Những năm qua, ngành chăn nuôi tỉnh Đắk Lắk phát triển mạnh, đóng góp quan trọng vào tăng trưởng kinh tế, tạo việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân. Cùng với phương thức chăn nuôi truyền thống, nhiều trang trại quy mô công nghiệp được hình thành, góp phần nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm và thúc đẩy quá trình tổ chức lại sản xuất theo hướng hàng hóa.

Tuy nhiên, tốc độ phát triển của các cơ sở chăn nuôi gia súc, gia cầm cũng tạo ra áp lực ngày càng lớn đối với công tác quản lý tài nguyên và bảo vệ môi trường. Lượng chất thải rắn, nước thải và khí phát sinh trong quá trình chăn nuôi nếu không được thu gom, xử lý đúng quy trình có thể gây ô nhiễm nguồn nước, đất, không khí, ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng và chất lượng sống của người dân khu vực lân cận.

Thực tế, một số cơ sở chăn nuôi chưa đầu tư đầy đủ hạ tầng kỹ thuật bảo vệ môi trường trước khi đi vào hoạt động; tình trạng xả nước thải chưa qua xử lý hoặc xử lý không đạt quy chuẩn ra môi trường vẫn còn xảy ra. Mùi hôi phát sinh từ chuồng trại, khu lưu chứa chất thải cũng gây ảnh hưởng đến khu dân cư, tiềm ẩn nguy cơ phát sinh khiếu nại và mất ổn định tại địa phương.

Trước thực trạng này, UBND tỉnh Đắk Lắk yêu cầu các sở, ban, ngành và UBND các xã, phường tập trung triển khai các nhiệm vụ trọng tâm nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về bảo vệ môi trường trong hoạt động chăn nuôi. Việc triển khai chỉ thị đồng thời phải bảo đảm phù hợp với mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp và quy định về phân cấp thẩm quyền hiện hành.

Mục tiêu đặt ra không chỉ là phát hiện, xử lý các hành vi gây ô nhiễm mà còn tăng cường phòng ngừa từ đầu, yêu cầu các cơ sở thực hiện đầy đủ nghĩa vụ môi trường trong suốt quá trình hoạt động. Qua đó, từng bước đưa hoạt động chăn nuôi phát triển theo hướng có trách nhiệm, hài hòa giữa hiệu quả kinh tế và yêu cầu bảo vệ môi trường.

Theo chỉ thị, Sở Nông nghiệp và Môi trường giữ vai trò chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan tăng cường kiểm tra việc chấp hành pháp luật về đất đai, tài nguyên nước và bảo vệ môi trường đối với các trang trại chăn nuôi tập trung.

Cơ quan chuyên môn có trách nhiệm hướng dẫn, thẩm định hồ sơ môi trường theo thẩm quyền; tổ chức kiểm tra định kỳ, đột xuất và xử lý nghiêm các cơ sở xả nước thải không đạt quy chuẩn. Đối với những cơ sở không đáp ứng yêu cầu bảo vệ môi trường, cơ quan chức năng sẽ kiến nghị thu hồi giấy chứng nhận đủ điều kiện chăn nuôi theo quy định.

Bên cạnh công tác thanh tra, kiểm tra, việc nâng cao nhận thức và năng lực ứng dụng khoa học, công nghệ trong chăn nuôi cũng được chú trọng. Sở Nông nghiệp và Môi trường sẽ đẩy mạnh tập huấn, hướng dẫn các tổ chức, cá nhân áp dụng mô hình chăn nuôi an toàn sinh học, chăn nuôi tuần hoàn và công nghệ cao. Đây được xem là giải pháp quan trọng nhằm giảm thiểu chất thải phát sinh, hạn chế nguy cơ dịch bệnh và nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên.

Đối với UBND các xã, phường, tỉnh yêu cầu tổ chức rà soát, thống kê các cơ sở chăn nuôi quy mô hộ gia đình và trang trại thuộc thẩm quyền quản lý. Kết quả phải được báo cáo UBND tỉnh, thông qua Sở Nông nghiệp và Môi trường, trước ngày 15/12/2026.

Trên cơ sở rà soát, các địa phương cần đề xuất phương án và lộ trình di dời đối với những cơ sở chăn nuôi không phù hợp quy hoạch hoặc nằm trong khu vực không được phép chăn nuôi. Các trường hợp gây ô nhiễm kéo dài, không khắc phục vi phạm phải được yêu cầu chấm dứt hoạt động theo quy định.

Một nhiệm vụ đáng chú ý khác là thiết lập đường dây nóng tiếp nhận phản ánh của người dân về tình trạng ô nhiễm, mùi hôi và xả thải từ các trang trại. Cơ chế này góp phần tăng cường giám sát tại cơ sở, kịp thời phát hiện những bất cập trong quá trình vận hành và nâng cao trách nhiệm của chính quyền địa phương.

Các hộ chăn nuôi cần chủ động áp dụng các biện pháp giảm thiểu mùi hôi và nước thải đúng quy định

Công an tỉnh được giao nhiệm vụ nắm tình hình, chủ động phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường trong chăn nuôi, nhất là hành vi xả nước thải chưa qua xử lý hoặc không đạt quy chuẩn. Đồng thời, lực lượng công an phối hợp thẩm định các dự án chăn nuôi quy mô lớn và kiểm tra đột xuất những trang trại có nguy cơ gây ô nhiễm.

Sở Xây dựng, Sở Tài chính và Sở Khoa học và Công nghệ căn cứ chức năng, nhiệm vụ được giao để phối hợp hướng dẫn quy hoạch, tham mưu bố trí kinh phí phục vụ công tác kiểm tra, giám sát, quan trắc môi trường; thúc đẩy nghiên cứu, ứng dụng và chuyển giao các công nghệ xử lý chất thải chăn nuôi tiên tiến.

Cùng với trách nhiệm của cơ quan quản lý, UBND tỉnh Đắk Lắk yêu cầu các tổ chức, cá nhân và doanh nghiệp chăn nuôi nghiêm túc chấp hành quy định pháp luật về đầu tư, đất đai, chăn nuôi và bảo vệ môi trường. Các cơ sở phải vận hành thường xuyên, đúng quy trình các công trình xử lý chất thải; sử dụng chế phẩm sinh học để giảm thiểu mùi hôi và thực hiện đầy đủ chế độ quan trắc môi trường theo quy định.

Đáng chú ý, định hướng chăn nuôi tuần hoàn và tái sử dụng chất thải làm phân bón hữu cơ được xác định là một trong những giải pháp góp phần giảm áp lực môi trường, nâng cao hiệu quả kinh tế. Thay vì chỉ xem chất thải là yếu tố cần xử lý, các cơ sở có thể nghiên cứu tận dụng nguồn phụ phẩm phù hợp để tạo ra sản phẩm phục vụ trồng trọt, cải thiện chất lượng đất và giảm nhu cầu sử dụng một phần phân bón hóa học.

Để thực hiện hiệu quả mô hình này, việc thu gom, phân loại và xử lý chất thải phải được tổ chức đồng bộ, bảo đảm các yêu cầu kỹ thuật và an toàn sinh học. Nước thải sau xử lý chỉ được thải ra môi trường khi đáp ứng quy chuẩn áp dụng; chất thải rắn và các sản phẩm sau xử lý phải được quản lý, sử dụng đúng quy định, tránh phát sinh ô nhiễm thứ cấp.

Đối với những trang trại quy mô lớn, đầu tư công nghệ xử lý phù hợp ngay từ giai đoạn xây dựng có ý nghĩa quyết định. Hệ thống thu gom nước thải, khu lưu chứa chất thải, giải pháp kiểm soát mùi và công tác quan trắc cần được xem là bộ phận thiết yếu của hạ tầng sản xuất, thay vì chỉ thực hiện để đáp ứng yêu cầu thủ tục.

UBND tỉnh nhấn mạnh, các tổ chức, cá nhân và doanh nghiệp chăn nuôi phải chịu trách nhiệm toàn diện trước pháp luật nếu để xảy ra sự cố môi trường hoặc gây ô nhiễm. Thủ trưởng các sở, ban, ngành và Chủ tịch UBND các xã, phường có trách nhiệm định kỳ trước ngày 15/12 hằng năm báo cáo kết quả thực hiện về UBND tỉnh, thông qua Sở Nông nghiệp và Môi trường để tổng hợp.

Việc tăng cường quản lý môi trường trong hoạt động chăn nuôi là yêu cầu cần thiết để Đắk Lắk kiểm soát những tác động tiêu cực từ quá trình phát triển sản xuất. Khi trách nhiệm quản lý được phân định rõ, công tác giám sát được thực hiện thường xuyên và doanh nghiệp chủ động đầu tư công nghệ xử lý chất thải, ngành chăn nuôi sẽ có điều kiện phát triển ổn định hơn, từng bước chuyển sang mô hình xanh, an toàn và bền vững.