(Bãi rác thại tại xã Ia Sao được đổ đống và bị đốt cháy gây ra mùi hôi và khói bay mù mịt).

Tại khu vực bãi rác tại xã Ia Sao, tỉnh Gia Lai do Ban Quản lý phường Ayun Pa quản lý, nhiều đống rác được đốt ngoài trời, tạo nên những cột khói lớn bao trùm khu vực.

Đây là điểm tập kết rác thải sinh hoạt được thu gom từ phường Ayun Pa, xã Ia Sao và xã Ia Rbol.Mỗi ngày, lượng rác được vận chuyển về bãi khá lớn. Tuy nhiên, thay vì được xử lý bằng các phương pháp phù hợp với quy định về bảo vệ môi trường, việc đốt rác tại đây vẫn diễn ra, tiềm ẩn nhiều nguy cơ đối với môi trường và sức khỏe cộng đồng.

Đặc biệt, vào những ngày nắng nóng hoặc có gió lớn, khói từ bãi rác phát tán trên diện rộng, gây mùi khét khó chịu, ảnh hưởng đến sinh hoạt của người dân và làm giảm chất lượng không khí khu vực.

Ông Đỗ Xuân Dũng - Giám đốc Ban Quản lý phường Ayun Pa - cho biết: "Quy trình xử lý rác thải là thu gom rác thải rồi tập kết về bãi rác thải sau đó định kỳ ủi nó vào, rồi định kỳ khử mùi và chôn lấp còn tình trạng đốt rác là không được đốt. Nguyên nhân đốt rác là do mấy người lượm ve chai họ đốt".

(Khói bụi từ khu vực bãi rác bao trùm cả khu vực).

(Người dân phải chịu cảnh khói, mùi hôi mỗi khi di chuyển qua khu vực bãi rác này).

Ban quản lý phường Ayun Pa gặp khó trong nguồn vốn đầu tư và vận hành cho hệ thống xử lý rác thải sinh hoạt.

Ông Đỗ Xuân Dũng - Giám đốc Ban Quản lý phường Ayun Pa - cho biết: "Tới thời điểm hiện tại Ban quản lý chỉ thực hiện thu gom thôi chứ còn nguồn kinh phí từ các xã thì chưa có con số cụ thể. Mấy năm trước thì còn có dự toán, còn mấy năm nay dự toán cái định mức cũng hết hạn. vừa rồi tỉnh cũng đang chỉ đạo làm cái giá tối đa và cũng chưa được phê duyệt nên chỗ đó cũng đang bị kẹt. hiện tại mình lo được cái gì mình lo thôi cũng chưa có cụ thể là bao nhiêu cả. Hiện tại bây giờ Ban quản lý chỉ làm trước thôi còn sau này dự toán mình làm những công việc cụ thể nào thì mình gửi lên tỉnh, lên sở nông nghiệp xem xét những việc mình làm trên đó họ thống nhất thôi. Năm nay thực sự là khó khăn".

Ông Dũng cũng cho biết thêm: "Hàng năm nguồi kinh phí được bố trí để xử lý rác thải thì dựa trên khối lượng của rác thải để lấy kinh phí xử lý rác thải. Hiện nay đối với hoá chất phun khử trùng, khử mùi thì được Chi cục bảo vệ môi trường tỉnh cho mình xuống mình phun thôi. Còn nguồn kinh phí mình chỉ lấy để mình ủi mình dồn lại".

Việc đốt rác thải sinh hoạt mang lại lợi ích trước mắt là làm giảm nhanh khối lượng rác, góp phần giảm áp lực cho bãi chôn lấp trong điều kiện hạ tầng xử lý còn hạn chế. Tuy nhiên, quá trình đốt rác ngoài trời phát sinh khói bụi, mùi hôi và nhiều chất ô nhiễm, gây ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng môi trường không khí, tiềm ẩn nguy cơ ô nhiễm đất, nguồn nước và tác động tiêu cực đến sức khỏe cộng đồng, đặc biệt là trẻ em, người cao tuổi và những người mắc các bệnh về đường hô hấp.

Cần giải pháp xử lý đồng bộ và bền vững

Ông Đỗ Xuân Dũng - Giám đốc Ban Quản lý phường Ayun Pa - cho biết: "Đốt thì đốt vậy thôi chứ nó còn cái mùi, thì mình tiến hành mình phun hoá chất khử mùi hôi. Thời gian tới thì xã, phường cũng cố gắng nhắc và tuyên truyền cho những người cho người dân và cắm biển cấm đốt rác tại khu vực bãi rác thôi chứ do nguồn kinh phí hiện tại thì không có đủ.".

Thực trạng trên cho thấy công tác xử lý rác thải sinh hoạt tại bãi rác xã Ia Sao, tỉnh Gia Lai vẫn còn nhiều bất cập. Trong bối cảnh lượng rác phát sinh ngày càng gia tăng, việc tiếp tục để xảy ra tình trạng đốt rác tại bãi rác không còn phù hợp với yêu cầu bảo vệ môi trường và phát triển bền vững.

Để khắc phục tình trạng này, các cơ quan chức năng cần rà soát toàn bộ quy trình thu gom, vận chuyển và xử lý rác tại khu vực bãi rác do Ban Quản lý phường Ayun Pa quản lý; chấm dứt việc đốt rác tự phát, đồng thời đầu tư các giải pháp xử lý phù hợp với quy chuẩn kỹ thuật về môi trường.

Bên cạnh đó, cần tăng cường phân loại rác tại nguồn, giảm lượng rác phải chôn lấp hoặc đốt, khuyến khích tái chế, tái sử dụng chất thải và từng bước áp dụng công nghệ xử lý hiện đại nhằm giảm thiểu tác động đến môi trường.

Việc nâng cao nhận thức của người dân, cùng với sự quyết liệt của chính quyền địa phương và đơn vị quản lý bãi rác, sẽ là yếu tố quan trọng để xây dựng một hệ thống quản lý chất thải sinh hoạt hiệu quả, góp phần bảo vệ môi trường sống, sức khỏe cộng đồng và hướng tới mục tiêu phát triển xanh, bền vững của tỉnh Gia Lai.