Những báo cáo tài chính quý 1/2026 đang cho thấy một sự chuyển dịch rõ rệt. Theo đó, kinh tế xanh không còn là khái niệm trên giấy tờ mà đã trở thành “mảnh đất màu mỡ” cho các tổ chức tín dụng.

Ngân hàng Agribank tiếp sức nguồn vốn xanh, hỗ trợ doanh nghiệp TP. Hồ Chí Minh chuyển đổi xanh

Tính đến cuối năm 2025, dư nợ tín dụng xanh toàn hệ thống đạt gần 780.000 tỷ đồng, chiếm 4,19% tổng dư nợ. Đáng chú ý, số lượng định chế tài chính tham gia cuộc chơi này đã tăng gấp 5 lần so với năm 2017, đạt con số 78 đơn vị.

Đi đầu trong nỗ lực này phải kể đến “anh cả” Agribank. Với vị thế chủ lực trong tam nông, Agribank đã hiện thực hóa cam kết xanh bằng những gói vay thực chất: 50.000 tỷ đồng cho nông nghiệp công nghệ cao và 2.000 tỷ đồng cho sản phẩm OCOP. Tính đến hết quý 1/2026, dư nợ xanh của ngân hàng này đạt gần 30.000 tỷ đồng, góp phần quan trọng vào đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp.

Trong khi đó, khối ngân hàng thương mại cổ phần cũng chứng tỏ sự năng động vượt trội. Techcombank vừa gây tiếng vang khi thu hút thành công 200 triệu EUR từ EIB Global để tài trợ cho hạ tầng bền vững. BIDV lại chọn hướng đi thực tiễn với gói tài trợ điện mặt trời mái nhà, cho phép dùng chính hệ thống điện làm tài sản bảo đảm – một nút thắt vốn từng khiến nhiều doanh nghiệp trăn trở.

Điểm mới nhất của dòng vốn xanh giai đoạn 2025-2026 chính là sự lan tỏa mạnh mẽ sang khu vực cá nhân. Các khảo sát thực tế cho thấy một sự thay đổi ngoạn mục trong tâm lý hành vi, đó là hơn 80% người tiêu dùng sẵn sàng chi trả cao hơn cho các sản phẩm bền vững.

Nắm bắt xu hướng này, các ngân hàng đã nhanh chóng triển khai các sản phẩm tài chính “may đo” cho cá nhân. Và thị trường xe điện là một ví dụ điển hình. Với lãi suất ưu đãi chỉ từ 5% - 7%/năm (thấp hơn vay tiêu dùng thông thường tới 4%), các gói vay từ VPBank, Shinhan hay Sacombank đã biến việc sở hữu xe xanh trở thành một lựa chọn kinh tế hơn là một thú chơi xa xỉ.

Không chỉ dừng lại ở vay vốn, các sản phẩm thẻ Eco tích hợp theo dõi dấu chân carbon của Techcombank hay thẻ nhựa tái chế của Sacombank đang biến mỗi giao dịch hằng ngày thành một hành động bảo vệ môi trường. Điều này cho thấy tài chính xanh đang trở thành một phong cách sống hơn là một nghiệp vụ ngân hàng thuần túy.

Dù đạt được những bước tiến dài, nhưng để tín dụng xanh thực sự trở thành động lực tăng trưởng chính, giới chuyên gia cho rằng cần có những bước đi quyết liệt hơn từ phía cơ quan quản lý.

Phó Giám đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) chi nhánh khu vực II Nguyễn Đức Lệnh nhận định, chính sách hiện nay đang tạo dư địa rất lớn thông qua việc lồng ghép xanh hóa vào chiến lược ngành. Tuy nhiên, chuyên gia tài chính kỳ cựu TS. Nguyễn Trí Hiếu lại cho rằng đã đến lúc cần chuyển từ trạng thái “khuyến khích tự nguyện” sang “định mức bắt buộc”. Theo ông, Ngân hàng Nhà nước nên xem xét giao chỉ tiêu cụ thể, hướng tới mục tiêu tối thiểu 5% tổng dư nợ là tín dụng xanh cho mỗi nhà băng.

Sự lan rộng của tín dụng xanh trong quý 1/2026 là minh chứng cho thấy Việt Nam đang đi đúng hướng trong cam kết Net Zero. Khi dòng vốn xanh không chỉ chảy vào các nhà máy mà còn hiện diện trong từng chiếc thẻ tín dụng, mỗi căn hộ lắp điện mặt trời, đó chính là lúc nền kinh tế bền vững thực sự được vận hành bởi nội lực của toàn xã hội.

Thanh Hà