Truyền thông PCTHTL trong trường học.

Nicotine và các sản phẩm thuốc lá gây nghiện mang đến mối nguy hiểm tiềm tàng cho sức khỏe, nhưng chúng luôn được các tập đoàn này tìm cách khiến mọi người sử dụng. Cần nhấn mạnh rằng không có bất kỳ sản phẩm thuốc lá nào là an toàn cho sức khỏe, dù là thuốc lào, xì gà, thuốc lá nung nóng, thuốc lá điện tử, thuốc lá tự cuốn, thuốc lá tẩu hay các sản phẩm thuốc lá không khói. Thuốc lá, thuốc lá mới cực kỳ có hại, thậm chí gây tử vong cho cả người hút và những người thường xuyên tiếp xúc với khói thuốc thụ động. Đặc biệt, đối với trẻ em và thanh thiếu niên, những sản phẩm này có thể gây suy yếu nghiêm trọng sự phát triển não bộ.

Tại Việt Nam, tỷ lệ sử dụng thuốc lá điếu của nam giới trưởng thành tuy có giảm nhưng vẫn còn ở mức cao (41,1% - điều tra STEPS - WHO 2021). Đối với thuốc lá điện tử, tỷ lệ sử dụng thuốc lá điện tử ở người trưởng thành từ 15 tuổi trở lên năm 2015 là 0,2% (GATS 2015) và năm 2020 là 3,6% (PGATS 2020).

Thực trạng sử dụng thuốc lá điện tử tại TP. Hồ Chí Minh

Theo số liệu từ Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật TP. Hồ Chí Minh (HCDC), kết quả khảo sát năm 2024 cho thấy tỷ lệ người trưởng thành từ 15 tuổi trở lên đang hút thuốc là 19%, trong đó tỷ lệ ở nam giới (36,1%) cao hơn so với nữ giới (2%). Riêng với thuốc lá điện tử, tỷ lệ hút thuốc lá chung là 1,4%, trong đó nam giới chiếm 2,3% và nữ giới 0,6%. Ngoài ra, nghiên cứu còn cho thấy mức độ phơi nhiễm với khói thuốc lá tại nhà và tại nơi làm việc vẫn còn cao, với tỷ lệ lần lượt là 47,6% và 32,2%. Đặc biệt, đối với các địa điểm công cộng như nhà hàng, quán cafe và bar/vũ trường, mức độ phơi nhiễm với khói thuốc lá ở mức rất cao, lần lượt là 67,8%, 52,9% và 58,8%. Những con số này là lời nhắc nhở rõ ràng về tầm quan trọng của việc tăng cường các biện pháp phòng chống tác hại thuốc lá, đặc biệt là trong bối cảnh các sản phẩm thuốc lá mới đang ngày càng trở nên phổ biến, nhắm vào giới trẻ.

Tăng cường công tác kiểm tra và xử lý

Trước sự lan rộng của thuốc lá điện tử, các cơ quan chức năng TP. Hồ Chí Minh đã tăng cường công tác kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm. Theo Cục Quản lý thị trường TP. HCM, trong 5 tháng đầu năm 2024, lực lượng chức năng đã kiểm tra và xử lý 19 vụ vi phạm liên quan đến kinh doanh, buôn bán và tàng trữ thuốc lá điện tử trái phép.

Cụ thể, các lực lượng đã tạm giữ hơn 15.541 đơn vị sản phẩm bao gồm thân máy, tinh dầu, phụ kiện, với tổng trị giá vi phạm lên tới hơn 5,2 tỷ đồng, và xử phạt vi phạm hành chính với tổng số tiền gần 347 triệu đồng. Hầu hết các sản phẩm bị thu giữ không rõ nguồn gốc xuất xứ, không được kiểm định chất lượng, và phần lớn được rao bán công khai trên mạng xã hội, sàn thương mại điện tử hoặc phát tán trong các hội nhóm học sinh – sinh viên.

Ngoài xử lý hành chính, TP. HCM còn tăng cường phối hợp giữa lực lượng quản lý thị trường, công an, thanh niên và ngành giáo dục để đẩy mạnh công tác tuyên truyền phòng, chống thuốc lá điện tử trong học đường. Nhiều buổi truyền thông lưu động đã được tổ chức tại các trường học, khu dân cư với sự tham gia của hàng trăm học sinh, phụ huynh và giáo viên.