Cụ thể, theo thông tin người dân phản ánh, đã nhiều năm nay tại cơ sở giết mổ gia súc mang tên Đồng Tâm Food (đội 1 Đô Lương, xã Hồng Phong, tỉnh Ninh Bình) mỗi ngày có tới vài chục con gia súc các loại bị giết mổ. Mặc dù vị trí cơ sở giết mổ này nằm giữa khu dân cư đông đúc thế nhưng lại tồn tại nhiều dấu hiệu gây mất an toàn môi trưởng, ảnh hưởng tới cuộc sống của người dân.

“Nước thải giết mổ được xả thẳng ra dòng sông sinh hoạt của xã. Tiếng giết mổ giữa đêm đã từ lâu trở thành nỗi ám ảnh của người dân trong khu vực”, nội dung phản ánh nêu.

Để xác minh, phóng viên Tạp chí Công nghiệp môi trường đã trực tiếp mục sở thị tại cơ sở giết mổ này và nhận thấy những thông tin phản ánh trên là hoàn toàn có cơ sở.

Cơ sở giết mổ Đồng Tâm Food.

Cơ sở không đảm bảo điều kiện hoạt động

Trong vai khách hàng có nhu cầu thuê giết mổ gia súc, phóng viên đã có mặt tại cơ sở kinh doanh Đồng Tâm Food. Theo ghi nhận bằng mắt thường, tại đây lúc nào cũng có khoảng 4-5 nhân viên thay nhau xẻ thịt, mời chào khách hàng từ sáng cho tới chiều muộn.

“Mỗi ngày bên em giết khoảng 20-30 con lợn, chưa tính trâu, bò hay dê, bởi những loại này ít người ăn hơn, có khách đặt mới giết. Có từ 9h sáng đến giờ là 1 tiếng, bên em mổ 3 con lợn hết sạch rồi”, một nữ nhân viên giới thiệu.

Theo người này, cơ sở giết mổ Đồng Tâm Food có 2 khung giờ giết mổ mỗi ngày là vào 2h sáng và 15h chiều. Số lượng gia súc được giết mổ sẽ biến động theo ngày.

Lúc nào cũng có từ 5-7 nhân viên luân phiên xẻ thịt, mời chào khách hàng.

Theo ghi nhận, tại cơ sở này có đề biển cấm khách hàng vào khu vực giết mổ gia súc. Phía bên trong khu vực giết mổ, lồng nhốt, trang thiết bị được xếp lộn xộn, khi đến gần, bốc lên mùi hôi thối khó tả.

Khu vực giết mổ được thiết kế quay lưng ra dòng sông Bình Hải I với hàng loạt ống nhựa dẫn nước thải được thiết kế cắm thẳng xuống dòng nước.

Tại buổi làm việc với UBND xã Hồng Phong, ông Hoàng Quang Tuyến – Phó Chủ tịch UBND xã cho biết, nội dung phản ánh về vi phạm của Đồng Tâm Food đã được người dân gửi tới các cơ quan quản lý nhà nước từ gần chục năm nay.

“Những phản ánh liên quan tới cơ sở giết mổ Đồng Tâm Food do ông Nguyễn Văn Điệp làm chủ đã xuất hiện từ trước khi thực hiện tổ chức chính quyền 2 cấp. Thời điểm đó tôi đang là Phó Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn nên cũng đã trực tiếp tiếp cận vụ việc”, ông Tuyến cho biết.

Khu vực giết mổ cấm khách hàng ra vào.

Theo đại diện xã, đây là cơ sở giết mổ từng được Chi cục Chăn nuôi và Thú y tỉnh Nam Định cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện giết mổ. Tuy nhiên, thời điểm hiên tại, giấy chứng nhận này đã hết hạn. Sau khi chuyển đổi cơ chế quản lý, việc cấp phép không còn thuộc thẩm quyền của Chi cục Chăn nuôi và Thú y.

Theo quy định hiện hành, với quy mô của cơ sở Đồng Tâm Phúc, việc quản lý dừng ở mức cam kết bảo vệ môi trường. Trước khi cơ sở được lập cam kết môi trường, chính quyền đã nhiều lần kiểm tra, hướng dẫn việc xây dựng hệ thống giết mổ, thu gom nước thải và thực hiện các yêu cầu về bảo vệ môi trường.

Tuy nhiên, ông Tuyến cũng thừa nhận. với việc cấp xã không có điều kiện, trang thiết bị và thẩm quyền chuyên môn để phân tích chất lượng nước thải đầu ra để chứng minh cơ sở này vi phạm về môi trường. Địa phương đã nhiều lần kiến nghị cấp trên hỗ trợ lấy mẫu, kiểm tra chất lượng nước thải tại các cơ sở giết mổ và các điểm xả thải có nguy cơ gây ô nhiễm nhưng đến nay vẫn chưa được hỗ trợ đầy đủ.

Vì vậy, địa phương chủ yếu áp dụng các biện pháp nhằm hạn chế tiếng ồn, mùi và nguy cơ xả thải trực tiếp ra môi trường.

Bên trong khu vực giết mổ, trang thiết bị được xếp lộn xộn, nhếch nhác.

Tiếp đó, ông Tuyến cung cấp một bản báo cáo của UBND xã Hồng Phong về việc xác minh vi phạm tại cơ sở kinh doanh này. Văn bản nêu rõ: “Đoàn kiểm tra đã tiến hành kiểm tra và có biên bản làm việc với hộ ông Nguyễn Văn Điệp vào ngày 5/9/2025 kết quả kiềm tra như sau:

Hiện trạng cơ sở đã có công trình hầm Bioga với thể tích khoảng 5m3 không đảm bảo đủ điều kiện về môi trường theo quy định.

Khu vực nuôi nhốt, chất thải của lợn được xả thải trực tiếp ra sông Bình Hải I.

Đoàn kiểm tra đã yêu cầu ông Nguyễn Văn Điệp lắp đặt thêm hố Bioga để thu gom, xử lý nước thải, chất thải trước khi xả thải ra môi trường, đồng thời chấp hành tốt vệ sinh trong và ngoài khu vực giết mổ, thường xuyên vệ sinh khử trùng theo quy định, có phương án xử lý, hạn chế tiếng ồn gây ânh hướng đến các hộ xung quanh.

Ngày 15/9/2025 Đoàn kiểm tra đã tiến hành kiểm tra, hộ ông Nguyễn Văn Điệp đã lắp đặt xong các hố Bioga đảm bảo theo yêu cầu của Đoàn (có biên bản làm việc và hình ảnh kèm theo)”.

Dù văn bản báo cáo là thế, tuy nhiên khi trả lời câu hỏi về việc cơ sở đã từng bị xử phạt hay chưa, đại diện xã lại khẳng định cơ sở chưa từng bị xử phạt hành chính.

Bên cạnh đó, ông Tuyến cũng thừa nhận, dù quy mô cơ sở này được phép giết mổ chỉ với tần suất từ 5-7 con gia súc mỗi ngày, tuy nhiên thực tế có thể hơn nhiều. “Tôi cũng đã từng truy số gia súc được giết mổ theo sổ sách. Thực tế rơi vào khoảng hơn 10 con lợn được cơ sở này giết mổ mỗi ngày”, ông Tuyến cho biết thêm.

Hàng loạt ống nhận dẫn nước thải từ cơ sở giết mổ được cắm thẳng xuống dòng sông.

Sẽ yêu cầu cơ sở di dời đến khu vực đủ điều kiện giết mổ

Về giải pháp lâu dài, theo ông Hoàng Quang Tuyến, xã cũng xác định cơ sở này không còn phù hợp để tiếp tục hoạt động tại vị trí hiện nay. Chính quyền đã làm việc với chủ cơ sở, yêu cầu xây dựng lộ trình di dời và giảm công suất nhằm hạn chế tác động môi trường.

Đại diện xã thừa nhận cơ sở nằm sát khu dân cư, gần quốc lộ và việc quản lý còn nhiều khó khăn. Theo ông, đây không phải trường hợp cá biệt mà là tình trạng chung của nhiều cơ sở giết mổ nhỏ lẻ tại khu vực nông thôn.

Ông Tuyến cho biết hiện nay giải pháp chủ yếu là hướng dẫn cơ sở áp dụng các biện pháp giảm thiểu ô nhiễm. Việc đánh giá đạt hay không đạt các quy chuẩn môi trường cần có sự tham gia của các cơ quan chuyên môn cấp trên.

Theo đại diện xã, cơ sở Đồng Tâm Phúc là một trong những cơ sở giết mổ có quy mô lớn nhất trên địa bàn. Đây cũng là cơ sở nhận được nhiều phản ánh nhất liên quan đến môi trường.

“Ngoài cơ sở giết mổ, địa phương còn phải giải quyết nhiều vấn đề khác như các trang trại trong khu dân cư. Trong quá trình điều chỉnh quy hoạch, địa phương đang hướng tới xây dựng các cơ sở giết mổ tập trung, từng bước chấm dứt mô hình giết mổ nhỏ lẻ trong khu dân cư.

Mục tiêu là bảo đảm hài hòa giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường, nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân”, ông Tuyến khẳng định.