Nhiều nền tảng và hãng xe cùng tham gia

Ngày 26/1/2026, Grab Việt Nam công bố hợp tác với AIZEN – doanh nghiệp công nghệ Hàn Quốc vận hành hệ sinh thái hỗ trợ xe điện tại Đông Nam Á – nhằm cung cấp giải pháp thuê xe máy điện cho đối tác tài xế. Theo đó, tài xế Grab có thể thuê các mẫu xe máy điện VinFast hoặc Dat Bike (xe mới), với mức phí từ 1,5–2,2 triệu đồng mỗi tháng, thời gian thuê linh hoạt.

Ngoài phương tiện, gói thuê xe còn bao gồm các dịch vụ hỗ trợ như bảo dưỡng pin, linh kiện, cứu hộ, thay thế xe hoặc pin khi gặp sự cố. Những chính sách này nhằm hạn chế gián đoạn vận hành – yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến thu nhập của tài xế chạy dịch vụ.

Xe máy sử dụng động cơ đốt trong vẫn là phương tiện chủ đạo của tài xế công nghệ, song đang chịu áp lực chuyển đổi trước yêu cầu giảm phát thải đô thị. (Nguồn ảnh: Quang Định)

Động thái của Grab diễn ra trong bối cảnh các chính sách giảm phát thải tại đô thị đang dần được cụ thể hóa. Hà Nội đã thông qua nghị quyết về vùng phát thải thấp, dự kiến có hiệu lực từ giữa năm 2026, với lộ trình hạn chế và tiến tới cấm xe máy xăng tại khu vực trung tâm. TP HCM cũng đang xây dựng kế hoạch LEZ, trong đó đề xuất hạn chế xe máy không đạt tiêu chuẩn Euro 2 theo khung giờ.

Riêng với các nền tảng gọi xe, Hà Nội đang đề xuất tỷ lệ xe điện đạt 20% vào cuối năm nay, 50% trước năm 2028 và hoàn tất chuyển đổi vào năm 2030.

Grab không phải doanh nghiệp duy nhất triển khai mô hình cho thuê xe điện. Từ giữa năm 2025, be Group đã triển khai các chương trình hỗ trợ tài xế chuyển đổi từ xe xăng sang xe điện thông qua hợp tác với các hãng như VinFast, BYD, GWM và Selex Motors. Theo đó, tài xế có thể thuê ô tô điện với chi phí từ 8 triệu đồng mỗi tháng hoặc mua xe với mức ưu đãi lên tới 100 triệu đồng, kèm các gói vay từ VPBank với hạn mức tới 85% giá trị xe và lãi suất từ 5%/năm.

Song song với các nền tảng công nghệ, nhiều nhà sản xuất xe điện cũng chủ động đưa ra chính sách cho thuê nhằm mở rộng thị trường. Selex Motors áp dụng cơ chế tính phí gồm giá cơ bản và phí theo số km di chuyển thực tế, phù hợp với nhóm khách hàng vận hành cường độ cao. Với quãng đường khoảng 3.000 km mỗi tháng, chi phí thuê xe của Selex gồm hơn 1 triệu đồng tiền cơ bản và gần 1,5 triệu đồng tiền quãng đường.

Honda cũng từng triển khai chính sách cho thuê xe máy điện, song mới chỉ áp dụng với mẫu CUV e – dòng xe cao cấp có giá bán khoảng 65 triệu đồng (kèm hai pin), nên phạm vi tiếp cận còn hạn chế.

Bài toán kinh tế và lợi thế dài hạn

Theo khảo sát do Grab công bố cuối năm 2025, 76% tài xế được hỏi cho rằng chi phí mua xe cao là rào cản lớn nhất khi cân nhắc chuyển sang xe điện. Trên thị trường, một mẫu xe máy điện đủ điều kiện chở người, hàng và di chuyển quãng đường dài thường có giá từ 30–40 triệu đồng, vượt khả năng tích lũy ban đầu của nhiều tài xế.

Tài xế công nghệ sử dụng xe máy điện hoạt động tại khu vực trung tâm Hà Nội, nơi dự kiến áp dụng vùng phát thải thấp từ năm 2026.

Ở góc độ người trực tiếp vận hành, nhiều tài xế công nghệ cho rằng thuê xe điện là giải pháp tình thế trong bối cảnh chính sách môi trường ngày càng siết chặt, song vẫn đi kèm không ít băn khoăn.

Anh Nguyễn Văn Hoàng (tài xế GrabBike, phường Từ Liêm, Hà Nội) cho biết, nếu phải mua xe điện ngay, anh khó xoay xở được nguồn vốn. “Một chiếc xe điện chạy ổn định cũng phải hơn 30 triệu đồng. Thuê xe với chi phí hơn 1,5 triệu đồng mỗi tháng thì dễ tiếp cận hơn, coi như tiền xăng chuyển sang tiền thuê”, anh nói.

Tuy nhiên, theo anh Hoàng, điều tài xế quan tâm không chỉ là chi phí thuê mà còn là khả năng vận hành lâu dài. “Chạy dịch vụ cần pin bền, sạc nhanh, ít hỏng vặt. Nếu xe trục trặc giữa giờ cao điểm mà không có xe thay thì thu nhập giảm ngay”, anh chia sẻ.

Cùng quan điểm, anh Tuấn Hải (tài xế beBike, Hà Nội) cho rằng việc chuyển sang xe điện là xu hướng khó tránh, nhất là khi các khu vực trung tâm chuẩn bị áp dụng vùng phát thải thấp. “Nếu không chuyển thì sau này có thể không còn chỗ chạy. Thuê xe điện giúp tài xế có thời gian làm quen, chưa phải bỏ ra số tiền lớn ngay từ đầu”, Hải nói.

Trong bối cảnh đó, mô hình cho thuê được xem là giải pháp phù hợp cả về kinh tế lẫn môi trường. Theo Viện Nghiên cứu phát triển TP HCM, với quãng đường hoạt động khoảng 100 km mỗi ngày, tài xế xe xăng phải chi 70.000–100.000 đồng tiền nhiên liệu, trong khi xe điện chỉ tốn khoảng 20.000 đồng tiền sạc. Sau khi trừ chi phí, tài xế chạy xe điện có thể tiết kiệm 40.000–60.000 đồng mỗi ngày, tương đương hơn 1 triệu đồng mỗi tháng.

Xe máy điện được các nền tảng gọi xe đưa vào vận hành thông qua mô hình cho thuê, giúp tài xế giảm áp lực chi phí ban đầu khi chuyển đổi phương tiện.

Nếu sử dụng khoản tiết kiệm này để trả góp hoặc chi trả tiền thuê, thời gian hoàn tất sở hữu xe điện dao động từ 24–30 tháng, gần như không cần vốn đầu tư ban đầu.

Tính đến cuối năm 2023, Việt Nam có khoảng 6,3 triệu ô tô và 74 triệu xe máy đang lưu hành. Từ năm 2022, tốc độ chuyển đổi sang phương tiện điện tăng nhanh, với số lượng ô tô điện tăng hơn 28 lần trong bốn năm, đạt khoảng 270.000 xe.

Với các nền tảng gọi xe, cho thuê xe điện được xem là cách nhanh nhất để điện hóa đội phương tiện mà không phải gánh rủi ro đầu tư tài sản lớn. Mô hình này giúp doanh nghiệp kiểm soát chất lượng xe, giảm phát thải trên mỗi cuốc xe và duy trì nguồn cung tài xế khi xe xăng dần bị siết chặt.

Ở chiều ngược lại, các nhà sản xuất xe điện coi đội ngũ tài xế công nghệ là nhóm khách hàng cốt lõi, giúp mở rộng quy mô nhanh và kiểm chứng sản phẩm trong điều kiện vận hành thực tế.

Trong trung hạn, khi các vùng phát thải thấp được triển khai rộng hơn, những doanh nghiệp sớm xây dựng được hệ sinh thái thuê xe, sạc – đổi pin và tài chính đi kèm sẽ có lợi thế rõ rệt. Ngược lại, các đơn vị chậm thích ứng có nguy cơ bị thu hẹp vai trò khi chuyển đổi xanh trở thành yêu cầu bắt buộc tại các đô thị lớn.