Xã Ia Sao (Gia Lai): Khói từ bãi rác, nỗi lo hiện hữu và giải pháp khắc phục Thực trạng đốt rác thải tự phát tại bãi rác thải sinh hoạt trên địa bàn xã Ia Sao, tỉnh Gia Lai thì việc nâng ...

Những đám cháy tạo ra lượng lớn khói và khí thải phát tán ra môi trường tại khu vực nhà máy xử lý rác thải Chư Sê (Xã Chư Sê, tỉnh Gia Lai)

Khu vực lò đốt của nhà máy không thấy hoạt động và các khu vực rác tập kết tại đây bị đốt cháy lộ thiên tạo nên khói và mùi khét phát tán ra môi trường

Qua ghi nhận thực tế tại các bãi tập kết rác sinh hoạt ở một số xã của tỉnh Gia Lai trong thời gian vừa qua như xã Ia Sao (Do BQL phường Ayun Pa quản lý), xã Ia Tul (Do BQL xã Ia Pa quản lý) và khu vực nhà máy xử lý rác thải Chư Sê (Tại xã Chư Sê, tỉnh Gia Lai) nhiều điểm xuất hiện tình trạng rác cháy âm ỉ hoặc bùng phát thành những đám cháy lớn tạo khói trắng dày đặc lan rộng phủ kín khu vực xung quanh.

(Khu vực bãi tập kết rác thải sinh hoạt tại xã Ia Tul do Ban quản lý xã Ia quản lý)

Qua trao đổi với Ban quản lý các bãi rác, đơn vị này cho biết việc đốt rác tại khu vực bãi tập kết là không được phép, nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ một số người vào bãi rác nhặt ve chai, phế liệu rồi đốt rác để thu hồi kim loại hoặc làm lộ các vật liệu có giá trị. Mặc dù các đơn vị quản lý đã nhiều lần nhắc nhở, tuyên truyền nhưng tình trạng này vẫn tái diễn.

Đáng quan ngại hơn là tại khu vực nhà máy xử lý rác thải Chư Sê. Theo quy trình, rác thải sinh hoạt sau khi thu gom phải được xử lý bằng hệ thống công nghệ theo thiết kế của nhà máy. Tuy nhiên, qua ghi nhận thực tế nhiều đống rác tại khu vực tập kết lại được đốt lộ thiên, những đám cháy tạo ra lượng lớn khói và khí thải phát tán ra môi trường.

Đi ngược định hướng phát triển ngành công nghiệp môi trường

Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 đã quy định rõ việc quản lý chất thải phải bảo đảm thu gom, vận chuyển, tái chế và xử lý theo đúng quy chuẩn kỹ thuật môi trường.

Trong khi đó, Chính phủ cũng đã ban hành định hướng phát triển ngành công nghiệp môi trường với mục tiêu xây dựng nền kinh tế tuần hoàn, phát triển các công nghệ xử lý chất thải hiện đại, giảm phát thải và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Bám sát chủ trương này, tỉnh Gia Lai cũng đã ban hành Kế hoạch phát triển ngành công nghiệp môi trường giai đoạn 2025–2030, hướng tới phát triển xanh, nâng cao hiệu quả quản lý chất thải, từng bước hiện đại hóa công nghệ xử lý rác, tăng tỷ lệ tái chế và hạn chế tối đa các hình thức xử lý gây ô nhiễm.

Nguy cơ từ việc đốt rác sinh hoạt

Theo các chuyên gia môi trường, đốt rác sinh hoạt ngoài trời chỉ mang lại lợi ích trước mắt là giảm nhanh thể tích rác. Tuy nhiên, đổi lại là hàng loạt hệ lụy lâu dài.

Trong thành phần rác sinh hoạt hiện nay có rất nhiều túi ni lông, nhựa, cao su, vải tổng hợp và các loại vật liệu khó phân hủy. Khi bị đốt ở nhiệt độ thấp ngoài trời sẽ phát sinh nhiều loại khí độc, bụi mịn và mùi hôi.

Không chỉ ô nhiễm không khí, tro xỉ sau đốt còn có thể ngấm xuống đất, ảnh hưởng đến chất lượng đất và nguồn nước nếu không được thu gom, xử lý đúng quy định.

Đối với người dân sống gần khu vực bãi rác, việc thường xuyên hít phải khói từ rác cháy có thể làm gia tăng nguy cơ mắc các bệnh về đường hô hấp, tim mạch, dị ứng, đặc biệt đối với trẻ em, người cao tuổi và người có bệnh nền.

Tuyên truyền là cần thiết nhưng chưa đủ

Gia Lai: Hiểm họa từ đốt rác thải sinh hoạt, cần xử lý nghiêm Tại xã Phú Túc (tỉnh Gia Lai), tình trạng đốt rác thải sinh hoạt trái phép tại bãi tập kết vẫn âm ỉ diễn ra, ...

Giải pháp mà các Ban quản lý bãi rác đưa ra hiện nay là tiếp tục tuyên truyền, nhắc nhở người dân và những người nhặt ve chai không đốt rác. Đây là giải pháp cần thiết, nhưng nếu chỉ dừng ở tuyên truyền thì rất khó giải quyết tận gốc vấn đề. Điều cần hơn là xây dựng một cơ chế quản lý hiệu quả và xử lý nghiêm các hành vi cố ý đốt rác, đồng thời tổ chức phân loại, thu gom và xử lý chất thải đúng quy trình kỹ thuật.

Từ thực tế cho thấy tại khu vực bãi rác thải tại xã Phú túc, tỉnh Gia Lai. Mặc dù Ban quản lý xã Phú Túc đã nhiều lần tuyên truyền, nhắc nhở. Tuy nhiên, tình trạng đốt rác trái phép vẫn tiếp diễn.

Khu vực bãi rác thải tại xã Phú túc, tỉnh Gia Lai mặc dù ngày 19/04/2026. Phóng viên đã thông tin tới Ban quản lý xã Phú Túc về tình trạng đốt rác trái phép. Tuy nhiên, theo ghi nhận ngày 06/07/2026 tình trạng đốt rác trái phép vẫn tiếp diễn.

Đặc biệt, đối với các cơ sở xử lý rác bằng công nghệ, việc vận hành phải tuân thủ đúng hồ sơ môi trường đã được phê duyệt. Nếu vì bất kỳ lý do nào mà thay thế công nghệ xử lý bằng hình thức đốt lộ thiên thì không chỉ làm giảm hiệu quả đầu tư mà còn đi ngược các mục tiêu phát triển ngành công nghiệp môi trường, kinh tế tuần hoàn và phát triển xanh mà Chính phủ và tỉnh Gia Lai đang triển khai.

Bảo vệ môi trường không thể chỉ dừng ở những khẩu hiệu hay các đợt tuyên truyền. Điều quan trọng hơn là phải xác định đúng trách nhiệm của từng chủ thể trong quản lý chất thải. Chỉ khi công tác quản lý được thực hiện nghiêm túc, minh bạch và có sự giám sát thường xuyên thì tình trạng đốt rác trái phép mới được ngăn chặn một cách bền vững.

Thực tế đốt rác lộ thiên tại nhiều bãi tập kết và ngay cả tại khu vực nhà máy xử lý rác cho thấy vẫn còn khoảng cách giữa mục tiêu phát triển và thực tiễn triển khai. Nếu không được kiểm soát chặt chẽ, những cột khói từ các bãi rác sẽ làm giảm hiệu quả các chính sách bảo vệ môi trường, ảnh hưởng đến mục tiêu phát triển bền vững mà tỉnh đang hướng tới.