Cuối tháng 1/2026, Vingroup công bố lấy ý kiến các bên liên quan đối với hai dự án tín chỉ carbon trong lĩnh vực giao thông gồm dự án xe máy điện VinFast và dự án hạ tầng trạm sạc V-Green. Động thái này cho thấy tập đoàn không chỉ phát triển phương tiện và hạ tầng xe điện, mà đã chủ động bước vào thị trường carbon quốc tế – nơi lượng phát thải cắt giảm được đo đếm, xác lập và thương mại hóa.

Theo công bố, dự án trạm sạc V-Green được đăng ký theo tiêu chuẩn VCS (Verified Carbon Standard) của Verra, một trong những tiêu chuẩn tín chỉ carbon phổ biến và có tính thanh khoản cao trên thế giới. Trong khi đó, dự án tín chỉ xe máy điện VinFast đăng ký theo tiêu chuẩn Gold Standard for the Global Goals (GS4GG), gắn với các mục tiêu phát triển bền vững toàn cầu. Việc lựa chọn các tiêu chuẩn quốc tế cho thấy Vingroup không chỉ hướng tới thị trường trong nước mà còn tính đến khả năng tham gia thị trường carbon tự nguyện toàn cầu, nơi yêu cầu ngày càng cao về minh bạch dữ liệu và phương pháp đo đếm phát thải.

Trong hai dự án, hạ tầng trạm sạc được xem là mảnh ghép có tác động giảm phát thải lớn nhất. Vingroup đặt mục tiêu phát triển khoảng 6.000 trạm sạc ôtô với tổng cộng 620.000 cổng sạc vào năm 2029. Dự án được tính thời gian triển khai từ tháng 4/2024, với tuổi thọ mỗi bộ sạc từ 10 đến 15 năm.

Hạ tầng trạm sạc được xem là “xương sống” trong chiến lược phát triển xe điện và giảm phát thải của Vingroup.

Theo tính toán, việc thay thế nhiên liệu hóa thạch bằng điện thông qua mạng lưới trạm sạc này có thể giúp giảm tới 3,5 triệu tấn CO₂ mỗi năm – quy mô đủ lớn để đưa dự án vào nhóm các sáng kiến giảm phát thải hàng đầu trong lĩnh vực giao thông tại Việt Nam.

Đáng chú ý, dự án được triển khai với sự tham gia của cộng đồng địa phương và các đối tác hợp tác, nhượng quyền. Tuy nhiên, Vingroup cũng xác định rõ quyền sở hữu tín chỉ carbon phát sinh từ các trạm sạc nhượng quyền trong khuôn khổ dự án thuộc về tập đoàn. Chi tiết này cho thấy doanh nghiệp đã tính toán bài bản việc phân bổ lợi ích trong chuỗi giá trị carbon, đồng thời đặt nền móng cho mô hình khai thác tín chỉ carbon từ hạ tầng xanh.

Trên thị trường tự nguyện năm 2025, giá tín chỉ carbon dao động trong khoảng 4–6 USD mỗi tín chỉ. Với mức giảm phát thải ước tính 3,5 triệu tấn CO₂ mỗi năm, dự án trạm sạc của Vingroup có thể mang về khoảng 14–21 triệu USD mỗi năm nếu bán tín chỉ trong khung giá này. Giá trị tín chỉ còn có thể gia tăng nếu đủ điều kiện tham gia chương trình CORSIA – cơ chế giảm và bù trừ phát thải cho các chuyến bay quốc tế, nơi giá tín chỉ thường ở mức khoảng 20 USD mỗi tấn CO₂. Cuối năm 2025, Verra xác nhận tiêu chuẩn VCS đủ điều kiện tham gia CORSIA trong giai đoạn 2027–2029, mở ra dư địa thương mại đáng kể cho các dự án hạ tầng xe điện.

Song song với hạ tầng trạm sạc, dự án tín chỉ carbon cho xe máy điện VinFast hiện đang trong giai đoạn tham vấn các bên liên quan – bước bắt buộc trước khi được đăng ký chính thức. Dự án dự kiến kéo dài 5 năm và có thể gia hạn thêm hai lần.

Dữ liệu vận hành và phát thải trở thành yếu tố then chốt để đo đếm, xác minh tín chỉ carbon trong các dự án giao thông xanh.

Theo kế hoạch, Vingroup sẽ thu thập và giám sát dữ liệu về số lượng xe bán ra, quãng đường di chuyển và lượng phát thải được cắt giảm so với xe máy sử dụng động cơ đốt trong. Cách tiếp cận này cho thấy dữ liệu đang trở thành “đòn bẩy” quan trọng trong quá trình đo đếm, báo cáo và xác minh phát thải – yếu tố quyết định để tín chỉ carbon được công nhận và giao dịch trên thị trường quốc tế.

Xe máy điện VinFast được kỳ vọng tạo ra lượng tín chỉ carbon đáng kể nhờ quy mô sản xuất lớn và độ phủ thị trường rộng.

Trước đó, Selex Motors là doanh nghiệp đầu tiên tại Việt Nam đăng ký thành công dự án tín chỉ xe máy điện theo tiêu chuẩn Gold Standard, với tổng lượng giảm phát thải dự kiến hơn 197.000 tCO₂ trong 5 năm. So với dự án này, lợi thế của VinFast nằm ở quy mô sản xuất, độ phủ thị trường và khả năng xây dựng hệ sinh thái xe điện đồng bộ, cho phép mở rộng đáng kể quy mô giảm phát thải.

Vingroup đang tiếp cận chuyển đổi xanh theo hướng bài bản và dài hạn, khi gắn đầu tư hạ tầng với chuẩn hóa dữ liệu và tham gia sớm thị trường carbon. Dù còn những thách thức về đo đếm phát thải và phân chia lợi ích, các bước đi này cho thấy vai trò ngày càng rõ nét của doanh nghiệp tư nhân trong việc đưa giao thông xanh tại Việt Nam từ giai đoạn thử nghiệm sang quy mô lớn, hướng tới mục tiêu Net Zero.