Là địa phương có diện tích sầu riêng lớn nhất cả nước, Đắk Lắk đang từng bước khẳng định vị thế của một trung tâm sản xuất và xuất khẩu sầu riêng quy mô lớn. Không chỉ tập trung mở rộng thị trường tiêu thụ, tỉnh còn hướng đến xây dựng chuỗi giá trị khép kín, nâng cao chất lượng sản phẩm, bảo đảm các tiêu chuẩn về an toàn thực phẩm và môi trường, qua đó gia tăng giá trị cho ngành hàng chủ lực của địa phương.

Ông Nguyễn Thiên Văn, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk đánh giá cao mô hình đấu giá sầu riêng tại vườn

Theo thống kê, năm 2025, tổng kim ngạch xuất khẩu của tỉnh Đắk Lắk đạt khoảng 2,8 tỷ USD, tăng 26% so với năm trước. Bên cạnh cà phê, sầu riêng tiếp tục là mặt hàng nông sản đóng góp quan trọng vào tăng trưởng xuất khẩu của tỉnh.

Hiện toàn tỉnh có gần 45.000 ha sầu riêng, dẫn đầu cả nước về diện tích và sản lượng. Sản phẩm sầu riêng tươi của Đắk Lắk đã có mặt tại nhiều thị trường như Trung Quốc, Nhật Bản, Hoa Kỳ, Thái Lan, Đài Loan và Hồng Kông (Trung Quốc). Đặc biệt, tỉnh hiện có 16 đơn vị đóng gói sầu riêng đông lạnh được Tổng cục Hải quan Trung Quốc phê duyệt mã số đủ điều kiện xuất khẩu.

Để phát triển ngành hàng theo hướng chuyên nghiệp, Đắk Lắk đã hình thành 28 hợp tác xã chuyên sản xuất sầu riêng và 185 hợp tác xã nông nghiệp có liên kết với doanh nghiệp trong sản xuất và tiêu thụ sản phẩm. Cùng với đó, 7 doanh nghiệp lớn đã xây dựng thành công chuỗi giá trị từ vùng nguyên liệu, sơ chế, đóng gói đến xuất khẩu, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của sầu riêng Đắk Lắk trên thị trường quốc tế.

Theo ngành Nông nghiệp và Môi trường tỉnh, đến nay đã có 109 cơ sở kinh doanh, sơ chế, tách múi và cấp đông sầu riêng được cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện an toàn thực phẩm. Song song với công tác quản lý chất lượng, các quy định pháp luật, tiêu chuẩn kỹ thuật và yêu cầu của các thị trường nhập khẩu cũng được phổ biến thường xuyên đến doanh nghiệp và người sản xuất nhằm bảo đảm quá trình xuất khẩu diễn ra thuận lợi.

Năm 2026, sản lượng sầu riêng của Đắk Lắk dự kiến đạt khoảng 500.000 tấn. Để chuẩn bị cho vụ thu hoạch chính, tỉnh triển khai nhiều giải pháp kiểm soát chất lượng ngay từ vùng nguyên liệu. Công tác lấy mẫu giám sát dư lượng thuốc bảo vệ thực vật được tăng cường; việc kiểm tra các chất cấm như Vàng O, Cadimi được thực hiện nghiêm ngặt nhằm bảo đảm sản phẩm đáp ứng các quy định của nước nhập khẩu.

Bên cạnh đó, hệ thống truy xuất nguồn gốc được hoàn thiện theo hướng số hóa, giúp các cơ quan chức năng có thể nhanh chóng xác minh, xử lý khi phát sinh cảnh báo từ cơ quan quản lý của Bộ Nông nghiệp và Môi trường hoặc từ thị trường nhập khẩu. Đây được xem là giải pháp quan trọng để nâng cao tính minh bạch, bảo vệ uy tín của thương hiệu sầu riêng Đắk Lắk.

Vườn sầu riêng nhìn từ trên cao như một cánh rừng thu nhỏ góp phần phát triền kinh tế xã hội trên địa bàn tỉnh

Theo đánh giá của các cơ quan chuyên môn, phát triển ngành hàng sầu riêng theo hướng xanh không chỉ dừng ở việc nâng cao năng suất mà còn phải gắn với bảo vệ tài nguyên đất, nguồn nước, sử dụng phân bón và thuốc bảo vệ thực vật hợp lý, giảm phát thải trong quá trình sản xuất và tăng tỷ lệ chế biến sâu. Đây cũng là xu hướng tất yếu để nông sản Việt Nam đáp ứng yêu cầu ngày càng khắt khe của các thị trường quốc tế.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, ngành hàng sầu riêng của Đắk Lắk vẫn còn nhiều khó khăn cần tháo gỡ. Một trong những thách thức lớn là việc cấp và quản lý mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói xuất khẩu. Nhiều vùng sản xuất còn nhỏ lẻ, xen canh, chưa đáp ứng đầy đủ điều kiện để được cấp mã số theo quy định.

Ngoài ra, vẫn còn tình trạng một số tổ chức, cá nhân chưa thực sự chú trọng duy trì các tiêu chuẩn kỹ thuật sau khi được cấp mã số vùng trồng, trong khi chuỗi liên kết giữa người dân, hợp tác xã và doanh nghiệp chưa thật sự bền vững. Tình trạng tranh mua, tranh bán, thu hoạch trái non hoặc phá vỡ hợp đồng liên kết khi giá thị trường biến động vẫn xảy ra ở một số nơi, ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm cũng như uy tín của ngành hàng.

Theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk Nguyễn Thiên Văn, tỉnh yêu cầu các sở, ngành và địa phương tiếp tục rà soát, quy hoạch vùng nguyên liệu tập trung phục vụ xuất khẩu; đẩy nhanh tiến độ cấp mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói, đồng thời quản lý chặt chẽ các mã số đã được cấp.

Cùng với đó, địa phương sẽ tăng cường phối hợp với doanh nghiệp và các hiệp hội ngành hàng trong thu mua, bảo quản, chế biến và tiêu thụ sản phẩm, hạn chế tình trạng ùn ứ hoặc đứt gãy chuỗi cung ứng trong mùa vụ. Công tác thanh tra, kiểm tra cũng được đẩy mạnh nhằm xử lý nghiêm các hành vi ảnh hưởng đến chất lượng nông sản và môi trường sản xuất.

Một trong những điểm nhấn quan trọng của ngành hàng sầu riêng Đắk Lắk trong năm nay là Lễ hội Sầu riêng Đắk Lắk 2026 với chủ đề "Sầu riêng Đắk Lắk - Kết nối vươn xa". Sự kiện không chỉ nhằm tôn vinh giá trị của loại nông sản đặc trưng mà còn hướng đến quảng bá hình ảnh địa phương, xúc tiến đầu tư và mở rộng thị trường tiêu thụ.

Theo Ban Tổ chức, lễ hội sẽ diễn ra với nhiều hoạt động như kết nối giao thương, xúc tiến đầu tư, giới thiệu các sản phẩm chế biến từ sầu riêng, quảng bá văn hóa bản địa và các chương trình trải nghiệm tại vùng trồng. Thông qua sự kiện, tỉnh kỳ vọng thu hút thêm các dự án đầu tư vào lĩnh vực chế biến sâu, xây dựng nhà máy cấp đông, phát triển các dòng sản phẩm giá trị gia tăng và mở rộng hệ thống logistics phục vụ xuất khẩu.

Lễ hội cũng được kỳ vọng tạo cơ hội để doanh nghiệp ký kết các hợp đồng tiêu thụ, mở rộng thị trường quốc tế và nâng cao giá trị thương hiệu "Sầu riêng Đắk Lắk". Dự kiến khoảng 300.000 lượt khách sẽ tham gia các hoạt động trong thời gian diễn ra sự kiện.

Để chuẩn bị cho mùa lễ hội, ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã khảo sát nhiều điểm du lịch, vườn sầu riêng và cơ sở dịch vụ trên địa bàn. Các cơ sở lưu trú được yêu cầu nâng cao chất lượng phục vụ, đồng thời chú trọng bảo đảm vệ sinh môi trường, an toàn thực phẩm, phòng cháy chữa cháy và xây dựng hình ảnh điểm đến văn minh, thân thiện.