Đà Nẵng “giữ xanh” đô thị – Bài 2: Đưa công nghệ vào từng tuyến rác

Hệ thống quản lý thông minh giúp đơn vị vệ sinh môi trường giám sát thời gian, tuyến đường và khối lượng thu gom của từng phương tiện

Từ thu gom thủ công đến vận hành cơ giới

Tại khu vực Tây Bắc thành phố (gồm các phường Hòa Khánh, Liên Chiểu, Hải Vân), công tác vệ sinh đô thị đang bước vào quá trình hiện đại hóa từ cơ giới hóa đến số hóa, nhằm đáp ứng yêu cầu quản lý của một đô thị mở rộng sau sáp nhập và giảm dần sự phụ thuộc vào phương thức thủ công truyền thống.

Các phường Hòa Khánh, Liên Chiểu và Hải Vân là địa bàn tập trung nhiều khu công nghiệp, nhà trọ công nhân và các dự án đô thị mới. Khối lượng rác sinh hoạt phát sinh lớn, trong khi nhiều tuyến kiệt hẻm nhỏ dưới 3,5 m vẫn chưa thể đưa xe cơ giới vào thu gom trực tiếp, tạo ra áp lực không nhỏ cho công tác tổ chức thu gom và vận hành phương tiện.

Ông Ngô Lê Quảng, Công ty TNHH MTV Môi trường Đô thị Hà Nội – Chi nhánh Miền Trung (Urenco 15) cho biết, đơn vị đang từng bước chuyển sang thu gom cơ giới khép kín, giảm dần hình thức thu gom bằng xe ba gác thủ công ở những khu vực đủ điều kiện hạ tầng.

Urenco 15 chủ động bố trí nhân lực, phương tiện tăng cường công tác thu gom, quét dọn các tuyến đường đảm bảo vệ sinh môi trường

Công ty cũng đã nâng cấp đồng bộ dàn phương tiện cơ giới. Ngay trong tháng 6 và tháng 7/2026, Urenco 15 đã bổ sung 4 xe cuốn ép rác trọng tải 4,7 tấn đời mới thay thế dần các dòng xe 3 tấn trước đây, đồng thời đưa vào sử dụng 1 xe quét rửa đường hiện đại đa chức năng nhằm tăng hiệu quả quét rửa cơ giới và giảm lao động thủ công.

Trong quý III/2026, Urenco 15 đã bổ sung 4 xe cuốn ép rác trọng tải 4,7 tấn đời mới thay thế dần các dòng xe 3 tấn trước đây

Sự thay đổi này không chỉ giúp nâng năng suất lao động mà còn góp phần giảm rơi vãi rác, hạn chế mùi phát tán và bảo đảm an toàn giao thông so với hình thức thu gom thủ công bằng xe kéo trước đây.

Xe ép rác chuyên dụng hoạt động trên các tuyến đường chính tại khu vực Hòa Khánh, Liên Chiểu, Hải Vân, góp phần giảm thu gom thủ công và hạn chế rơi vãi rác thải

Dù vậy, lực lượng thủ công vẫn giữ vai trò không thể thay thế tại các kiệt hẻm nhỏ. Hằng ngày, bố trí 8 xe cuốn ép rác chuyên dụng và 1 xe quét hút phục vụ duy trì vệ sinh đường phố, cùng 29 công nhân xe ba gác len lỏi vào từng kiệt hẻm sâu, đảm bảo thu gom 100% rác sinh hoạt cho hộ gia đình với tần suất tối thiểu 01 lần/ngày.

Ông Ngô Lê Quảng cho biết: “Mục tiêu của chúng tôi không phải là thay thế hoàn toàn lao động thủ công ngay lập tức, mà là cơ giới hóa ở những nơi đủ điều kiện để giảm áp lực cho công nhân, nâng chất lượng vệ sinh và hạn chế rơi vãi, phát tán mùi trong quá trình thu gom”.

GPS, camera và dữ liệu số đi vào từng tuyến rác

Trên màn hình tại Trung tâm quản lý, điều hành tập trung của Urenco 15, lộ trình thu gom được cập nhật theo thời gian thực; khối lượng rác thu gom; tần suất thu gom tại từng khu vực được thể hiện thông qua việc ứng dụng phần mềm quản lý, điều hành và giám sát chất lượng vệ sinh môi trường.

Theo đó, hệ thống này được tích hợp camera và thiết bị định vị GPS trên phương tiện thu gom chuyên dụng, đảm bảo chất lượng truyền dẫn liên tục, sắc nét.

Lộ trình các xe thu gom rác được theo dõi theo thời gian thực thông qua hệ thống GPS và phần mềm điều hành tập trung của Urenco 15

Theo đại diện Urenco 15, ứng dụng công nghệ quản lý thông minh giúp nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải đô thị, tối ưu hóa chi phí và thời gian, đồng thời tăng tính minh bạch trong công tác thu gom và quản lý chất lượng dịch vụ.

Không dừng ở phương tiện cơ giới, trong quý III/2026, Urenco 15 tiếp tục triển khai thiết bị GPS cho công nhân thu gom thủ công và công nhân duy trì vệ sinh. Khi đó, hoạt động của lực lượng hiện trường sẽ được số hóa gần như toàn bộ, tạo cơ sở để kiểm tra chất lượng công việc theo thời gian thực và xử lý nhanh các phản ánh của người dân.

Hiệu quả của công tác vệ sinh môi trường tại Đà Nẵng không thể thiếu đi sự phối hợp của hệ thống chính quyền cơ sở. Việc UBND các phường Hòa Khánh, Liên Chiểu, Hải Vân phối hợp cùng Urenco 15 triển khai tổng dọn các điểm đen rác thải, lắp đặt camera giám sát và bàn giao cho Công An Phường quản lý, xử phạt; hay việc duy trì kênh tương tác xử lý phản ánh trên tổng đài 1022 trong vòng 12 giờ giúp giảm rõ rệt các hành vi đổ rác sai quy định.

Urenco 15 phối hợp thường xuyên với các phường tổ chức ra quân dọn dẹp lấn chiếm vỉa hè

Tại phường Hòa Khánh, sau khi tổng dọn 29 điểm đen rác thải, địa phương đã lắp 14 camera tại 12 vị trí trọng điểm và giao lực lượng chức năng quản lý, xử lý vi phạm. Tại phường Liên Chiểu, việc lắp camera thí điểm tại điểm tập kết trên đường Âu Cơ cũng giúp giảm rõ rệt tình trạng đổ rác không đúng nơi quy định.

Ông Trương Tấn Mạnh, Phó Trưởng Phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị phường Liên Chiểu cho biết: “Trước đây có những điểm vừa dọn xong vài ngày là tái phát sinh rác thải xây dựng và đồ dùng cồng kềnh. Nếu chỉ thu gom mà không giám sát thì rất khó xử lý tận gốc. Vì vậy phường phối hợp với Urenco 15 triển khai lắp đặt camera tại các vị trí phát sinh thường xuyên để vừa nhắc nhở, vừa có căn cứ xử lý vi phạm”.

Camera giám sát môi trường được triển khai tại các vị trí "điểm nóng" về rác thải tự phát ở khu vực Hòa Khánh, Liên Chiểu

Hình ảnh trích xuất từ camera ghi nhận rõ biển số phương tiện, thời gian và hành vi đổ rác, xả phế thải xây dựng không đúng quy định. Dữ liệu này được chuyển cho lực lượng chức năng để phục vụ công tác kiểm tra, xử lý vi phạm theo quy định pháp luật, đồng thời hỗ trợ công tác tuyên truyền, nhắc nhở tại khu dân cư.

Hình ảnh từ camera giám sát giúp lực lượng chức năng phát hiện và xử lý kịp thời các trường hợp đổ rác, xả phế thải không đúng nơi quy định

Song song với công tác thu gom, hoạt động thu phí vệ sinh đối với hộ dân cũng được số hóa thông qua phần mềm quản lý trên máy tính bảng. Dữ liệu hộ dân, mức phí và lịch sử thanh toán được cập nhật tập trung trên hệ thống, giúp giảm thao tác thủ công, hạn chế sai sót và tăng tính minh bạch trong quá trình thu phí.

Đại diện bộ phận công nghệ thông tin của Urenco 15 cho biết, việc sử dụng biên lai điện tử và dữ liệu tập trung giúp rút ngắn thời gian thu phí, đồng thời tạo thuận lợi cho việc đối soát và quản lý doanh thu dịch vụ vệ sinh môi trường.

Đây cũng là nền tảng quan trọng để trong tương lai dữ liệu về thu gom, phản ánh hiện trường và giám sát môi trường có thể kết nối đồng bộ với hệ thống điều hành đô thị thông minh của thành phố, phục vụ công tác quản lý theo thời gian thực.

Urenco 15 phối hợp với các địa phương ra quân dọn vệ sinh tại các điểm công cộng gây ô nhiễm môi trường

Từ những chiếc xe ba gác vẫn len lỏi trong các kiệt hẻm nhỏ đến hệ thống GPS, camera và dữ liệu số đang vận hành phía sau màn hình điều hành, quá trình hiện đại hóa vệ sinh đô thị ở Đà Nẵng cho thấy công nghệ không thay thế con người, mà giúp công việc của họ hiệu quả hơn, minh bạch hơn và phản ứng nhanh hơn trước các vấn đề phát sinh.

Trong hành trình xây dựng “Thành phố môi trường”, điều quan trọng không chỉ là có thêm thiết bị hiện đại, mà là hình thành một hệ thống quản lý rác thải dựa trên dữ liệu, sự phối hợp đồng bộ giữa chính quyền – doanh nghiệp – cộng đồng và sự bền bỉ của những người trực tiếp giữ cho đô thị luôn sạch mỗi ngày.