Thanh Hóa đẩy mạnh phân loại rác tại nguồn: Từ chủ trương đến hành động

Chủ trương được cụ thể hóa bằng nhiều giải pháp

Thanh Hóa là tỉnh có diện tích lớn, dân số đông. Quá trình phát triển kinh tế - xã hội, mở rộng đô thị và gia tăng các hoạt động sản xuất, kinh doanh đã kéo theo lượng chất thải sinh hoạt phát sinh ngày càng lớn. Nếu không được quản lý hiệu quả, lượng rác này sẽ gây áp lực lớn lên các khu xử lý tập trung, đồng thời tiềm ẩn nguy cơ ô nhiễm môi trường đất, nước và không khí.

Những năm trước đây, việc thu gom, vận chuyển và xử lý rác chủ yếu vẫn theo hình thức thu gom chung, chưa thực hiện phân loại ngay từ đầu nguồn. Điều này khiến nhiều loại chất thải có khả năng tái chế bị lẫn với rác hữu cơ, làm giảm hiệu quả tái sử dụng, tăng chi phí xử lý và gây lãng phí tài nguyên.

Trong bối cảnh đó, Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 đã quy định việc phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn là trách nhiệm của mỗi cá nhân, hộ gia đình. Đây được xem là bước chuyển quan trọng từ tư duy "thu gom và xử lý" sang "giảm thiểu, phân loại, tái sử dụng và tái chế", phù hợp với xu thế phát triển kinh tế tuần hoàn.

Nhận thức rõ ý nghĩa của việc phân loại rác tại nguồn, tỉnh Thanh Hóa đã ban hành nhiều kế hoạch, chương trình nhằm triển khai đồng bộ trên phạm vi toàn tỉnh. Từ sự chỉ đạo quyết liệt của UBND tỉnh, các xã, các ngành đã tập trung tuyên truyền, triển khai, hướng dẫn các mô hình phân loại chất thải tại nguồn đến từng hộ dân. Các hộ dân được hướng dẫn sử dụng hai hoặc ba thùng rác riêng biệt để phân loại. Rác hữu cơ được tận dụng làm phân bón cho cây trồng hoặc ủ thành phân vi sinh phục vụ sản xuất nông nghiệp. Các loại giấy, nhựa, kim loại được thu gom bán cho các cơ sở tái chế, vừa giảm lượng rác phải xử lý, vừa tạo thêm nguồn thu nhập.

Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Hoằng Hải (nay là xã Hoằng Tiến) tuyên truyền cho người dân phân loại rác tại nguồn bằng cách tận dụng những vỏ thùng cũ làm thùng đựng rác

Nhiều xã, phường đã đưa nội dung phân loại rác vào các phong trào xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh và cuộc vận động "Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa". Cùng với đó, các tổ chức đoàn thể như Hội Liên hiệp Phụ nữ, Đoàn Thanh niên, Hội Nông dân và Mặt trận Tổ quốc đã tích cực tham gia tuyên truyền, hướng dẫn người dân thay đổi thói quen trong sinh hoạt hằng ngày.

Ở các trường học, phong trào phân loại rác được lồng ghép vào các hoạt động ngoại khóa, giáo dục kỹ năng sống và trải nghiệm sáng tạo. Học sinh được hướng dẫn nhận biết các loại rác, thực hành phân loại và tham gia các cuộc thi tái chế sản phẩm từ vật liệu đã qua sử dụng. Qua đó góp phần hình thành ý thức bảo vệ môi trường ngay từ lứa tuổi nhỏ.

Một số doanh nghiệp, siêu thị và trung tâm thương mại cũng tích cực bố trí hệ thống thùng rác phân loại, giảm sử dụng túi ni lông, khuyến khích khách hàng sử dụng sản phẩm thân thiện với môi trường. Đây là tín hiệu tích cực cho thấy trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp trong công tác bảo vệ môi trường ngày càng được nâng cao.

Thay đổi nhận thức để thay đổi hành động

Điểm đáng ghi nhận trong quá trình triển khai phân loại rác tại nguồn ở Thanh Hóa là sự thay đổi dần trong nhận thức của người dân. Nếu như trước đây nhiều người cho rằng phân loại rác là việc phức tạp, mất thời gian thì hiện nay ngày càng có nhiều hộ gia đình chủ động thực hiện.

Không ít gia đình đã hình thành thói quen phân loại ngay sau khi phát sinh rác. Rác nhà bếp được thu gom riêng để ủ phân hoặc làm thức ăn chăn nuôi; chai nhựa, lon kim loại, giấy vụn được gom bán cho người thu mua phế liệu. Sự thay đổi này không chỉ giúp giảm lượng rác phải chôn lấp mà còn góp phần xây dựng nếp sống văn minh, nâng cao ý thức trách nhiệm của mỗi người đối với cộng đồng.

Với quyết tâm của các cấp chính quyền, sự vào cuộc của các tổ chức đoàn thể và sự hưởng ứng của người dân, chủ trương này đang từng bước chuyển hóa thành những hành động cụ thể. Mỗi túi rác được phân loại đúng cách, mỗi chai nhựa được tái chế, mỗi thói quen xanh được hình thành hôm nay chính là những viên gạch góp phần xây dựng một Thanh Hóa phát triển bền vững, thân thiện với môi trường và đáng sống hơn trong tương lai.