Tham dự Hội thảo có TS. Phạm Hồng Quất - Viện trưởng Viện Đổi mới, sáng tạo Quốc gia; GS.TS. Bùi Minh Trung - Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển kinh tế - xã hội; PGS.TS. Nguyễn Đình Thọ - Phó Viện trưởng Viện Chiến lược, Chính sách nông nghiệp và môi trường, kiêm Tổng Biên tập Tạp chí Môi trường; TS. Nguyễn Gia Thọ - Phó Tổng Biên tập Tạp chí Môi trường và đại diện các đơn vị phối hợp cùng các đại biểu đến từ các đơn vị, tổ chức, doanh nghiệp…

Phát biểu khai mạc Hội thảo, GS.TS. Bùi Minh Trung - Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển kinh tế - xã hội cho biết: “Thế giới đang bước vào một giai đoạn chuyển đổi sâu sắc, nơi phát triển bền vững, chuyển đổi xanh và chuyển đổi số không còn là lựa chọn, mà đã trở thành yêu cầu tất yếu đối với mọi nền kinh tế, mọi quốc gia và từng doanh nghiệp. Trong bối cảnh đó, ESG - Môi trường, Xã hội và Quản trị đã và đang trở thành một chuẩn mực phát triển mới, phản ánh năng lực cạnh tranh dài hạn, khả năng chống chịu rủi ro và trách nhiệm của doanh nghiệp đối với xã hội và các thế hệ tương lai.

Đối với Việt Nam, việc thực hành ESG gắn với đổi mới sáng tạo và chuyển đổi xanh không chỉ nhằm đáp ứng các cam kết quốc tế, mà còn là cơ hội để nâng cao chất lượng tăng trưởng; thu hút dòng vốn đầu tư bền vững; gia tăng vị thế của doanh nghiệp Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu và hướng tới một nền kinh tế phát triển hài hòa giữa hiệu quả kinh tế - tiến bộ xã hội, bảo vệ môi trường.

Hội thảo được tổ chức nhằm tạo ra một không gian đối thoại đa chiều, nơi các cơ quan quản lý nhà nước, các nhà khoa học, chuyên gia, tổ chức quốc tế và cộng đồng doanh nghiệp cùng chia sẻ những xu hướng mới về ESG và chuyển đổi xanh trong kỷ nguyên số, chìa khóa để doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu”.

Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển kinh tế - xã hội GS.TS. Bùi Minh Trung phát biểu khai mạc Hội thảo

Nhấn mạnh về vai trò của đổi mới sáng tạo trong việc cung cấp các công cụ và giải pháp kỹ thuật giúp doanh nghiệp thực thi ESG, Viện trưởng Viện Đổi mới, sáng tạo Quốc gia TS. Phạm Hồng Quất cho biết, không chỉ khơi thông dòng vốn, ESG còn là tấm 'hộ chiếu' xuất khẩu quyền năng, giúp hàng hóa vượt qua các rào cản kỹ thuật phi thuế quan khắt khe để thâm nhập sâu vào các thị trường quốc tế khó tính. Bên cạnh đó, ESG thúc đẩy tối ưu hóa vận hành thông qua mô hình kinh tế tuần hoàn, từ đó giảm thiểu đáng kể chi phí nguyên liệu và năng lượng. Doanh nghiệp còn có cơ hội tạo ra nguồn thu mới bằng cách tham gia vào thị trường tín chỉ các-bon. Đồng thời, thu hút nhân tài chất lượng cao, tạo môi trường thuận lợi thúc đẩy đổi mới sáng tạo và cải tiến công nghệ.

TS. Phạm Hồng Quất, Viện trưởng Viện Đổi mới, sáng tạo Quốc gia nhấn mạnh về vai trò của đổi mới sáng tạo trong việc cung cấp các công cụ và giải pháp kỹ thuật giúp doanh nghiệp thực thi ESG

Chia sẻ về lợi ích vượt trội của doanh nghiệp khi thực hành ESG, Phó Viện trưởng Viện Chiến lược, Chính sách nông nghiệp và môi trường, kiêm Tổng Biên tập Tạp chí Môi trường PGS.TS. Nguyễn Đình Thọ cho biết, các khuôn khổ quốc tế về khí hậu trong nhiều thập kỷ qua đã liên tục được hoàn thiện, phản ánh xu hướng mở rộng trách nhiệm hành động của các quốc gia. Tuy nhiên, cam kết ở cấp quốc gia chỉ có thể được hiện thực hóa khi được “truyền dẫn” xuống nền kinh tế thông qua những thay đổi thực chất trong mô hình sản xuất, quản trị và sử dụng nguồn lực của doanh nghiệp.

Việt Nam tham gia đầy đủ vào tiến trình này thông qua các cam kết khí hậu và cập nhật theo khuôn khổ quốc tế. Để chuyển hóa các cam kết đó thành kết quả cụ thể cần huy động nguồn lực lớn. Đây là lý do tài chính xanh và các chuẩn mực ESG ngày càng trở thành công cụ then chốt trong quá trình chuyển đổi sang mô hình tăng trưởng bền vững. Ở góc độ thị trường, ESG đang dần trở thành “ngôn ngữ chung” trong thương mại và đầu tư quốc tế. ESG hiện đã trở thành tiêu chuẩn mang tính toàn cầu, đặc biệt sau khi Liên minh châu Âu ban hành các quy định như CSRD (Báo cáo bền vững doanh nghiệp) và CSDDD (Thẩm định trách nhiệm chuỗi cung ứng). Các quy định này tạo ra áp lực rất rõ ràng đối các doanh nghiệp của Việt Nam. Các Hiệp định thương mại tự do thế hệ mới mà Việt Nam tham gia đều đặt ra hai yêu cầu mang tính cấp thiết là phát triển bền vững gắn với bảo vệ môi trường và phát triển bao trùm, trong đó, gồm việc thực hành các tiêu chuẩn xã hội, bảo đảm điều kiện làm việc cho người lao động. Để đáp ứng các yêu cầu này, doanh nghiệp buộc phải tuân thủ đồng bộ các bộ tiêu chuẩn ESG quốc tế, phổ biến là GRI (Sáng kiến Báo cáo Toàn cầu), thực hiện đầy đủ việc báo cáo và truy xuất nguồn gốc trên toàn bộ chuỗi cung ứng…

Phó Viện trưởng Viện Chiến lược, Chính sách nông nghiệp và môi trường, kiêm Tổng Biên tập Tạp chí Môi trường PGS.TS. Nguyễn Đình Thọ chia sẻ về lợi ích vượt trội của doanh nghiệp khi thực hành ESG

Thảo luận về cơ hội hợp tác đổi mới sáng tạo, ESG, chuyển đổi kép xanh và số với Việt Nam, Chủ tịch, Giám đốc điều hành ESGI Jaime Amoedo Lucas cho biết, hiện một số quốc gia đã dùng song sinh kỹ thuật số như công cụ hỗ trợ quy hoạch và vận hành. Singapore xây dựng mô hình song sinh ở cấp quốc gia để mô phỏng tác động của quy hoạch đô thị, hạ tầng và rủi ro khí hậu dựa trên dữ liệu. Phần Lan ứng dụng trong quy hoạch năng lượng đô thị nhằm tránh những lựa chọn kém hiệu quả kéo dài nhiều năm. Ở lĩnh vực cảng biển, nhiều trung tâm logistics lớn sử dụng công cụ số để theo dõi vận hành theo thời gian thực, qua đó tối ưu điều phối, giảm nhiên liệu tiêu thụ và kiểm soát phát thải. Đặt trong bối cảnh Việt Nam, tiềm năng ứng dụng song sinh kỹ thuật số xanh là rất lớn, từ khu công nghiệp, sản xuất - xuất khẩu, cảng biển - logistics, đến đô thị và hệ thống năng lượng. Khi dữ liệu vận hành được đo lường và xác minh theo thời gian thực, doanh nghiệp và nhà đầu tư có thể đánh giá hiệu quả, chi phí và phát thải dựa trên bằng chứng, thay vì giả định hay báo cáo mang tính hồi cứu. Tuy nhiên, rủi ro sẽ phát sinh nếu song sinh kỹ thuật số chỉ được coi là một phần mềm đơn lẻ. Để triển khai hiệu quả, cần có quản trị dữ liệu rõ ràng, đo lường và xác minh ngay từ đầu, bảo đảm an ninh mạng cho các hệ thống hạ tầng trọng yếu, đồng thời phát triển đội ngũ nhân lực có khả năng kết nối kiến thức về dữ liệu, vận hành và phát triển bền vững.

Tại Hội thảo, các bài trình bày về đề xuất mô hình vườn ươm công nghệ mới; Thực hiện quản lý khí nhà kính và báo cáo thực hành ESG tài chính xanh và chính sách hỗ trợ doanh nghiệp thực hiện ESG… đã cung cấp một bức tranh toàn diện về xu hướng ESG, tài chính xanh, chuyển đổi số, quản lý phát thải và phát triển bền vững tại Việt Nam, đồng thời làm rõ vai trò trung tâm của đổi mới sáng tạo trong quá trình chuyển đổi mô hình tăng trưởng.

Tiếp theo Chương trình, Ban Tổ chức phát động Chương trình Giải thưởng ESG Việt Nam - Vietnam ESG Allocate 2026. Giải thưởng ESG Việt Nam là sáng kiến chiến lược, nơi doanh nghiệp không chỉ được tôn vinh, mà còn được huấn luyện, kết nối và đồng hành để từng bước tích hợp tiêu chuẩn ESG theo chuẩn mực quốc tế một cách toàn diện, hướng tới sự phát triển bền vững và thịnh vượng.

Mục tiêu Giải thưởng nhằm tạo môi trường thúc đẩy tinh thần doanh nghiệp chuyển đổi áp dụng tiêu chuẩn ESG vào chiến lược kinh doanh, hướng tới mô hình kinh doanh bền vững; trang bị kiến thức chuyên sâu về ESG, kinh doanh bền vững cho các doanh nghiệp Việt Nam; tôn vinh những mô hình triển khai tốt để lan tỏa chia sẻ kinh nghiệm cho các doanh nghiệp khác; kết nối cung cầu tạo ra không gian để các đơn vị cung cấp và đơn vị có nhu cầu về các giải pháp xanh được kết nối và hợp tác.

Các đại biểu tham dự Hội thảo