Phát huy vai trò của thầy, cô giáo trong tuyên truyền, giáo dục phòng, chống tác hại của thuốc lá học đường

16/07/2026 08:00 Tác động môi trường
Trường học không chỉ là nơi truyền thụ kiến thức mà còn là môi trường quan trọng hình thành nhân cách, lối sống và ý thức bảo vệ sức khỏe cho thế hệ trẻ. Trong bối cảnh tình trạng sử dụng thuốc lá, đặc biệt là thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng trong thanh thiếu niên đang trở thành vấn đề đáng quan tâm, vai trò của thầy cô giáo trong công tác tuyên truyền, giáo dục phòng, chống tác hại của thuốc lá học đường ngày càng trở nên quan trọng. Bằng kiến thức, trách nhiệm và sự gương mẫu của mình, mỗi giáo viên chính là một tuyên truyền viên tích cực, góp phần xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, không khói thuốc.

Thầy cô giáo – người định hướng nhận thức và hành vi của học sinh

Học sinh đang trong giai đoạn phát triển về thể chất, tâm sinh lý, dễ bị tác động bởi môi trường xung quanh, bạn bè và các trào lưu trên mạng xã hội. Tâm lý tò mò, muốn thể hiện bản thân, thích khám phá những điều mới lạ khiến một bộ phận học sinh có nguy cơ tiếp cận và thử sử dụng các sản phẩm thuốc lá, đặc biệt là thuốc lá điện tử với nhiều hình thức, mẫu mã bắt mắt.

Bằng kiến thức, trách nhiệm và sự gương mẫu của mình, mỗi giáo viên chính là một tuyên truyền viên tích cực, góp phần xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, không khói thuốc. Ảnh minh họa.
Bằng kiến thức, trách nhiệm và sự gương mẫu của mình, mỗi giáo viên chính là một tuyên truyền viên tích cực, góp phần xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, không khói thuốc. Ảnh minh họa.

Đáng lo ngại, không ít học sinh chưa nhận thức đầy đủ về những tác hại nghiêm trọng của thuốc lá đối với sức khỏe. Một số em còn cho rằng thuốc lá điện tử ít độc hại hơn thuốc lá truyền thống hoặc việc sử dụng thử một vài lần không ảnh hưởng đáng kể. Đây là những nhận thức sai lệch cần được kịp thời điều chỉnh thông qua hoạt động giáo dục, tuyên truyền trong nhà trường.

Với thời gian tiếp xúc thường xuyên và sự gần gũi với học sinh, thầy cô giáo có nhiều điều kiện để phát hiện những biểu hiện bất thường, nắm bắt tâm tư, tình cảm và kịp thời định hướng hành vi của các em. Không chỉ truyền đạt kiến thức trong mỗi giờ học, giáo viên còn có thể lồng ghép nội dung phòng, chống tác hại của thuốc lá vào các bài giảng, tiết sinh hoạt lớp, hoạt động trải nghiệm và các chương trình ngoại khóa.

Thông qua những câu chuyện thực tế, hình ảnh trực quan, tình huống giáo dục gần gũi, thầy cô giúp học sinh hiểu rõ tác hại của nicotine và các chất độc hại trong khói thuốc; nguy cơ gây nghiện, ảnh hưởng đến hệ hô hấp, tim mạch, não bộ và sự phát triển toàn diện của cơ thể. Từ đó, hình thành cho các em thái độ kiên quyết nói không với thuốc lá.

Đổi mới hình thức tuyên truyền, đưa kiến thức đến gần học sinh

Để công tác tuyên truyền đạt hiệu quả, giáo viên cần chủ động đổi mới nội dung và phương pháp giáo dục, tránh cách truyền đạt khô khan, một chiều. Bên cạnh việc cung cấp kiến thức khoa học, cần tạo điều kiện để học sinh được trao đổi, thảo luận, chia sẻ quan điểm và trực tiếp tham gia các hoạt động phòng, chống tác hại của thuốc lá.

Các buổi sinh hoạt chuyên đề, cuộc thi tìm hiểu kiến thức, hoạt động sân khấu hóa, vẽ tranh, xây dựng video truyền thông, thiết kế khẩu hiệu và thông điệp tuyên truyền là những hình thức phù hợp với tâm lý lứa tuổi học đường. Giáo viên có thể hướng dẫn học sinh tìm hiểu những thủ đoạn quảng cáo, tiếp thị thuốc lá điện tử trên mạng xã hội, nhận diện các sản phẩm thuốc lá trá hình và trang bị kỹ năng từ chối khi bị bạn bè rủ rê, lôi kéo sử dụng thuốc lá.

Đặc biệt, trong bối cảnh học sinh tiếp cận thông tin ngày càng nhiều qua internet, thầy cô cần hướng dẫn các em biết lựa chọn nguồn thông tin chính thống, nhận diện thông tin sai lệch, không chạy theo những trào lưu độc hại. Việc trang bị kỹ năng sống, kỹ năng tự bảo vệ bản thân và bản lĩnh trước áp lực từ bạn bè có ý nghĩa quan trọng trong việc ngăn ngừa nguy cơ học sinh sử dụng thuốc lá.

Nêu gương từ chính hành động của người thầy

Một trong những phương pháp giáo dục hiệu quả nhất chính là sự gương mẫu của người thầy. Thầy cô giáo không chỉ là người truyền đạt kiến thức mà còn là tấm gương để học sinh quan sát, học tập và noi theo. Vì vậy, mỗi cán bộ, giáo viên cần nghiêm túc thực hiện quy định về phòng, chống tác hại của thuốc lá; không hút thuốc trong khuôn viên trường học, không tiếp tay cho việc quảng bá, sử dụng các sản phẩm thuốc lá và chủ động xây dựng môi trường giáo dục không khói thuốc.

Sự gương mẫu của thầy cô có sức lan tỏa mạnh mẽ hơn nhiều lời nhắc nhở. Khi học sinh được học tập trong môi trường trong lành, được chứng kiến những hành động tích cực và nhận được sự quan tâm, hướng dẫn thường xuyên, các em sẽ dần hình thành ý thức tự giác bảo vệ sức khỏe của bản thân và cộng đồng.

Bên cạnh đó, giáo viên cần có thái độ gần gũi, cảm thông, tránh kỳ thị hoặc chỉ trích nặng nề đối với những học sinh đã từng sử dụng thuốc lá. Thay vào đó, cần tìm hiểu nguyên nhân, phối hợp với gia đình và bộ phận tư vấn học đường để hỗ trợ, giúp các em nhận ra tác hại, thay đổi hành vi và tránh tái diễn.

Phối hợp gia đình và nhà trường xây dựng môi trường học đường không khói thuốc

Phòng, chống tác hại của thuốc lá không thể chỉ là trách nhiệm riêng của nhà trường mà cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa gia đình, giáo viên và toàn xã hội. Thầy cô cần thường xuyên trao đổi với phụ huynh về tình hình học tập, sinh hoạt của học sinh; cung cấp thông tin về tác hại của thuốc lá và hướng dẫn cha mẹ cách nhận biết những dấu hiệu trẻ có nguy cơ sử dụng thuốc lá.

Nhà trường cần xây dựng nội quy không khói thuốc, tăng cường kiểm tra, giám sát, tổ chức các hoạt động truyền thông định kỳ và kịp thời xử lý những hành vi vi phạm theo quy định. Đồng thời, cần phát huy vai trò của tổ chức Đoàn, Đội, các câu lạc bộ học sinh trong việc xây dựng phong trào trường học không khói thuốc.

Có thể khẳng định, thầy cô giáo giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá học đường. Mỗi bài giảng, mỗi lời nhắc nhở, mỗi hành động gương mẫu của người thầy đều có thể góp phần thay đổi nhận thức và hành vi của học sinh. Khi mỗi giáo viên trở thành một tuyên truyền viên tích cực, mỗi học sinh trở thành một tuyên truyền viên nhỏ tuổi, thông điệp nói không với thuốc lá sẽ được lan tỏa mạnh mẽ trong nhà trường, gia đình và cộng đồng.

Xây dựng trường học không khói thuốc hôm nay chính là góp phần bảo vệ sức khỏe, tương lai và chất lượng nguồn nhân lực của đất nước ngày mai. Đó không chỉ là trách nhiệm của ngành giáo dục mà còn là sứ mệnh cao đẹp của mỗi người thầy trong sự nghiệp trồng người.

Xin chờ trong giây lát...

TRIỂN KHAI CÁC PHƯƠNG TIỆN CƠ GIỚI THỰC HIỆN VỆ SINH MÔI TRƯỜNG, THU GOM, VẬN CHUYỂN CHẤT THẢI RẮN SINH HOẠT

Triển khai các phương tiện cơ giới thực hiện vệ sinh môi trường, thu gom, vận chuyển chất thải rắn sinh hoạt thể hiện ở một số khía cạnh như: 1) Nâng cao hiệu quả và năng suất lao động; 2) Cải thiện chất lượng vệ sinh môi trường; 3) Bảo đảm an toàn và sức khỏe người lao động; 4) Tối ưu hóa chi phí lâu dài; 5) Tăng tính đồng bộ trong hệ thống thu gom – vận chuyển; 6) Góp phần xây dựng đô thị văn minh, hiện đại. Từ đó, mang lại giá trị thiết thực về hiệu quả, chất lượng, an toàn và tính bền vững, là xu hướng tất yếu trong quản lý chất thải hiện đại.

Phiên bản di động