ca khúc về tỉnh Quảng Ngãi. Đây là hoạt động hướng đến việc tìm kiếm những tác phẩm sáng tạo có khả năng khái quát bản sắc văn hóa, con người và khát vọng phát triển của địa phương trong không gian mới, nơi các giá trị văn hóa đại ngàn Tây Nguyên và vùng duyên hải miền Trung cùng hội tụ.

Bên cạnh đó, lễ trao giải Cuộc thi ảnh “Quảng Ngãi hạnh phúc - Happy Quangngai 2026” cũng là dịp nhìn lại những góc nhìn đa dạng về thiên nhiên, văn hóa và con người địa phương.

Theo đó, cuộc thi thu hút hơn 800 tác phẩm của 97 tác giả chuyên và không chuyên; 16 tác phẩm xuất sắc được lựa chọn trao giải. Những bức ảnh không chỉ ghi lại cảnh sắc, nhịp sống mà còn góp phần lan tỏa hình ảnh một Quảng Ngãi giàu bản sắc, nghĩa tình và đang chuyển mình phát triển.

Mỗi bức ảnh là một câu chuyện đẹp về Quảng Ngãi được các tác giả ghi lại (Ảnh: B.T.Trung)
Mỗi bức ảnh là một câu chuyện đẹp về Quảng Ngãi được các tác giả ghi lại (Ảnh: B.T.Trung)

Với chuỗi hoạt động trưng bày, giới thiệu di sản, trình diễn nghệ thuật và tôn vinh các giá trị văn hóa, Tuần Văn hóa không chỉ tạo thêm không gian thưởng thức cho người dân, du khách mà còn đặt di sản vào mối liên hệ với đời sống đương đại.

Khi cộng đồng tiếp tục là chủ thể gìn giữ, thực hành và trao truyền, những giá trị văn hóa truyền thống sẽ có thêm cơ hội được bảo tồn, lan tỏa và trở thành nguồn lực cho phát triển du lịch, văn hóa của tỉnh nhà.

Lê Tới

THÔNG TIN, TUYÊN TRUYỀN - QUẢNG CÁO

Xin chờ trong giây lát...

TRIỂN KHAI CÁC PHƯƠNG TIỆN CƠ GIỚI THỰC HIỆN VỆ SINH MÔI TRƯỜNG, THU GOM, VẬN CHUYỂN CHẤT THẢI RẮN SINH HOẠT

Triển khai các phương tiện cơ giới thực hiện vệ sinh môi trường, thu gom, vận chuyển chất thải rắn sinh hoạt thể hiện ở một số khía cạnh như: 1) Nâng cao hiệu quả và năng suất lao động; 2) Cải thiện chất lượng vệ sinh môi trường; 3) Bảo đảm an toàn và sức khỏe người lao động; 4) Tối ưu hóa chi phí lâu dài; 5) Tăng tính đồng bộ trong hệ thống thu gom – vận chuyển; 6) Góp phần xây dựng đô thị văn minh, hiện đại. Từ đó, mang lại giá trị thiết thực về hiệu quả, chất lượng, an toàn và tính bền vững, là xu hướng tất yếu trong quản lý chất thải hiện đại.

Phiên bản di động